О́ner • 29 Naýryz, 2022

Babadan qalǵan bar mura

50 ret kórsetildi

Túrkistanda qazaq halqynyń qundy etnografııalyq muralaryn nasıhattaý maqsatynda «Babadan qalǵan bar mura» taqyrybynda kóshpeli kórme kópshilikke usynyldy. Oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi qorynan jasaqtalǵan 80-nen asa jádiger qoıylǵan kórmeni «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵy» RMQK uıymdastyryp otyr.

Kórme úsh bólimnen  turady. Qa­zaqtyń zergerlik buıymdary bólim­inde zergerlik óner men tarıhy nası­hattalady. Qazaq zergerleri kóbine jeke-dara jumys istep, óz óne­riniń qyr-syryn urpaqtan-ur­paq­qa úıretip otyrǵan. Zergerler jasaǵan buıymdardyń qata­rynda áıelderge arnalǵan áshekeı­ler kóp. Syrǵalardyń alýan túri, sheke­likter, tumarlar, boıtumarlar, tanalar men túımeler, áıel beldikteri, bile­zik­ter men shashbaýlar kórmeden oryn alǵan. Uıymdastyrýshylardyń áńgimeleýinshe, áshekeılerdiń bul túrleri tek sán-saltanat úshin ǵana emes, ádet-ǵuryp, nanym-senimge de tikeleı qatysty bolǵandyqtan, kez kelgen áleýmettik ortanyń ókili óz hal-qadirinshe túrli áshekeıler ıemdenýge, taǵýǵa tyrysqan.

«Qazaqtyń toqymashylyq óne­ri» dep atalatyn ekinshi bólimde qoıylǵan basqurlar, jelbaýlar men salma baýlar, qorjyndar men kıizden jasalǵan aıaqqaptar, keseqaptar, kerege baý-tań­ǵyshtar kózdiń jaýyn alady. El turmysyna sán berip, adamdarǵa rýhanı lázzat syılaǵan qolóner týyndylaryn halyqtyń ómirinen, turmysynan bólip alyp qaraý múmkin emes. Al úshinshi bólimde – aǵashtan oıylǵan ydys-aıaqtar toptamasy.

Qazaqtyń qonaqjaılylyǵymen tanysqan adam dastarqandaǵy árbir taǵamnyń ejelden qalyptasqan, kósh­pendilerdiń ómir-saltyna beıim­delýine septigin tıgizgendigin túsinedi. «Qazaqtyń ulttyq taǵam­darynyń keı­bireýi arnaıy ýaqyttarda, arnaıy qonaqqa arnalyp, arnaıy ydys­tarda tartylady. Osyǵan baılanys­ty qazaqtyń árbir as ishýi úlken tár­bıege, syılastyqqa negizdelgen. Qazaq turmysynda as tartýda, qonaqqa syı kórsetýde paıdalanǵan aǵashtan jasalǵan ydys-aıaqtary: astaýlar, tabaqtar, ojaýlar, qymyz tabaqtar men keseler de kórmege qoıyldy», deıdi «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵy qyzmetkerleri. Sondaı-aq kórmede, qazaq halqynyń kóne mádenıetin jańǵyrtyp júrgen tanymal aǵash oıý sheberi Iаkııa Áýel­bekovtiń qolynan shyqqan týyndylar keńinen kórsetilgen. Sheber óz jumystaryn jergilikti alma, almurt, jańǵaq, qaraǵash syndy aǵashtardan jasaǵan. Osylaısha, Naýryz merekesi aıasynda kıeli qala qonaqtary men ar­naıy kelgen týrıster qundy etno­­g­ra­fııalyq muralar arqyly qazaq hal­qynyń tarıhynan mol maǵlumat aldy.

 

Túrkistan

Sońǵy jańalyqtar

Jetisý oblysynyń TJD basshysy taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 15:08

Aralda jol apatynan bir adam kóz jumdy

Oqıǵa • Búgin, 11:35

Qazaqstannyń eksport kólemi artty

Ekonomıka • Búgin, 09:52

Pleı-offtan tys qaldy

Fýtbol • Búgin, 08:43

Úshinshi orynǵa kóterildi

Sport • Búgin, 08:40

Úzdik tórttiktiń qatarynda

Tennıs • Búgin, 08:39

Kásipkerlerge push-habarlama jiberedi

Tehnologııa • Búgin, 08:37

Uqsas jańalyqtar