Tarıh • 06 Mamyr, 2022

Sábeń beınelengen sát

512 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Árbir sýretti estelik dep qana emes, tarıh dep te aıtýǵa bolady. Oǵan bıyl týǵanyna toqsan jyl tolǵan belgili aqyn, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Kákimbek Salyqov pen kórnekti jazýshy Sábıt Muqanovtyń kópshilikpen birge túsken sýreti dálel. Bul baǵaly dúnıeni bizge aqynnyń qyzy Maıra Kákimbekqyzy kórsetti.

Sábeń beınelengen sát

Ol kisiniń aıtýynsha, qos qa­lam­ger foto­ǵa 1969 jyly Býrabaıdaǵy «Oqjet­pes» shıpajaıynda birge demalyp júrgende túsken. Jalpy, Kákimbek aǵamyz kózi tiri­sinde alyp tulǵaǵa arnap «Sábıt aǵa» atty este­likter kitaby men «Darhan daryn» degen jyr jınaǵyn shyǵarǵan. Al «Qazaqtyń súıikti perzenti» atty esteliginde aqyn osy sýretke arnaıy toqtalady.

− О́z basym alǵashqy ret Býrabaıda demalysta júrgenimde ol kisi Márııam jeń­geı­men «Oqjetpes» shıpajaıynda jatyr eken. Daıyndalyp baryp sálem berip, el jigitteriniń qatynasýymen dámdes bol­dym. Sonda baıqaǵanym, ataqty aǵamyz bir­den qaıtys bolǵan úlkenderimizge kóńil aıtyp, halyq aqyny Moldahmet Tyrbıuly atamyzdy jaqsy biletindigin bildirdi. Men jaıly da maǵlumaty az emestigine tańǵal­dym. «Sálem berip, jigitterdi ertip kelgenińe rahmet. Sen, Kákimbek, osy meni qaıdan bilesiń, joq, áıteýir Sábıt qoı dep keldiń be?», − dep suraqty tikesinen qoı­dy. Men ol kisige oqýǵa barmaı turǵanda-aq Ermek tátem­niń kómegimen latyn árpimen oqýdy erte úırenip, kempir-shaldarǵa, úıge kelgen qonaqtarǵa áýeli «Adasqandardy», sodan soń «Jumbaq jalaýdy» kóp oqyǵannan jatqa biletinimdi aıtyp, qara sózin biraz tógilttim. О́leńdetken je­rim­di de umytpappyn. Sábeń: «Ermek táteń qaıda, ol kim?», − degende, ­Úki­li Yby­raıdyń nemeresi aqyn Musa ­Asa­ıy­novtyń apasy ekenin, erte qaıtys bolyp ketkenin aıttym. «E, jaqsy biledi ekensiń, al men sen jaıly osy bóle aǵań Musadan estip, kórýge qumar edim», − dedi. Otyrystan keıin dalaǵa shyqtyq, Sábeń ere shyqty. Márııam jeńgeı bólmesine ketti.

Joldasbek Jaqypbekov degen kenshi dosymnyń jubaıy Úmitjan, birinen-biri úlken bes qyzymen jáne qastarynda bizdiń eki bala bar, úbirli-shúbirli bir úıdi ertkendeı aldymyzdan shyqty. «Kákimbek, bul balalar óz balalaryń ba?», − dep surady. – «Iá, meniki bári», − deı saldym. «Oı, jaraısyń, qalqam, kelińder fotokártishkege túseıik», − dep usynys engizdi de, eń kishi bala Jókeńdiki edi, sony aldyna alyp ortamyzda otyryp, fotoǵa tústi. Bul tarıhı fotosýret elge tarap, ańyz bolyp ketti. Shynynda da, qyryqqa jetpeı júrgen bizdeı jastarǵa Sábeńdeı nar tulǵamen dámdes bolyp, sýretke túsý arman edi ǵoı. Sondyqtan da balalardyń bári meniki deı salyp, tap aldaǵandaı da boldym. «Qazaǵym az halyq qoı, tap osylaı ár otbasy kóbeıýi kerek», − degeni esimde» dep jazypty aıtýly aqyn.

Sońǵy jańalyqtar