Oflaın jáne onlaın formatta uıymdastyrylǵan ortalyqtyń ashylý rásimine shet memleketterdiń Qazaqstandaǵy dıplomatııalyq ókilderi, ýnıversıtet oqytýshylary men stýdentteri, ǵalymdar, Memlekettik basqarý akademııasy fılıalynyń ókilderi qatysty. Alǵashqy sóz tizginin alǵan ýnıversıtet rektory Janar Temirbekova turaqty ósý men damý parametrleri ekonomıkanyń eń negizgi kórsetkishteri ekenin atap ótti. «2050 jyly álem halqynyń sany 9 mıllıardqa jetetinin eskersek, qazirgi ósý men órkendeýge umtylýymyzben qatar, bolashaq urpaqqa ómir súrýge qolaıly dúnıe qaldyrýdy da oılastyrýymyz kerek. Adam ómiriniń qajettilikteri men tabıǵı resýrstardyń turaqtylyǵy arasynda teńgerim jasap, bolashaqqa sáıkes keletin josparlaýdy jasaý qajet. Ahmet Iаsaýı ýnıversıteti turaqty bolashaqty qurýdaǵy rólimiz ben jaýapkershiligimizdi túsine otyryp, turaqty damýdy jýyrda qabyldanǵan jańa 2026 jylǵa deıingi Strategııalyq damý baǵdarlamamyzda basty basymdyǵymyz retinde anyqtadyq. Osynyń dáleli retinde Turaqty damý ǵylymı-zertteý ortalyǵyn ashyp otyrmyz, – dedi rektor. – Adamzat pen tabıǵat arasyndaǵy belsendi baılanys ekojúıeniń buzylýyna ákeldi, olardyń kópshiligi qaıta qalpyna kelmeıdi. Osy sekildi qoǵamdaǵy barlyq másele BUU kún tártibiniń basymdyqtaryna aınaldy jáne bul COVID-19 pandemııasy kezinde burynǵydan da ózekti bola tústi. Qoǵamdaǵy máselelerdi sheshý ýnıversıtet basymdyǵyna aınalýǵa tıis dep sanaımyz. Ortalyq 2015 jyly BUU-men qabyldanǵan Turaqty damý maqsattaryna sáıkes, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý jónindegi sharalar jáne turaqty ekonomıkalyq ósýdi qamtamasyz etý máseleleri boıynsha jańa izdenister, zertteýler júrgizip, sonymen birge olardyń nátıjelerin qoldanysqa engizýmen aınalysatyn bolady».
Turaqty damý maqsattary – kedeılikti joıý, teńsizdik pen ádiletsizdikke qarsy turý, jer sharyn qorǵaý jáne barlyq adamdar úshin beıbitshilik pen gúldenýdi qamtamasyz etý. Ol 2015 jyly BUU-da qabyldanǵanyn eske sala keteıik. Ortalyqtyń ashylýyna oraı, arnaǵan quttyqtaý sózinde BUU DB-nyń Qazaqstandaǵy Turaqty ókili Iаkýp Berısh alǵa qoıylǵan maqsattardy iske asyrýda ýnıversıtetterdiń róli zor ekenin atap ótti.
«Búgin biz turaqty damý ortalyǵynyń ashylýyna ǵana emes, sonymen qatar basqa mekemeler úshin keremet úlgi bolatyn jáne turaqty damý salasyndaǵy zertteýler men bilimniń áleýetin damytýǵa yqpal etetin ınstıtýsıonaldyq transformasııaǵa kýá bolyp otyrmyz. Ýnıversıtetter turaqty damýdyń bolashaq kóshbasshylaryn daıarlaýǵa jáne qalyptastyrýǵa jaýapty. TDM-ny oqý baǵdarlamalaryna biriktirip, stýdentterge qajetti bilim men daǵdylardy bere otyryp, búgingi tańda qoǵamnyń aldynda turǵan kúrdeli máselelerdi sheshýge óz úlesterin qosa alady», dedi Iаkýp Berısh.
Al Soltústik Makedonııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti Elshisi Salı Lımanı Ahmet Iаsaýı ýnıversıtetiniń Soltústik Makedonııadaǵy ýnıversıtettermen sapaly jáne jemisti yntymaqtastyǵyn bastaý ózi úshin mártebe ekenin atap ótti. Astanadaǵy memlekettik qyzmet haby Basqarýshy komıtetiniń tóraǵasy Álıhan Baımenov ortalyqtyń ashylýy arqyly halyqaralyq ýnıversıtetpen seriktestik qarym-qatynas odan ári nyǵaıa túsetinin aıtty. «Sol sebepten de osyndaı ortalyqtardyń bilim ordasynda qurylýy, ásirese mańyzdy. Bul bir jaǵynan búgingi zertteýlerdi qamtamasyz etse, ekinshi jaǵynan bilim alatyn stýdentterdiń dúnıetanymy men kózqarastaryn qalyptastyrýǵa jáne olardy qazaq aıtqandaı, «Atanyń balasy emes, adamzattyń balasy bolýǵa tárbıeleıdi». Buǵan deıin Hab jáne Ýnıversıtet ashyq leksııalar, memlekettik jazǵy basqarý syndy birneshe birlesken jobany iske asyryp keldi. Osyny esere kele Astana memlekettik qyzmet haby jańa qurylǵan ortalyqpen naqty jobalardy iske asyrýǵa daıyn», dedi Á.Baımenov.
Al Frıdrıh Ebert atyndaǵy qordyń Qazaqstandaǵy ókili Mereılim Kalenova ortalyqtyń ashylýy, ásirese stýdentter úshin úlken múmkindik ekenin tilge tıek etti. Saltanatty is-shara barysynda Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıteti men Qazaqstandaǵy Frıdrıh Ebert qory ózara túsinistik jaıly memorandýmǵa qol qoıdy.
Sondaı-aq ortalyqtyń ashylý rásimi aıasynda «Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń TDM-yn aımaqta ilgeriletýdegi róli» atty dóńgelek ústel ótti. Turaqty damý ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Shemsettın Chıǵdem júrgizgen basqosýda BUU DB-nyń Qazaqstandaǵy ókili Zaýr Ibragımov, DDU-nyń Qazaqstandaǵy ofısiniń ókili Erbol Spataev, Astana memlekettik qyzmet haby Basqarýshy komıtet tóraǵasynyń keńesshisi Mahsýt Ýteshev jáne Frıdrıh Ebert atyndaǵy qordyń Qazaqstandaǵy ókili Mereılim Kalenova baıandama jasap, BUU TDM-yn júzege asyrýdaǵy tájirıbesimen bólisti. Sarapshylar, ásirese memlekettik basqarý, saıası saýattylyq, sapaly bilim berý, ınfraqurylym, ýrbanızasııa týraly sóz qozǵady. Ortalyqtyń jumys baǵytyn túsindirip, jıyndy qorytyndylaǵan ýnıversıtet rektory Janar Temirbekova qonaqtarǵa, ýnıversıtet ujymy men stýdentterge alǵysyn bildirdi.
«BUU qabyldaǵan 17 Turaqty damý maqsatynyń bári bizdiń ýnıversıtetimizge qatysty deýge bolady. Eger biz kafedradan bastap, ýnıversıtet deńgeıinde osy TDM aıasynda jumys isteıtin bolsaq, óńirimizge, elimizge, jalpy qoǵam men tabıǵat-anamyzǵa paıda ákeletinimiz sózsiz. Búgingi sharaǵa qatysyp otyrǵan barlyq halyqaralyq uıymdar da bizdi qoldaıdy. Bul oqytýshylarymyz úshin de, stýdentterimiz úshin de úlken múmkindik bolmaq. Sizderge túrli jobalarǵa qatysyp, granttardy jeńip alýǵa jol ashylady», dedi rektor. Sondaı-aq Janar Temirbekova oqytýshylar men stýdentterdi ortalyq jumysyna belsene qatysýǵa shaqyrdy.
Aıta ketelik, ýnıversıtette bul kúnderi basqa da irgeli is-sharalar uıymdastyryldy. Solardyń biri – «Geografııalyq bilim berýdegi ozyq oı jáne zamanaýı kózqaras» taqyrybynda ótken geografııa páni muǵalimderiniń respýblıkalyq sezi. Bilim jáne ǵylym birinshi vıse-mınıstri Sholpan Karınova, ádiskerler men pedagogter, joǵary oqý oryndary men kolledjderdiń oqytýshylary, biliktilikti arttyrý ınstıtýtynyń mamandary qatysqan sezde Qazaqstan geografııasyn mektepte oqytýdyń ózekti máseleleri jáne geografııalyq ǵylym men bilimniń damytý joldary talqylandy. Elimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen geografııa pániniń muǵalimderi 4 seksııa jumysyna qatysyp, saladaǵy problemalardy ortaǵa saldy. Al plenarlyq májiliste sezd qarary qabyldandy. Aýqymdy sharaǵa arnaıy kelgen vıse-mınıstr Sholpan Karınova Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen «Jańa Qazaqstandy» qurýdaǵy muǵalimderdiń rólin tilge tıek etti. Basqosýda aıtylǵan barlyq máseleler men usynystar jan-jaqty qaralyp, bul baǵytta belsendi jumys júretin bolady.
Túrkistan oblysy
