Qoǵam • 27 Sáýir, 2022

Erlan Qarın konstıtýsııalyq reformanyń 5 negizgi baǵytyn atady

208 ret kórsetildi

Memlekettik hatshy Erlan Qarın eldegi konstıtýsııalyq reformanyń 5 negizgi baǵytyn atady, dep habarlaıdy Egemen.kz.

«Konstıtýsııalyq keńestiń qaraýynda Konstıtýsııaǵa engiziletin ózgerister men túzetýler jobasy jatqany belgili. Túzetýler Ata zańymyzdyń 33 babyn qamtıdy. Iаǵnı, shamamen Konstıtýsııanyń úshten birin qozǵaıdy. Bul qolǵa alynǵan reformalardyń qanshalyqty aýqymdy ári irgeli ekenin kórsetedi. Mamandanǵan adam bolmasa, munshalyq kóp sandy túzetýlerdiń ishinen negizgi baǵdardy baqylaýdyń ózi qıynǵa soǵýy múmkin. Onyń ústine, bul ózgeristerdiń bári bir-birimen ózara baılanysyp jatyr, ortaq tujyrymdamalyq qısyny bar. Sondyqtan jekelegen pýnkterin talqylaı otyryp, jalpy kórinisti ótkizip almaý mańyzdy», dep jazdy ol Telegram-kanalynda.

Erlan Qarınniń aıtýynsha, konstıtýsııalyq reformanyń maqsaty – qoldanystaǵy saıası modeldi júıelik turǵydan transformasııalaý. Al onyń 5 negizgi baǵyty bar. Olar:

  1. Birqatar bılik ýákileti qaıta bóliske túsedi: fýnksııalar Prezıdentten – Parlamentke, ortalyq bılikten – óńirlik bılikke beriledi.
  2. Sýperprezıdenttik modelden prezıdenttik respýblıkaǵa kóshý aıaqtalady: Prezıdent bárinen teń dárejede oqshaý turatyn, eshqandaı ústem ári aıryqsha ýákileti joq saıası ınstıtýt bolyp sanalatyn klassıkalyq model ornatylady.
  3. Parlament palatalarynyń róli men mártebesi kúsheıtiledi: Májilisti qurylymdaýdyń aralas modeli engizilip, Parlamenttiń baqylaýshy fýnksııalary keńeıtiledi, zańnama prosedýralary ońtaılandyrylady.
  4. Halyqtyń memleket basqarýǵa qatysýy keńeıedi: Májilis depýtattary birmandatty okrýg júıesi boıynsha saılanady, depýtat mandatyn qaıtaryp alý tetigi engizilip, oblys ákimderi balamaly negizde máslıhat depýtattarynyń kelisimimen taǵaıyndalady.
  5. Azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn qorǵaý tetigi kúsheıtiledi: Konstıtýsııalyq Sot qurylyp, Adam quqyqtary jónindegi ýákilge konstıtýsııalyq kepilder men ımmýnıtet beriledi, ólim jazasyna konstıtýsııalyq deńgeıde tyıym salynady.

«Osylaısha, reformalardyń nátıjesinde bılik tarmaqtarynyń ózara teńgerimdi baılanysy qalyptasyp, memleket pen qoǵam arasynda tıimdi dıalog jolǵa qoıylady. Munyń bári memlekettik qurylymnyń jańa modeli – Ekinshi Respýblıkaǵa kóshýine jaǵdaı jasaıdy», dep jazdy Memlekettik hatshy.



 

Sońǵy jańalyqtar

Almaty mańynda jer silkindi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar