Ulttyq ǵylymnyń bıylǵy tól merekesi Qanysh Imantaıuly Sátbaevtyń týǵanyna 115 jyldyǵymen sáıkes kelip, Almatydaǵy «Ǵylym ordasy» RMK ǵımaratynda saltanatty oqıǵalarǵa ulasty.
Jyl saıyn 12 sáýirde elimizdiń ǵylymı qaýymdastyǵy óziniń tól merekesin atap ótedi, ótken jylǵa esep berip, aldaǵy jyldyń jumystaryn saralaıdy. Ǵylym salasynyń betke ustar ǵalymdary men oqymystylary toǵysqan bıylǵy shara merekelik konsert pen marapattaýlardan bastalyp, Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri T.Balyqbaev pen birqatar ǵalymdar Q.Sátbaevtyń ǵylymı murasy men qazaq ǵylymyna qosqan úlesi jaıly baıandama oqydy.
Saltanatty jıynda ǵylymǵa eńbegi sińgen, eldiń qurmetine bólengen aıaýly jandardyń qatarynda Sátbaevtyń nemeresi – Jarmaǵanbetova Álıma Qaınekeıqyzy da boldy.
– Atam Qanysh Sátbaev syndy ǵalymdar ilýde bir kezdesedi. Ondaı tulǵa daryǵan qazaq halqy qandaı baqytty. Ol kisiniń ǵylymǵa, bilimge degen qushtarlyǵy bizge de sińgen bolýy kerek. О́ıtkeni, onyń úsh qyzy da ǵylym doktory bolǵan. Úsh qyzynan taraǵan urpaq ta ǵylym aınalasynda júr. Bul bizge berilgen amanat sııaqty. Men búgingi shara barysynda eńbegim baǵalanǵanyna óte qýanyshtymyn, – dedi «D.V.Sokolskıı atyndaǵy organıkalyq katalız jáne elektrohımııa ınstıtýty» AQ zerthana meńgerýshisi, hımııa ǵylymdarynyń doktory, professor Álıma Qaınekeıqyzy.
Saltanatty oqıǵalar kezinde Qanysh Sátbaevtaı nar tulǵaly qazaq jaıly tamasha estelikter tógildi. «Sátbaev fenomeni» derekti fılmi kórsetilip, akademıktiń izin jalǵastyra otyryp, Qazaqstannyń básekege qabilettiligin arttyrý úshin elimizdegi ǵylym salasyn damytý qajettigi talqylandy.
Ǵalymdardyń tól merekesi qarsańyndaǵy jıynda Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri T.Balyqbaev:
– Aldaǵy ýaqytta jańa jobalarǵa baıqaýlar jarııalaıtyn bolamyz. Sondaǵy saraptama jáne ulttyq ǵylymı keńester júıesin tolyǵymen qaıtadan qarap, ony búgingi tańnyń talabyna yńǵaılaımyz. Ǵylym nátıjelerin óndiriske, ındýstrııaǵa qajetti bolýyn qarastyramyz. Soǵan baılanysty búgingi tańdaǵy údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasynyń negizinde arnaıy qajetti ǵylymı-zertteýlerdi jeke joba retinde bekitemiz dep otyrmyz. Taǵy bir másele, búgingi tańda ǵylymǵa jas mamandar qajet. Solardy tárbıelep, daıyndaý úshin arnaıy baǵdarlamalar jasalýda. Bıylǵy jyly ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti, áleýmettik ǵylymdarǵa baılanysty ınstıtýttar jáne Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti «Parasat» holdınginiń ǵylymı ınstıtýttarymen birigip, ǵylymı, qyzmetkerler daıyndaý júıelerin engizbek. Qazaq agrarlyq ýnıversıteti men Astanadaǵy S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetinde de osyndaı úrdis bolady. Mundaǵy negizgi maqsat – búgingi ǵylym men bilimdi jáne óndiristi ushtastyrý bolyp tabylady. Sol arqyly ınstıtýttardyń negizinde mamandar daıyndaý júıesin iske asyramyz dep otyrmyz, deıdi.
«Ǵylymsyz memleket bolmaıdy, eger bizde ǵylym bolmasa, biz bir elge rýhanı táýeldi bolamyz. Al táýeldi bolmas úshin óz ǵylymymyz bolyp, ol álemdik ǵylymnyń aıasynda damýy tıis. Sondyqtan Qazaqstan ǵylymyn, ǵylymnyń negizinde tehnologııany damytý aýadaı qajet», deıdi akademık Ábdimálik Nysanbaev.
Qazirgi kúni elimizde ǵylymdy basqarý men qarjylandyrýdyń jańa tetikteri qyzmet etedi. Máselen, 2011 jyly ǵylymǵa – 26,9 mıllıard teńge, 2012 jyly – 46,6 mıllıard teńge bólinse, 2013 jyly 52,9 mıllıard teńgege jetken.
Ilkimdi jobalardy irikteý úshin Ulttyq memlekettik ǵylymı-tehnıkalyq saraptama ortalyǵy jáne bes Ulttyq ǵylymı keńes (UǴK)júrgizetin táýelsiz saraptama júıesi iske qosyldy.
Sol sııaqty álemdik aqparattyq resýrstarǵa qoljetimdilik qamtamasyz etilip, ǵylymǵa joǵary oqý oryndarynyń qatysýy keńeıtilýde. Olardyń ǵylymı jobalardy oryndaýǵa qatysý úlesi 67 paıyzǵa deıin ósken.
Eki jaqty negizde halyqaralyq yntymaqtastyq damý ústinde. Ǵylym jáne tehnıka salasynda Ulybrıtanııa, AQSh, QHR, Koreıa, Japonııa, Egıpet, Germanııa, Italııa, Fransııa, Polsha, Reseı jáne taǵy basqa eldermen 30 memleketaralyq kelisim jasalypty.
Sonymen, merekelik sharada ǵumyryn ǵylymǵa arnaǵan izdenimpaz jandar Memlekettik syılyqpen, ataýly syılyqpen nagradtalady. Úzdik ǵalymdar men talantty jastar stıpendııamen madaqtalatyny aıtyldy.
Qazirgi tańda Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes serpindi ǵylymı-zertteýleri jáne ınnovasııalardy engizgeni úshin ǵalymdarǵa ál-Farabı atyndaǵy memlekettik syılyq taǵaıyndaýǵa qatysty jumystar júrgizilýde. Sol sııaqty bıyl da Ǵylym qyzmetkerleriniń kúni aıtýly sharalarmen bastalyp, ǵalymdarymyz «Qazaqstan Respýblıkasynyń ǵylymyn damytýǵa sińirgen eńbegi úshin» tósbelgisimen marapattaldy. Atalǵan qurmetti belgige ústimizdegi jyly elimizdiń hımııa, matematıka, fızıka, bıohımııa, bıologııa, tarıh, fılosofııa ǵylymy salasynda ter tógip júrgen 11 ǵalym laıyq dep tanylǵan. Olardyń qatarynda alda aıtqan Álıma Jarmaǵanbetova, ǵylym doktorlary Raýza Qonaeva, Marat Moldahmetov, Grıgorıı Mýn, Iýrıı Nýjnov, Stanıslav Harın, Marat Saıatov, Baqytjan Ahmetov, Amandyq Tóleshov bar.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
Jyl saıyn 12 sáýirde elimizdiń ǵylymı qaýymdastyǵy óziniń tól merekesin atap ótedi, ótken jylǵa esep berip, aldaǵy jyldyń jumystaryn saralaıdy. Ǵylym salasynyń betke ustar ǵalymdary men oqymystylary toǵysqan bıylǵy shara merekelik konsert pen marapattaýlardan bastalyp, Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri T.Balyqbaev pen birqatar ǵalymdar Q.Sátbaevtyń ǵylymı murasy men qazaq ǵylymyna qosqan úlesi jaıly baıandama oqydy.
Saltanatty jıynda ǵylymǵa eńbegi sińgen, eldiń qurmetine bólengen aıaýly jandardyń qatarynda Sátbaevtyń nemeresi – Jarmaǵanbetova Álıma Qaınekeıqyzy da boldy.
– Atam Qanysh Sátbaev syndy ǵalymdar ilýde bir kezdesedi. Ondaı tulǵa daryǵan qazaq halqy qandaı baqytty. Ol kisiniń ǵylymǵa, bilimge degen qushtarlyǵy bizge de sińgen bolýy kerek. О́ıtkeni, onyń úsh qyzy da ǵylym doktory bolǵan. Úsh qyzynan taraǵan urpaq ta ǵylym aınalasynda júr. Bul bizge berilgen amanat sııaqty. Men búgingi shara barysynda eńbegim baǵalanǵanyna óte qýanyshtymyn, – dedi «D.V.Sokolskıı atyndaǵy organıkalyq katalız jáne elektrohımııa ınstıtýty» AQ zerthana meńgerýshisi, hımııa ǵylymdarynyń doktory, professor Álıma Qaınekeıqyzy.
Saltanatty oqıǵalar kezinde Qanysh Sátbaevtaı nar tulǵaly qazaq jaıly tamasha estelikter tógildi. «Sátbaev fenomeni» derekti fılmi kórsetilip, akademıktiń izin jalǵastyra otyryp, Qazaqstannyń básekege qabilettiligin arttyrý úshin elimizdegi ǵylym salasyn damytý qajettigi talqylandy.
Ǵalymdardyń tól merekesi qarsańyndaǵy jıynda Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri T.Balyqbaev:
– Aldaǵy ýaqytta jańa jobalarǵa baıqaýlar jarııalaıtyn bolamyz. Sondaǵy saraptama jáne ulttyq ǵylymı keńester júıesin tolyǵymen qaıtadan qarap, ony búgingi tańnyń talabyna yńǵaılaımyz. Ǵylym nátıjelerin óndiriske, ındýstrııaǵa qajetti bolýyn qarastyramyz. Soǵan baılanysty búgingi tańdaǵy údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasynyń negizinde arnaıy qajetti ǵylymı-zertteýlerdi jeke joba retinde bekitemiz dep otyrmyz. Taǵy bir másele, búgingi tańda ǵylymǵa jas mamandar qajet. Solardy tárbıelep, daıyndaý úshin arnaıy baǵdarlamalar jasalýda. Bıylǵy jyly ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti, áleýmettik ǵylymdarǵa baılanysty ınstıtýttar jáne Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti «Parasat» holdınginiń ǵylymı ınstıtýttarymen birigip, ǵylymı, qyzmetkerler daıyndaý júıelerin engizbek. Qazaq agrarlyq ýnıversıteti men Astanadaǵy S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetinde de osyndaı úrdis bolady. Mundaǵy negizgi maqsat – búgingi ǵylym men bilimdi jáne óndiristi ushtastyrý bolyp tabylady. Sol arqyly ınstıtýttardyń negizinde mamandar daıyndaý júıesin iske asyramyz dep otyrmyz, deıdi.
«Ǵylymsyz memleket bolmaıdy, eger bizde ǵylym bolmasa, biz bir elge rýhanı táýeldi bolamyz. Al táýeldi bolmas úshin óz ǵylymymyz bolyp, ol álemdik ǵylymnyń aıasynda damýy tıis. Sondyqtan Qazaqstan ǵylymyn, ǵylymnyń negizinde tehnologııany damytý aýadaı qajet», deıdi akademık Ábdimálik Nysanbaev.
Qazirgi kúni elimizde ǵylymdy basqarý men qarjylandyrýdyń jańa tetikteri qyzmet etedi. Máselen, 2011 jyly ǵylymǵa – 26,9 mıllıard teńge, 2012 jyly – 46,6 mıllıard teńge bólinse, 2013 jyly 52,9 mıllıard teńgege jetken.
Ilkimdi jobalardy irikteý úshin Ulttyq memlekettik ǵylymı-tehnıkalyq saraptama ortalyǵy jáne bes Ulttyq ǵylymı keńes (UǴK)júrgizetin táýelsiz saraptama júıesi iske qosyldy.
Sol sııaqty álemdik aqparattyq resýrstarǵa qoljetimdilik qamtamasyz etilip, ǵylymǵa joǵary oqý oryndarynyń qatysýy keńeıtilýde. Olardyń ǵylymı jobalardy oryndaýǵa qatysý úlesi 67 paıyzǵa deıin ósken.
Eki jaqty negizde halyqaralyq yntymaqtastyq damý ústinde. Ǵylym jáne tehnıka salasynda Ulybrıtanııa, AQSh, QHR, Koreıa, Japonııa, Egıpet, Germanııa, Italııa, Fransııa, Polsha, Reseı jáne taǵy basqa eldermen 30 memleketaralyq kelisim jasalypty.
Sonymen, merekelik sharada ǵumyryn ǵylymǵa arnaǵan izdenimpaz jandar Memlekettik syılyqpen, ataýly syılyqpen nagradtalady. Úzdik ǵalymdar men talantty jastar stıpendııamen madaqtalatyny aıtyldy.
Qazirgi tańda Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes serpindi ǵylymı-zertteýleri jáne ınnovasııalardy engizgeni úshin ǵalymdarǵa ál-Farabı atyndaǵy memlekettik syılyq taǵaıyndaýǵa qatysty jumystar júrgizilýde. Sol sııaqty bıyl da Ǵylym qyzmetkerleriniń kúni aıtýly sharalarmen bastalyp, ǵalymdarymyz «Qazaqstan Respýblıkasynyń ǵylymyn damytýǵa sińirgen eńbegi úshin» tósbelgisimen marapattaldy. Atalǵan qurmetti belgige ústimizdegi jyly elimizdiń hımııa, matematıka, fızıka, bıohımııa, bıologııa, tarıh, fılosofııa ǵylymy salasynda ter tógip júrgen 11 ǵalym laıyq dep tanylǵan. Olardyń qatarynda alda aıtqan Álıma Jarmaǵanbetova, ǵylym doktorlary Raýza Qonaeva, Marat Moldahmetov, Grıgorıı Mýn, Iýrıı Nýjnov, Stanıslav Harın, Marat Saıatov, Baqytjan Ahmetov, Amandyq Tóleshov bar.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
