Rýhanııat • 18 Sáýir, 2022

Qundylyq

1160 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Birde tanys aǵamyz qyzyq áńgime aıtty. О́zi turatyn kópqabatty úıdiń irgesindegi kókónis satatyn dúńgirshekten bir orys áje jıi jemis-jıdek alady eken. Keıde sol keıýana dúńgirshek ıesine ertede jaryq kórgen eski kitaptardy ákep beredi. Saýdager jigit ol ki­taptardy alyp qalǵanymen, ony oqymaıdy. Áıteýir tegin kel­gesin bir qajetke jarar dep alyp qalady. Sol kitaptardy alyp qarasa, qolǵa sırek túsetin shy­ǵar­malar ekendigin baıqaıdy. Arasynan ataqty jazýshy Djon Steınbektiń alty tomdyǵyn, keńes zamanynda oqýǵa tyıym salǵan Andreı Platonovtyń týyndylaryn kóredi. Sóıtip, ózine unaǵan bir top kitapty úıine arqalap alyp ketedi.

Qundylyq

«Menińshe, sol orys apamyz ke­zin­de ustaz bolǵan dep oılaımyn. Qazir boıy­nan qýat ketip, kita­p­taryn kútýge sha­masy da qalmasa kerek. Ony kerek etip otyrǵan ba­la da joq. Olar múmkin úıinde sire­sip turǵan kitaptardyń kózin qurt deýi de múmkin. Sosyn ol son­shama rýhanı baılyqty dalaǵa laq­tyrǵansha, dúńgirshek ıesine ákep berip júrgen» deıdi aǵamyz.

Osy oqıǵa esimnen kópke deıin ket­peı qoıdy. Bala kúnimizde aýyl­daǵy úl­ken kitaphana ǵana emes, mekteptiń shaǵyn kitaphanasy da baı edi. Mekteptiń kitaphanasyn taýysqasyn, aýyl kitap­hanasynan ki­tap alyp oqıtynbyz. Ki­tap­­ha­na­shylar ár jańa kitap kelgen saıyn oqýshylar konferensııa­syn uıymdastyrady. Oǵan aýyl­da­ǵy ja­sy úlkenderden bastap, oqýshy­larǵa deıin qatysady. Sondaı jıyn­nyń men de jas oqyrman re­tinde kýási boldym. Onda klassık jazýshy Ábdijámil Nur­peıisovtiń «Qan men ter» romany tal­qylandy. Oqyrmandar da qaptap keldi. Alǵashynda mádenıetti bastalǵan konferensııa ortasyna kelgende, qyp-qyzyl daýǵa ulasty. Bi­ri Elamandy jaqtasa, ekinshisi Aq­balany qaralady. Áıteýir ý-shýǵa aınalǵan konferensııa­ny kitaphanashy apaı tezirek aıaqtaýǵa tyrysty. Sonda Balyqbaı aǵamnyń «Shirkin-aı, meniń Aqbaladaı jarym bolsa, armanym joq edi» degeni bárimizdi dý kúldirip, tatýlastyryp jiberip edi. Osyndaı kitapty qadirlegen kúnderdi saǵynamyn.

Toqsanynshy jyldardaǵy qıyn­shy­lyqtan kóptegen aýyldardaǵy kitap­hanalar jabylyp qaldy. Ondaǵy uzaq jyl boıy jınalǵan kitaptar da árkimniń qolynda ketti. Týǵan aýylymdaǵy kitaphana da osynyń kebin kıdi. Bar kitap talan-tarajǵa tústi. Ishińiz ýdaı ashıdy.

Qazir qoǵamda kitaphana men ki­tap­qa degen kózqaras ózgergen. Kóp­shiligi «Izdegenimizdiń bári ǵalam­torda tur» dep aıtady. Ol da ras. Degenmen kitaptyń orny bólek. Osyndaıda orys ǵalymy D.Lıhachevtiń «Iа schıtaıý tak: bıblıotekı – eto osnovnaıa kýltýra strany. I ot bıblıotek, ot ıh dostýpnostı, ot dostýpnostı sokrovısh, kotorye v nıh hranıatsıa zavısıt kýltýra strany. Mojet ne byt ýnıversıtetov, nıkakogo vysshego obrazovanııa, no eslı est horoshıe bıblıotekı, vse mojno vosstanovıt» degen sózi adamdy oıǵa qaldyrady.

Qysqasy, kitaptyń qundylyǵyn ómir­degi eshqandaı baılyqpen salys­tyrý múmkin emes.