Ǵylymdy damytýǵa jasalatyn jaǵdaı

Eýrazııalyq ekonomı­­­ka­lyq odaqqa qatysýshy elder – Qazaqstan, Belorýssııa, Reseıdiń aýmaqtyq kólemi álemniń 15 paıyzyn qamtyp, jer sharyndaǵy halyqtyń 3 paıyzyn, álemdik aýyzsý men paıdaly resýrstardyń 20 paıyzyn, munaı qorynyń 7-8 paıyzyn, astyq óndirýdiń 5,9, temirdiń 5,1, elektr qýatyn óndirýdiń 5,5 paıyzyn quraıdy eken. Atalmysh ekonomıkalyq odaq álemdik ishki ónimniń 4,5 paıyzyna ıe. Árıne, bul kórsetkishter Azııa-Tynyq muhıt ekonomıkalyq áriptestigimen salys­tyrǵanda kóp emes. Alaıda, adamzattyń damýy tek bilim men ǵylymy damyp, beıbit ahýaly turaqtanǵan ortada ǵana tolassyz jemis beretinin eskergen jón. Qazirgi tańda Keden odaǵyna múshe elder aımaǵynda 1600-den asa joǵary oqý oryndary qalyptasyp otyr. Olar Qazaqstanda – 139, Belorýssııada – 55, Reseıde 1400 oqý ordasy. Bul mysal aldaǵy kezeńde ózara bilim-ǵylym ıntegrasııasy damý satysyna aıaq basqan tusta qatysýshy elderdiń ekonomıkalyq bıikterdi baǵyndyrýyna zor úles qosatyn saýatty mamandar legi kele jatqanyn kórsetse kerek. Bilim-ǵylym ıntegrasııasy jaǵdaıynda ózgelermen terezemiz teń bolý úshin biz ǵylymı izdenister men zertteýlerge qarjyny jetkilikti dárejede bólýimiz qajet. Bul rette Qazaqstannyń aıaq alysy aıtarlyqtaı. Máselen, ǵylymı tájirıbeler men izde­nis­terge orta eseppen ishki jal­py ónimniń ortaq qaza­ny­nan 20 AQSh dollaryn jum­sap otyrsaq, Reseıde bul kór­setkish 100 AQSh dollary, al Amerıkada 999 AQSh dollary. Eýroazııalyq ekonomıkalyq odaq bazasyn tıimdi paıdalana otyryp biz joǵary bilim berý júıesin jańa deńgeıge kóterýimiz kerek. Barlyq qajetti mamandyqtarǵa tartylatyn jas mamandardyń ortaq júıesin jáne zııatkerlik talabyn kóterýdiń de ortaq júıesin qalyptastyrýǵa qol jetkizgen jón. Jýyrda Elbasy Nursultan Nazarbaev elimizdiń Bilim jáne ǵylym mınıstrine birqatar jańa tapsyrmalar men joǵary oqý oryndarynyń sapasyna qatysty naqty ustanymdardy aıqyndaý týraly tapsyrma júktedi. Iаǵnı keleshekte bilim men ǵylym salasyna basa nazar aýdara otyryp, biz otandyq bilim berý júıesin nyǵaıtýmen qatar, jas mamandardy daıarlaý, olardyń halyqaralyq dárejedegi bilim deńgeıin ósirý, ekonomıkalyq ıntegrasııa jaǵdaıyndaǵy suranysynyń artýyn da rettestirýge qol jetkizemiz. Serik SVIаTOV, T.Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıtetiniń rektory. ALMATY.