NATO-ǵa múshe elderdiń syrtqy ister mınıstrleri Ýkraınadaǵy jaǵdaıdy talqylaý úshin Brıýsselge jınaldy. Uıymnyń bas hatshysy Iens Stoltenberg Reseıdiń Ýkraınadaǵy ambısııasynan bas tartpaıtynyn málimdedi. «Qazir biz áskerdiń qaıta toptasyp, qaıta qarýlanyp, qataryn tolyqtyrý úshin Kıevten shyqqanyn kórip otyrmyz. Alaıda olar nazaryn shyǵysqa aýdarady», dedi NATO-nyń bas hatshysy. Jıynǵa qatysqandar Reseı áskeri Belarýs eline baryp, kerek-jaraǵyn jınap, qaıta uıymdasyp, tehnıkasymen Reseı arqyly shyǵys Ýkraına baǵytyna ótýi múmkin degen pikir bildirdi.
«Aldaǵy aptalarda biz Reseıdiń Ýkraınanyń shyǵysy men ońtústiginde urys júrgizip, Donbasty basyp alýǵa áreket jasaýyn kórýimiz múmkin. Bul – soǵystyń sheshýshi kezeńi», dedi I.Stoltenberg.
Uıymǵa múshe elderdiń jıynyna deıin bas hatshy Iens Stoltenberg Ýkraınanyń syrtqy ister mınıstri Dmıtrıı Kýlebany NATO shtab-páterinde qabyldaǵan bolatyn. D.Kýleba bir ǵana ótinishpen kelgenin habarlady. Ol uıymnan kóbirek qarý-jaraq berýdi surady. Ol kezdesýdiń kún tártibi «qarapaıym» ekenin aıtyp, Ýkraına úshin Reseıdi jeńýdiń eń jaqsy tásili áskerı qoldaýdy kúsheıtý ekenine senim bildirdi.
AQSh Reseı áskerleriniń Kıev pen Chernıgovtan shyqqanyn rastap otyr. Endigi nazar Ýkraınanyń shyǵys bóligine aýatynyna senimdi.
Býchadaǵy jaǵdaı búkil álemge belgili bolǵanda Batys kóshbasshylary Reseı áskeriniń áreketin qatań synǵa alyp, jańa sanksııalar engize bastady. Ulybrıtanııa men AQSh Reseıdiń eń iri banki Sberbanktiń aktıvterin buǵattaýdy uıǵardy. Al Eýropalyq odaq basshylary Reseıdiń áskerı áreketin toqtatý úshin qandaı sharalar engizýge bolatynyn talqylap jatyr. Usynystardyń biri kómir ımportyna tyıym salý boldy, alaıda keıbir basshylar Reseı munaıy men gazynan da bas tartý máselesin kótergen.
Ýkraına prezıdenti Volodımır Zelenskıı sanksııalardy quptaǵanymen, olardyń áli de jetkiliksiz ekenin alǵa tartty. Ol Batysty Reseı munaıyna boıkot jarııalaýǵa shaqyryp otyr. Jalpy, V.Zelenskıı alǵashqy úndeýinen bastap Batys elderinen energetıka salasynda batyl sheshimder jasaýyn surap kelgen-di.
Reseı prezıdentiniń resmı ókili Dmıtrıı Peskov jańa sanksııalarǵa jaýap burynǵydaı bolatynyn aıtqan. Ol Reseı mindetti túrde qajet dep tapqan jolmen jaýap beretinine sendirdi.
AQSh-tyń qarjy mınıstri Reseı munaıyn ımporttaýǵa tolyq tyıym salý Eýropada energııa baǵasynyń «aspandaýyna» sebep bolatynyn eskertti. Eýropa elderiniń energetıka salasyna qatań sankııalar jarııalamaýynyń sebebi de osy.
Jaqynda Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın Majarstannyń premer-mınstri Vıktor Orbanmen sóılesip, búgingi ahýaldy talqylaǵany habarlandy. V.Orban Reseı basshysynan Ýkraınadaǵy atysty toqtatýdy suraǵanyn aıtqan. Ol baspasóz máslıhatynda Pýtındi Ýkraına men Fransııa prezıdentterimen, sondaı-aq Germanııa kanslerimen birge Majarstanǵa beıbit kelissózderge shaqyrǵanyn málimdedi. Onyń aıtýynsha, Pýtın birqatar shartyn aıtyp, keliskendeı bolǵan. V.Orban sonymen birge jýrnalısterge Reseıdiń munaı men gaz ımportyna sanksııalardy arttyrý boıynsha qysymǵa ushyramaıtynyn aıtyp, Reseıdiń gazy úshin rýblmen tóleýge daıyn ekenin jetkizgen. Osylaısha, Majarstan Máskeýdiń óz valıýtasymen tóleý týraly talabyna qarsy bolǵan Eýroodaqtyń birtutas kelisimin buzdy.
Ýkraına prezıdenti keńsesiniń keńesshisi Mıhaıl Podolıak Orbannyń málimdemesine túsinikteme bere otyryp, Kıev kelissóz týraly usynysty qarastyrmaıtynyn aıtty. Ol Reseı-Ýkraına kelissózderi onlaın formatta jalǵasyp jatyr, biraq Býdapeshttegi kóshbasshylardyń kezdesýi talqylanbady dedi.
Majar úkimeti basshysynyń ustanymyn Eýropadaǵy ózge áriptesteri de synǵa alǵan-dy. Olar V.Orbannyń Pýtındi qoldaıtyn kózqarasyn aıyptap otyr. V.Zelenskıı de V.Orbandy osyǵan qatysty synaǵany bar. Alaıda Majarstan basshysy óz sheshimin el múddesin qorǵaýymen baılanystyrady.
Reseımen seriktes ózge elderge de osyndaı eskertýler kelip jatyr. Máselen, AQSh Úndistandy Reseımen jaqyn seriktestikten saqtandyryp, «saldary aýyr ári uzaq» bolatynyn eskertken.
«Bizdiń Úndistan úkimetine joldaýymyz – Reseımen jaqyn strategııalyq seriktestiktiń shyǵyndary men saldary aıtarlyqtaı jáne uzaq merzimdi bolady», dedi Aq úıdiń ulttyq ekonomıkalyq keńesiniń dırektory Braıan Dız. Ol sondaı-aq jýrnalısterge sońǵy oqıǵalarǵa baılanysty Qytaı men Úndistannyń keıbir sheshimderinen kóńili qalǵanyn málimdedi. Úndistan Reseıge qarsy sanksııalardy qoldaýdan bas tartqany belgili.
Kelissózge keler bolsaq, Belarýs prezıdenti A.Lýkashenko Ýkraın-Reseı kezdesýin Belarýssiz ótkizýge bolmaıtynyn málimdedi.
«Belarýstiń qatysýynsyz kelissózder bolýy múmkin emes. Bizdi Batys elderi bul oqıǵaǵa aralastyrǵan eken, kezdesýde bizdiń de ustanymymyz aıtylýy kerek. Sondyqtan Belarýstiń artynda eshqandaı bólek kelisim bolýy múmkin emes. Reseı bul ustanymdy túsinetinine tolyq senimdimin», dedi Aleksandr Lýkashenko Qaýipsizdik keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda.
Alǵashqy kelissózder Belarýs elinde ótip, keıinirek beınebaılanys rejiminde jalǵasqany belgili. Al sońǵy kezdesý Túrkııa astanasynda uıymdastyryldy. Sol jerde Reseı áskerin Kıev mańynan shyǵarýǵa kelisken.
