Memlekettik tildi meńgergender orys tilinde oqytatyn mektep oqýshylary arasynda jıi kezdesedi

Sońǵy jyldary Shyǵys óńirinde memlekettik tildi úırenýge ynta men yqylas artyp keledi. Muny orta bilim berý mekemelerinen baıqaýǵa bolady. Shyǵys Qazaqstan oblysy bilim basqarmasynyń málimetterine júginsek, óńirde 687 mektep, onyń ishinde orys tilinde oqytatyn – 158, aralas – 178, memlekettik tilde oqytatyn 351 mektep bar. Oqytý orys tilinde júrgiziletin mektepterdegi qazaq tili páni boıynsha UBT nátıjesi oblysta 70,2 paıyzdy quraıdy. Basqarmanyń mektepke deıingi, jalpy orta bilim berý bóliminiń basshysy Dınara Shaýhınanyń aıtýynsha, qazaq tili pánine UBT saraptamasyn júrgizý barysynda oqýshylardyń qatelerdi jiberý sebepteri anyqtaldy. Onyń negizgi sebebi, oqýshylar sózdik qorlary kedeı bolǵandyqtan grammatıkalyq erejelerdi jattandy túrde meńgerip, memlekettik tilde emin-erkin sóıleı almaı jatatyndyǵynan eken. Orys tilinde oqytatyn mekteptegi memlekettik tildi oqytý barysymen tanysý maqsatynda О́skemendegi №10 mektep-gımnazııasyna arnaıy baryp, oqýshylardyń tildi meńgerý deńgeıine kýá boldyq. Mektep dırektory Natalııa Nesterenkonyń aıtýynsha, oqý ornynda qazaq, orys, aǵylshyn jáne nemis tilderi oqytylady. Mektepishilik is-sharalar qazaq jáne orys tilderinde júrgiziledi. Oqýshylar qazaq, orys jáne shet tilin birinshi synyptan bastap úırenedi. 7-synyptan bastap baǵdarlamaǵa ekinshi shet tili qosylady. Barlyq til úırený pánderi tilderdi damytý jónindegi memlekettik baǵdarlama negizinde oqytylady. – Qazaq tilin erkin meńgerý – oqýshyla­ry­myzdyń elimizdegi kez kelgen ortada ózin er­kin sezinýine múmkindik beredi, – dedi N.Nes­te­­renko. 11 «A» synyp oqýshylarynyń sabaǵyna qatystyq. Qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi Ardaq Janseıitova: – Oqýshylarymnyń basym bóligi ózge ult ókilderi. Olar mátinmen, aýdarmamen jumys isteı alady. Qazaq tilinde suraq qoıýdy bile­di. Bıyl oqý jyly bastalǵannan beri UBT tap­syrýǵa daıyndyq júrgizip jatyrmyz, – deıdi. Mektep-gımnazııada ár sársenbi qazaq tili kúni bolyp belgilengen. Bul kúni muǵalimder men oqýshylar qazaq tilinde sóılesedi. Sonyń nátıjesi bolar, atalǵan mekteptiń túlegi Ekaterına Senelnıkova qazaq tilin taza meńgerip shyqsa, 8-synyp oqýshylary Ekaterına Seneshına О́skemendegi Qazaq-Amerıka erkin ýnıversıtetinde ótken «Polıglot» baıqaýynan birinshi oryndy, Ksenııa Kýdrına qalalyq olımpıadadan ekinshi oryndy ıelengen eken. Al 10-synyp oqýshysy Eroda Ibragımova degen ózbek qyzy qazaq tilin jatyq meńgerip, qalalyq olımpıadadan ekinshi oryn alypty. Búginde mektepte «Damyta oqytý tehnologııasy» boıynsha qazaq tili páninen bilimin jetildirýge kúsh salyp jatqan oqýshylar da bar. Mektep-gımnazııa ınteraktıvti taqtalarda paıdalanatyn 1-11 synyptarǵa arnalǵan elektrondy oqýlyqtarmen, kestelermen, qosymsha quraldarmen, bıylǵy oqý jylynda 8-9 synyptar «Qazaq tili», 5-9 synyptar «Qazaq ádebıeti» pániniń jańa oqýlyqtarymen qamtylǵan. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan». О́SKEMEN.