Rýhanııat • 11 Mamyr, 2022

Taǵzym etýdiń qazaqy joly

42 ret kórsetildi

Erlik umytylmaýy ári qurmettelýi tıis. О́tken shaǵymyz, tarıhymyz, ata-babalarymyzdyń ómir joly erlik isterge toly. Biz olarmen maqtanyp jáne úlgi tutýdy azamattyq paryz, bıik mindet sanaımyz. Degenmen osynaý ıgi amaldyń, izettilik ıirimderiniń ózindik jón-josyǵy, ultymyzǵa tán qaǵıdalary men ýaqyt talabyna saı ádepten ozdyrmaıtyn joly bar. Mine, dál osy ultymyz quptaıtyn uly joldy ustanýda kejegemiz keri tartyp, qoǵamdyq kóńil kúıge teris áserin tıgizip jatatyn keıbir kórinisterge erik berip qoıyp júrgenimiz ókinishti. Mundaı jaǵdaılar qoǵamdyq kelisimge syna qaǵa­tynyn túsinýimiz kerek-aq.

Qaı memleketti alyp qarasańyz da ózi­niń shejire-tarıhyn, taǵdyr-talaıyn zerttep ony ulttyq ıdeologııasyna tirek etýdi kózdeıdi. Qazaqstan da osy úrdisten shet qala almaıdy. Ol da óziniń ıdeologııalyq baǵyttaǵy qam-qareketin jasaýǵa tıis. Bul úshin ony eshkim kinálaı almaıdy. Biz de ótken shaǵymyzdy ulttyq ıdeologııa bıiginen qarastyryp, onyń óreskel burmalanǵan tustaryn qalpyna keltirýde aıanyp jatqanymyz joq. Tarıhymyzdy ult­tyq ıdeologııamyzdyń ózegine aınaldyrý jolynda atqarylǵan jumystar qomaqty. Alaıda osy baǵytta kóńilge kirbiń uıalatatyn, halqymyzdyń kóńiline qaıaý túsiretin jaǵ­daıattardan tolyq arylyp kettik dep aıta almaımyz. Ásirese jalpy alǵanda bolma­shy nárse bolyp kóringenimen, ózeginde ózgeniń búkir pıǵyly búrkenip jatqany anyq ańǵarylatyn keıbir kórinister qoǵamnyń ashý-yzasyn týdyryp júrgeni belgili. Solardyń biri retinde keshegi ortaq tarıhı oqıǵalardy jeleý etip alǵa tartatyn, halyqtyń kóńiline, tarıhı jady men sanasyna tikeleı keri áser etetin jobalardy atap ótýge bolady. Máselen, «Georgıı lentasynyń» elimizde erkin taratylýy, ony halqymyzdyń bir bóligi ótken tarıhymyzdyń jarqyn belgisi retinde qabyldaýy, sondaı-aq «Máńgilik polktyń» elimizde aıaǵyn alshań basýy oılandyrmaı qoımaıdy. Bul jaǵdaı tikeleı qaýipsizdik máselesine qatysty ekenin tereń túsinetin jamaǵattyń qatary qalyń. Al osynaý toptyń múddesi álsiz eskerilýde. Osylaı jalǵasa berse, munyń sońy qoǵamdyq kelisimge syzat túsirýi ábden múmkin.

Mamyr aıynyń alǵashqy on kúninde qara-qyzǵyltsary tústi «Georgıı lentalary» qoǵamymyzda sánge aınalady, kózdi de, kóńildi de jaýlap alady. Osylaısha, Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa núkte qoıylǵan kúnder ózge taraptyń ıdeologııalyq turǵyda qysym jasaıtyn quralyna aınalyp bara jatqanyn sezinbeı qoımaısyń, sóıtesiń de ári-sári kúı keshesiń.

Reseı patshaıymy Elızaveta tusynan bas­taý alǵan «Georgıı lentasy» keńestik keńis­tik­te de az «qyzmet» etken joq. 2000 jyly Reseı «Georgıı dańqyn» áskerı orden retinde qaıta jańǵyrtsa, ile osy elde 2005 jyldan bastap, ıaǵnı Jeńistiń 60 jyldyǵyna oraı «Georgıı lentalaryn» 9 mamyr kúni qar­sańynda keń aýqymda tegin taratý jolǵa qoıyl­dy. Aksııadan qazaqstandyq qoǵam «qaryq» boldy.

Shyn máninde bizdiń qoǵam alǵashqyda otar­laý­shy patshalyq Reseıdiń belgisin ulyqtap júrgenin bilmedi. Keıin onyń shyǵý tarıhyn bilgen soń kópshilik odan teris aınaldy.

Iá, biz ózgeniń qurmet tutatyn belgilerine qarsylyǵymyz joq. Biraq olardy ulyqtaý, nasıhattaý óz aımaqtarynda júzege asyrylýy­ kerek. О́ıtkeni árbir memlekettiń ózine tán belgileri, óz ustanymdaryna, ulttyq ıdeo­lo­gııasyna sáıkes keletin nyshandary bar. Ol basqa elderge tán belgilerdiń kóleńkesinde qalmaýǵa tıis. Qazirgi tańda «Georgıı lentasyn» sanaly túrde taǵatyn otandastarymyz barshylyq. Olar ózderiniń bul áreketterin 1941-1945 jyldar aralyǵyndaǵy soǵysta qaza tapqandar men osy soǵystyń ardagerlerine kórsetken qurmetim dep aqtaıdy. Al ekinshi bireýler «Georgıı lentasyn» keńestik zamandy ańsaıtyndyqtan taǵady. Úshinshileri – álgi lentany jaı ǵana qyzyq kórip taǵatyndar. Negizinde «Georgıı lentasyna» qurmetpen qaraý búgingi qazaq qoǵamyna laıyqty emes. О́ıtkeni bul – azattyq, táýelsizdik úshin janyn bergen ata-babalarymyzdy qurmettemeý belgisi. Ulttyq ıdeologııamyzǵa, shynaıy qalaýymyzǵa ózgeniń pasyq pıǵylynyń kó­leń­­ke­sin túsirmeýimiz kerek.

Qudaıǵa shúkir, eldigimizden molynan habar beretin kórikti de mazmundy nyshandarymyz, belgilerimiz bar. Bul jaǵynan kelgende eshkimnen kem emespiz. Mine, osyndaı dúnıelerimizdi keńinen nasıhattaýymyz kerek. Sonda jat ıdeologııa jasqanyp, esigimizden qaraı almaıdy.

Qoryta aıtqanda, ótkendi ulyqtaýda, batyr babalarymyzdyń arýaǵyna taǵzym etýde ózimizdiń jolymyz bar. Bizdi osy jol adas­tyrmaıdy.

Sońǵy jańalyqtar

О́rleýge bastaıtyn ózgeris

Referendým-2022 • Keshe

Altyn satyp alýdyń mańyzy

Ekonomıka • Keshe

Kókeıkesti máseleler tyńdaldy

Referendým-2022 • Keshe

Assambleıa jastary reformany qoldaıdy

Referendým-2022 • Keshe

Qan qysymy «jasaryp» barady

Medısına • Keshe

Ult ustazyna bókeılikterdiń qurmeti

Ahmet Baıtursynuly • Keshe

Aıdynǵa aqsaqa jiberildi

Aımaqtar • Keshe

Taýpisteli taǵylymy

Aımaqtar • Keshe

Talant rýhyna taǵzym

О́ner • Keshe

Aktrısa – aqtarylý

О́ner • Keshe

Yryzdyq joryǵynyń jampozdary

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar