– Murat Sálimjanuly, Jánibektiń jarqyn jeńisi qutty bolsyn! Jankúıerlerdiń deni «ýaqytsha» álem chempıony ataǵy úshin aıqas osylaısha tez aıaqtalady dep esh oılaǵan joq edi. Al siz shákirtińizge senimdi boldyńyz ba?
– Oǵan esh kúmánim bolǵan joq. Negizi qarsylasy da osal emes edi. Dıgným – osyǵan deıin eshkimnen jeńilmegen saqa sportshy. Desek te Jánibektiń sheberlik deńgeıi Dennıden bir bas joǵary ekenin jekpe-jek barysynda anyq baıqadyq.
– Siz Almatynyń irgesindegi Qarasý aýylynda dúnıege keldińiz. Al Álimhanuly – qazirgi Jetisý oblysyna qarasty Alakól aýdanynyń týmasy. Sizderdiń joldaryńyz qalaı toǵysyp júr?
– 2002 jyly belgili kásipker Baýyrjan Ospanov óziniń kindik qany tamǵan jerinde boks úıirmesin ashyp, ol kisi maǵan sol jaqta bapker bolý jóninde usynys aıtty. Men kelistim. Sodan kıim-keshegimdi arqalap, Almaty oblysyndaǵy Alakól aýdanynyń Jylandy aýylyna attandym. Ol jaqta Baýyrjan aǵa esh alańsyz daıarlaný úshin qajetti jaǵdaıdyń barlyǵyn jasady. Men de, jastar da eshteńeden tarlyq kórgen joqpyz. Ýaqyt oza tynymsyz eńbek óz jemisin berdi.
– Aýylda júrgen kezinen Jánibektiń boıynda bula kúshtiń buǵyp jatqanyn baıqadyńyz ba?
– Jánibekti jeti jasynda maǵan anasynyń ózi ákelip tabystady. Onyń sporttyń qaı túrine de beıim ekenin birden baıqadym. Fýtboldy jaqsy oınaıdy, judyryqtasýdan da tartynbaıdy. Jyldam oılap, shuǵyl sheshim qabyldaı biledi. Eńbekqorlyǵy men namysqoılyǵy taǵy bar. Al eń bastysy, kórsetilgen ádis-tásilderdi lezde-aq meńgeredi eken. Jánibektiń boıynan osy qasıetterdi kórgen soń bul baladan keleshekte myqty boksshy shyǵatynyn ishim sezdi. Bul sózimniń rastyǵyna Baýyrjan Ospanov myrza kýá. Aýylǵa kelgen saparlarynyń birinde ol kisi: «Qalaı, jumysyń ońdy ma? Jylandyda myqty jigitter bar ma eken?» dep til qatty. Sol mezette men: «Aǵa, bir úıir jylqynyń ishinen tórt tuıaǵyn teń basatyn tulpardy tanydym. Kózi janyp tur, boıyndaǵy bula kúshi bulqynyp jatyr. Keleshekte osy bala álem chempıony atanyp, qazaqtyń maqtan tutar ulyna aınalady», dep janymda turǵan Jánibekti kórsettim. Qazir oılap otyrsam, sol sózdi Alla taǵala aýzyma salǵan eken. Arada birer jyl ótkennen keıin sol kezdegi aýyl balasy álemdik deńgeıde moıyndalǵan boksshyǵa aınaldy.
– Shákirtińiz alǵash ret qaı kezde jarq etip kórindi?
– Áýeli aýdan men oblys kóleminde daralandyq. Odan respýblıkalyq jarystarǵa jolymyz tústi. Sodan halyqaralyq dodalarǵa qatysa bastadyq. Birde utyldyq, birde uttyq degendeı. Al men úshin jadymda erekshe saqtalǵan jarys – 2012 jyly Astanada ótken eresekter arasyndaǵy el chempıonaty. Atalǵan jarysta 75 kılo salmaqta synǵa túsken 19 jastaǵy shákirtim Rýstam Sybaev pen Erik Áljanov syndy saqa sportshylardy san soqtyryp, bas júldeni oljalady.
– Álimhanulynyń odan keıingi júrip ótken joly jankúıerlerdiń kóz aldynda. Ol álem jáne qurlyq chempıony atandy, Azııa oıyndarynda bas júldeni oljalady. Sol kezde de Jánibekti ózińiz jattyqtyrǵan bolarsyz...
– Árıne, tól shákirtim bolǵandyqtan, barlyq jarysqa ony ózim baptadym. Arasynda bapkerliktiń qamytyn kıgen týǵan baýyrym Qanat Sıqymbaev pen Qazaqtyń sport jáne týrızm akademııasynda ustazdyq etip júrgen Dastan Sádýaqasov kómektesti. Olardyń ekeýi de elimizdiń eńbek sińirgen jattyqtyrýshylary.
– Rıo Olımpıadasyndaǵy sátsizdikten keıin shákirtińiz kásipqoılar arasynda baq synaýǵa bel býdy. Onyń bul sheshimine qarsy bolmaǵan shyǵarsyz?
– Áýelde onyń áýesqoılar arasynda biraz júre turǵanyn qaladym. Biraq Jánibektiń tańdaýy solaı bolǵan soń qarsy ýáj aıtpadym. О́tken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldary baýyrym Qanatpen birge men de kásipqoı rıngte biraz judyryqtasyp, túrli dúbirli dodaǵa qatysqanymdy jankúıerler jaqsy biledi. Jánibekti jattyqtyrǵan kezde oǵan kásipqoı bokstyń da qyr-syryn úırettim. Sol sebepti de jańa ortaǵa beıimdelý Álimhanuly úshin aıtarlyqtaı qıyndyq týǵyzǵan joq.
– Qazirgi kezde sheteldik mamandardyń ózderi Qazaq style degen búrkenshik esimmen tanylǵan qandasymyzdyń «bolashaǵy jarqyn» degen syńaıda áńgimeler aıtyp júr. Al sizdiń oıyńyz qalaı?
– Álimhanulynyń kásipqoı rıngte ózin túbegeıli moıyndatýǵa kúsh-qabileti jetetinine senimdimin. Negizi orta salmaqta kil myqtylar shoǵyrlanǵany belgili. Amerıkalyq Demetrıýs Andrade men Djermall Charlo jáne meksıkalyq Haıme Mýngııanyń qaı-qaısyn alsańyzdar da, «naǵyz sen tur, men ataıyndar». Biraq qazaqtyń qaısar uly olardyń eshqaısynan qaımyǵatyn emes. Kerisinshe, barlyǵymen jekpe-jekke shyǵýǵa daıar. Buıyrtsa, sol jekpe-jekterdiń de kýási bolarmyz. Jalpy, óz basym Jánibektiń jarqyn jeńisteri áli alda dep esepteımin.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Ǵalym SÚLEIMEN,
«Egemen Qazaqstan»
