Qoǵam • 02 Maýsym, 2022

Baspanaly bolý – bir baqyt

375 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Qaıyrymdylyq pen meıirimdilik – qanymyzǵa sińgen qasıet. Qazaqta asar jasap, bir-birine kómektesip, qoldaý kórsetý dástúri bar. Dana halqymyz «Jumyla kótergen júk jeńil» dep beker aıtpaǵan. Túrkistan óńiriniń qaıyrymdy azamattary muqtaj jandarǵa baspana syılap, el alǵysyna bólenýde. Bul baǵyttaǵy qaıyrymdylyq, ásirese mektepti jıyrma jyl buryn bitirgen túlekter tarapynan jıi jasalýda.

Baspanaly bolý – bir baqyt

Jýyrda Sozaq aýdanyndaǵy Ybyraı Altynsarın atyndaǵy mekteptiń 2002 jylǵy, ıaǵnı 20 jyl burynǵy túlekteri muqtaj otbasyǵa úı syılady. Oqý ordasyn bitirgen soń ártarapta júrgen túlekter birlesip salǵan úıdiń kilti kópbalaly otbasyǵa tabys etildi. Otaǵasy ekeýi 5 balany ósirip otyrǵan Gúljanat Qydyrbaevaǵa berilgen 4 ból­meli úıdiń jylý júıesi, baý-baqsha ósirýge arnalǵan 20 so­tyq jeri bar. О́ziniń jeke úıi bol­maǵan Sholaqqorǵan aýy­ly­nyń turǵyny Gúlnara Ju­manbaeva da baspanaly boldy. Tórt bala tárbıelep otyrǵan ana páter jaldap turyp kelgen. Esimin atamaýdy ótingen kásipker muqtaj otbasyǵa 5 bólmeli bas­pana tartý etti. «Túrkistan ob­ly­synyń ákimi О́mirzaq Estaı­ulynyń bastamasymen oblys kóleminde «Qamqorlyq» jobasy qolǵa alynǵan. Sozaq aýdanynan kómekke muqtaj 32 otbasy anyqtaldy. Búginde turmysy tómen otbasylarǵa azyq-túlik, kómir otynymen qamtý jáne ózge de qajetti kómekter kórsetilip keledi. Búgin júregi keń kásip­ker azamat aýdanymyzdyń tur­ǵynyna úı tartý etti. Aýdanda búgingi tańǵa deıin «Qamqor­lyq» baǵdarlamasy aıasynda 9 úı berildi», dedi turǵyn úı kiltin tabystaǵan aýdan ákimi Muhıt Turysbekov.

Aýdan ortalyǵynan berilgen úı kommýnaldyq qyzmetterge qo­sylǵan. Baý-baqsha ósirýge arnal­ǵan jeri bar. Jer ýchaskesi qosalqy sharýashylyqty damy­týǵa múmkindik beredi. Bul, ási­rese bala tárbıesine baılanys­ty jaldamaly jumyspen aına­lysýǵa múmkindigi joq otbasy úshin óte mańyzdy.

Qazyǵurt aýdanynyń aza­mattary da az qamtylǵan otbasy­ǵa úı salyp berdi. Sarapha­na aýy­ly, Taldybulaq eldi me­ke­­­ninde boı kótergen turǵyn úı jı­­hazdarmen qamtylǵan. Aýyl aza­mattary mektepti bitir­­­gen­derine 20 jyl tolýyna oraı osy ıgi isti qolǵa alýdy jón kóripti. Aýyldastarynyń qoldaýymen jańa qonysqa jaı­ǵasqan otbasyǵa demeýshiler azyq-túlik pen qajetti úı jıhaz­daryn jetkizip berýde. Jańa úıge kirgen azamat jomart júrekti dostaryna, aýyldastaryna alǵy­syn aıtty. Al Ordabasy aýdanyn­da turatyn jalǵyzbasty anaǵa baspana kiltin shymkenttik kásipker Ǵanı Nurjigitov ózi arnaıy kelip usyndy. Eki qyz, úsh uldy tárbıelep otyrǵan Mereke Úsenbaeva atymtaı jomartqa rızashylyǵyn bildirdi. Sonymen qatar kásipker jalǵyzbasty ana­nyń otbasyna turmystyq tehnıka syıǵa tartty. Úlgi eterlik osyndaı qaıyrymdylyqtyń nátıjesinde Túrkistanda taǵy bir otbasy baspanaly boldy. «Bekzat Sattarhanovtyń esimi berilgen shaǵyn aýdan turǵyndarynyń qaıyrymdylyq isi kópke úlgi. Jastardyń ultjandylyǵy kóńi­limizge medeý bolyp júr. Osy­men er Bekzattyń inileri az qam­tylǵan otbasylarǵa qajetti tur­­mystyq-tehnıkalarmen jab­dyqtalǵan 7 baspanany tabys­tady. Uıymshyldyq tanytyp, qaıyrymdylyq iske úles qos­qan zamandastaryma alǵys bil­diremin. Estafeta kelesi 20 jyl­dyq túlekterine joldanady», deı­di shaǵyn aýdan turǵyny Beksul­tan Tileýbekov.

О́ńirdiń barlyq derlik aýdandarynda jasalyp kele jatqan qaıyrymdy jandardyń úlgili isi jalǵasyn tabary anyq. Osylaı baspanaǵa muqtaj jandar­dyń qatary az da bolsa azaıa túser. Degenmen halyqtyń turǵyn úıge suranysyn asarlatyp qam­tamasyz ete almasymyz beseneden belgili. Bul oraıda oblys­ta memlekettik baǵdarlamalar aıasynda turǵyn úı qurylysy qarqyndy júrgizilýde. Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Mem­leket basshysy Qasym-Jomart Toqaev byltyr elimiz bo­ıynsha 17 mln sharshy metr tur­ǵyn úı salynǵanyn, bul – buryn eshqashan bolmaǵan kór­setkish ekenin atap ótti. Al bıyl byltyrǵydan 1 mln sharshy metr artyq úı salynady dep josparlanyp otyrǵanyn jetkizdi. Qurylystyń mundaı qarqynyna kommýnaldyq ınfra­qurylymnyń ilese almaı jatqany da aıtylyp, naqty tapsyrmalar berilgen bolatyn. Jýyrda Túlkibas aýdany, Sastóbe kentinde «Nurly jer» baǵdarlamasy aıasynda 64 páterlik turǵyn úı el ıgiligine paıdalanýǵa berildi. Iаǵnı aýdanda turǵyn úı kezeginde turǵan 2 700-den astam azamattyń 64-i baspanaly boldy. Onyń ishinde baspana 24 kópbalaly, 2 tolyq emes otbasyǵa, 13 ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa, bıýdjet salasynyń qyzmetkerine jáne kent orta­lyǵyndaǵy úıleri apatty dep tanylǵan 23 turǵynǵa berildi. Al oblys ortalyǵy Túrkistandaǵy jańa qala aýmaǵynda salynǵan 5 313 páter bıyl paıdalanýǵa berilmek. Páterlerdiń jalpy aýdany – 345 myń sharshy metr. Onyń ishinde 4 039 páter – kredıttik, al 1 274 páter ke­zek­tegi azamattarǵa beriledi. Ákim­shilik-iskerlik ortalyqta 7, 9 jáne 12 qabatty jalpy 82 turǵyn úıdiń qurylysy mem­le­kettik bıýdjet esebinen júr­gizilýde, 10 kópqabatty úı mamyr aıynyń sońyna deıin tapsyrylady. Sondaı-aq Jetisaı qala­syndaǵy jańa qurylys aýma­ǵynda 6 turǵyn úı bıyl paıda­lanýǵa berilip, 200 otbasy bas­panaly bolady.

 

Túrkistan oblysy