11 Sáýir, 2014

Qytaı tiliniń bilgirleri

616 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin
Bul kúnde bir emes, birneshe tildi erkin meńgergen jastar qatary kóbeıip keledi.  Bul – zaman talabynan týyndap otyrǵan qajettilik.  Birneshe tilde erkin sóıleı de, jaza da biletin maman básekege qabiletti tulǵaǵa aınalatyny sózsiz. Osy talapqa oraı, Almatydaǵy Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetinde JOO stýdentteri arasynda dástúrli qytaı tilinen ýnıversıtetaralyq zııatkerlik saıys bolyp ótti. 12-1f Bul saıysqa ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıver­sıtetiniń Shyǵystaný fakýlteti, Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń Shyǵys tilderi kafedrasy, Abylaı han atyndaǵy Qazaq halyqaralyq qatynastar jáne álem tilderi ýnıversıtetiniń Shyǵystaný  fakýlteti, Shet tilderi jáne iskerlik karera ýnıversıteti, Súleımen Demırel ýnıversıteti, Halyqaralyq qazaq-qytaı til akademııasy kolledjinen jalpy 25-ke jýyq stýdent qatysty. – Til bilý – sol eldiń janyn túsiný degen sóz. Sol sebepti, budan utpasaq, eshqashan utylmaımyz. Kóp tildi bilý, oqytý  jas urpaqtyń bilim keńistiginde erkin samǵaýyna jol ashyp, álemdik ǵylym qupııalaryna úńilip, óz qabiletin tanytýyna múmkinshilik beredi, –  deıdi Qyzdar ýnıversıtetiniń birinshi prorektory Bahodır Álıev. Atalmysh sharaǵa arnaıy qatysqan Almaty qalasyndaǵy Qytaı elshiliginiń mádenıet jáne bilim salasynyń elshisi Gaý Chyn myrza: – Búgingi tańda qytaı tili resmı alty tildiń biri jáne BUU qoldanys tili bolyp tabylady.  Bul tilde álem boıynsha 1 mlrd. 600 mln. adam sóıleıdi. Sońǵy jyldary qytaı tilin úırenýge degen suranys kúrt artty.  Qazirgi tańda qytaı tilin úırenýshilerdiń sany 40 mıllıonǵa jetti jáne kún sanap bul kórsetkish ósýde. Qytaı tili álemniń júzden asa eliniń  4 myńnan asa joǵary oqý oryndarynda oqytylady. Qazaqstan elinde de qytaı tiline qyzyǵýshylyq artýda. Qazaqstan aýmaǵynda tórt Konfýsıı ıns­tıtýty quryldy. Eldiń iri JOO-da qytaı tili ortalyqtary ashyldy.  Ásirese, stýdentter tarapynan qytaı tilin úırenýge degen qulshynys baıqalady. Til – bul halyqtar arasyndaǵy qatynas quraly. Tanymal shet tilin bilý álemdik keńistikke jol ashady. Bul oraıda, álemdegi eń ejelgi de, eń ádemi tilderdiń biri sanalatyn – qytaı tiliniń kóp paıdasy bar dep aıtar edim, – dedi. Stýdentterdiń bilimin ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetine qarasty Konfýsıı ınstıtýty dırektorynyń orynbasary Ýań Jyń myrza bastaǵan qytaı tili mamandary baǵalady. Saıys qorytyndysy boıynsha Bas júldeni Qazaq  memlekettik qyzdar pedagogıkalyq  ýnıversıtetiniń  3-kýrs stýdenti Botagóz Sultanbekqyzy  jeńip aldy. Qytaı tiliniń bilgiri atanǵan Bótagózge Qytaı elshiliginiń mádenıet jáne  bilim salasynyń elshisi Gaý Chyn  myrza Qytaı úkimetiniń  oqý  grantyn tabys etti. Onyń aıtýynsha, Bótagózge Qytaı eliniń 200-den asa JOO-dyń birinde tegin oqýǵa múmkindik berilmek. «Tańdaýdy jeńimpazdyń ózi jasaıdy», dep atap ótti. Osy arada Qyzdar ýnıversıtetiniń Qytaı tili ortalyǵy 2011 jyldan beri tabysty jumys istep kele jatqanyn, osyǵan deıin de birneshe stýdent granttarǵa ıe bolǵanyn aıta ketken jón. Birinshi oryndy Abaı atyndaǵy Qazaq  ulttyq  pedagogıkalyq  ýnıversıtetiniń  stýdenti Pernehan  Balnur ıemdendi. Jeńimpazdardyń barlyǵyna dıplomdar men Qytaı elshiliginiń arnaıy syılyqtary tabys etildi. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan». ALMATY.