Foto: primeminister.kz
Buǵan deıin, aqpan aıyndaǵy otyrysta qarjy sektorynda jańa salyq normalaryn engizýge baılanysty 38 másele talqylanǵan eken. Onyń ishinde memlekettik bıýdjet kiristeri men salyqtyq ákimshilendirýge áserin naqtylaý úshin 7 másele qosymsha pysyqtaýǵa jiberilgen. Nátıjesinde, 3 negizgi másele osy jolǵy otyrysqa shyǵarylyp, túpkilikti qaraldy.
Alǵashqy másele saqtandyrý uıymdarynyń 17-shi qarjylyq eseptiliktiń halyqaralyq standartyna (QEHS) kóshýine baılanysty týyndaǵan. Jańa talapqa sáıkes, 2026 jylǵy salyq kezeńinde 4-QEHS-ten 17-QEHS-ke ótý kezinde paıda bolǵan aıyrma kiris nemese shegerim retinde esepke alynady. Bul – birjolǵy sıpattaǵy kórsetkish, ol 2026 jylǵy nátıjeni emes, 2023-2025 jyldar aralyǵyndaǵy jınaqtalǵan qarjylyq áserdi qamtıdy.
Atalǵan aıyrmany salyq bazasyna engizý korporatıvtik tabys salyǵynyń (KTS) edáýir ósýine ákelýi múmkin. Osyǵan baılanysty Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi salyq júktemesin 2026-2028 jyldar aralyǵynda teń úlespen tóleý tetigin engizýdi usyndy. Bul qadam saqtandyrý sektoryna jańa talaptarǵa birtindep beıimdelýge múmkindik beredi. Sonymen qatar, avanstyq tólemderdi esepteý kezinde birjolǵy áserdiń yqpaly keıingi kezeńderge taralmaıdy.
Depýtat Aıtýar Qoshmambetov jalaqyǵa túsetin salyq júktemesin azaıtýdy usyndy
Úkimettiń baspasóz qyzmetiniń málimdeýinshe, ekinshi másele faktorıngtik operasııalarǵa qatysty boldy. Qazaqstannyń qarjygerler qaýymdastyǵy kótergen bastamaǵa sáıkes, faktorıngti qosylǵan qun salyǵynan (QQS) bosatý usynyldy. Buǵan deıin Salyq kodeksiniń aldyńǵy redaksııasynda mundaı operasııalar QQS-tan bosatylǵan edi. Alaıda qoldanystaǵy normalarda faktorıng qaryz retinde tanylmaıdy, sondyqtan oǵan kredıttik operasııalardaǵy jeńildikter qoldanylmaı otyr.
Nátıjesinde, faktorıngtik operasııalarǵa QQS salynýy qarjylandyrý qunyn 16%-ǵa arttyryp, bul quraldyń tartymdylyǵyn tómendetken. Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń málimetinshe, ekinshi deńgeıdegi 23 banktiń tek 4-eýi ǵana faktorıngpen aınalysady. Agenttik tóraǵasynyń orynbasary Oljas Qızatov bul baǵytty damytý qajettigin atap ótti.
«Agenttik faktorıngti bıznesti qarjylandyrý quraly retinde damytýdy maquldaıdy jáne bul operasııalardy QQS-tan bosatýdy usynady», dedi Oljas Qızatov.
Úshinshi másele – rezıdent emesterdiń baǵaly qaǵazdar operasııalarynan túsetin tabysyna salyq salý. Qazirgi norma boıynsha, Qazaqstan qor bırjasynda baǵaly qaǵazdardy satý kezinde rezıdent emes jeke tulǵalardyń tabysy salyqtan bosatylady. Buryn mundaı jeńildik zańdy tulǵalarǵa da berilgen.
Jańa usynysqa sáıkes, ınvestorlardyń barlyq sanaty úshin teń salyq sharttaryn qalpyna keltirý kózdelip otyr. Bul qadam naryqqa qatysýshylar sanyn arttyryp, saýda-sattyqtyń ótimdiligin kúsheıtýge yqpal etedi.
Otyrys qorytyndysynda atalǵan usynystar tolyq qoldaý tapty.
Sonymen qatar Salyq kodeksiniń 56-baby 6-tarmaǵyna engiziletin tehnıkalyq túzetýler qaraldy. Qoldanystaǵy normaǵa sáıkes, birqatar kommýnaldyq jáne qyzmet kórsetý uıymdary kórsetilgen qyzmetter týraly málimetti esepti toqsannan keıingi aıdyń 10-ynan keshiktirmeı tapsyrýǵa mindetti. Alaıda bul talap jeke kásipkerlerge qoldanylmaǵan.
Talqylaý nátıjesinde atalǵan talap barlyq salyq tóleýshilerge, sonyń ishinde jeke kásipkerlerge de birdeı qoldanylatyn bolady. Sonymen qatar, mindetti málimetter tiziminen birqatar kommýnaldyq qyzmetter alynyp tastaldy, sebebi bul derekter memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerinde bar.
Merzim de ózgertildi – endi esep tapsyrýdyń sońǵy kúni esepti toqsannan keıingi aıdyń aqyrǵy kúni bolyp belgilendi. Bul sheshim derekterdiń naqtylyǵyn arttyrýǵa jáne bastapqy qujattar negizinde sapaly esep júrgizýge múmkindik beredi.
