Jetimi joq jer

Sońǵy jyldary óńirde jetim balalarǵa qamqorlyq jasaý qolǵa alynyp, bul tarapta birqatar jobalar júzege asyryla bastady. Áleýmettik salany áleýettendirý jónindegi Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev júktegen mańyzdy mindetterdiń qatarynda jetim balalardy jebeı júrý de bar. Bul rette aımaq basshysy Berdibek Saparbaevtyń tikeleı jetekshiligimen «Meıirim» jobasy qolǵa alynǵanyna birshama ýaqyt boldy. Atalǵan aksııa aıasynda aımaqtaǵy asyraýshysynan aırylǵan búldirshinderge birqydyrý kómek berilýde. Mysaly, «Meıirim» aksııasy sheńberinde oblys kóleminde 1 815 bala qamqor­lyqqa alynyp, patronattyq tárbıe beretin uıymdar sanyn arttyrýǵa qol jetkizildi. Taǵdyrdyń talqysymen túr­li jaǵdaıda ata-anasynan aıryl­ǵan balalar qaı jerde de kezdesedi. Bul – tirshilik zańy. Al olardy jetimsiretpeý ózimiz ómir súrip otyrǵan qoǵamnyń izgiligin kórsetedi. «Jetim qozy – tasbaýyr, túńiler de otyǵar» degen halyqtyq támsil de tasbaýyr jan tárbıelemeýge shaqyrǵan adamgershilik urany bolsa kerek. Sondyqtan aımaqta oblystyq bilim basqarmasynyń uıytqy bolýymen uzaq merzimdi «Jetimi joq aımaq» jobasy júzege asyryla bastady. Bul jobalardyń barlyǵy jetim nemese ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń kúndelikti ómirine, bilim alýyna jáne tárbıe­sine kómek kórsetýdi kózdeıdi. Sondaı-aq, asyrap alý arqyly jetimderdiń sanyn azaıtý men balalardan bas tartýdyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan. Shyǵys óńirinde jetim balalardy baspanamen qamtamasyz etý jumystary jolǵa qoıylyp keledi. Atap aıtqanda, búginge deıin «Turǵyn úı qurylys jınaq banki» júıesi boıynsha balalardyń esep-shottarynda qordalanǵan qarjy kólemi 167 mln. teńgege jetti. Respýblıka kóleminde alǵash­qylardyń biri bolyp, jeti­min jebeı júrýge umtylys jasa­ǵan baǵdarlamanyń nátıjesi aıtar­lyqtaı. Sońǵy jyldardyń ózinde jetim balalarǵa 133 páter berildi. Onyń ishinde 117 páter memlekettik baǵdarlamalar boıynsha, 16 páter demeýshilerdiń kómegi esebinen satyp alyndy. Bıyl da bul taraptaǵy qamqorlyq sharalary jalǵasyn tabady. 2014 jyly Rıdder qalasynda – 24, Aıagóz aýdanynda – 2 jetim bala­ǵa páter kiltin tabys etý jos­parlanyp otyr. Oblystyq bilim basqar­masy­nyń basshysy Asqar Nurǵa­zıevtiń aıtýyna qaraǵanda, «Jetimi joq aımaq» jobasy – uzaq merzimdi baǵ­darlama. –  Basty maqsatymyz jetimderge arnalǵan ınternattardyń sanyn azaıtý. Oblysta mundaı tájirıbe buryn da bolǵan. Saraptama nátı­jesi kórsetkendeı, balalar úıiniń sanyn jyl saıyn bir birlikke azaıtý jumystary boıynsha oń úderis baıqalyp otyr. Máselen, 2013 jyly 23 tárbıelenýshini ınternat qyzmetkerleriniń qamqorlyqqa alýy arqyly Shúlbi balalar úıi jabyldy. Osy oraıda aıta ketý kerek, shyǵys óńirinde asyrap alǵan balalar sany 7,6 paıyzǵa, patronattyq tárbıege berilgen balalar sany 23,3 paıyzǵa ulǵaıdy, – dedi basqarma basshysy. Aldaǵy ýaqytta jetim balalar men ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan mekemeler júıesiniń sanyn azaıtýǵa baǵyttalǵan jumystar jalǵasyn tabady. Búgingi kúnniń ózinde Zyrıan, Shemonaıha, Úrjar, Aıagóz aýdandarynan otbasy úlgisindegi balalar úıin ashý týraly usynystar az emes. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan».   О́SKEMEN.