Konstıtýsııaǵa engizilgen túzetýler boıynsha referendýmda almatylyqtardyń daýys berýi jónindegi aǵymdaǵy aqparat, tirkelgen zań buzýshylyqtar men shaǵymdar týraly О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmetiniń brıfınginde Almaty qalasy aýmaqtyq referendým komıssııasynyń tóraǵasy Janna Asanova naqty mysaldarmen jaýap qatty. Spıkerdiń aıtýynsha, saǵat 10.00-degi jaǵdaı boıynsha Almatyda 156 707 azamat daýys berdi nemese bul jalpy kórsetkishtiń 13.9%. Daýys berýge qatysa alatyn almatylyqtardyń jalpy sany 1 126 854 adamdy quraıdy. 18 jasqa tolǵan 26 968 almatylyq alǵash ret daýys beredi.
Sheteldik baqylaýshylardan Almatyǵa 15 adam keldi: jeteýi – TMD elderiniń mıssııasynan, altaýy – dıplomatııalyq korpýstyń ókilderi jáne ekeýi – Almatyda tranzıtpen júrgen EQYU ókilderi. Janna Asanova daýys berýshilerdiń shaǵymdaryna toqtaldy. Atap aıtqanda, daýys beretinderdiń biri ýchaskelerdiń birinde ózin taba almaǵan. Ol bir apta buryn tirkelgen. Almaty qalasy aýmaqtyq referendým komıssııasynyń tóraǵasy bul shaǵymdy teristeı alatynyn aıtty. Spıker qala turǵyndarynyń tizimi turaqty tirkeý negizinde qalyptasatynyn eske saldy. Talap boıynsha, referendýmǵa qatysatyn adamnyń 18 jasqa tolýy, áreketke qabilettiligi bolýy tıis jáne sot úkimimen bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynda bolmaǵany esepke alynady.
«Bizde 20 mamyrda tizimder qaǵaz túrinde basyp shyǵarylyp, ýchaskelerge berildi. 20-syna deıin tirkelgender bul tizimde bar, biraq keıinirek tirkelgen nemese osy kúnnen keıin 18 jasqa tolǵan adam tizimde joq. Ol úshin ýchaskelerde arnaıy qyzmet uıymdastyrylǵan, bul azamatqa elektrondyq bazada ózin tekserýge múmkindik beredi. Osynyń nátıjesinde 20 mamyrda tizimge enbegen azamattardy qosý jumysy júrgizildi. Bul qaıtys bolǵandarǵa da qatysty», dedi J.Asanova.
«Turǵyndardyń kópshiligi esepten shyǵarý kýálikteri boıynsha daýys beredi, al keıbireýleri toppen jáne birdeı kıimmen keledi» degen shaǵymǵa kelsek, spıker bylaı dep jaýap berdi: «О́mir bolǵan soń adam ózine qolaıly jerde tirshilik etedi. Adamnyń búgin aýylda, erteń qalada ómir súrýi qalypty jaǵdaı. Almaty – belsendi qala, munda shaǵyn jáne orta kásip damyǵan jáne tirshilikke qatysty ózge de kásip kózderi órken jaıǵan. Osyǵan baılanysty esepten shyǵarý kýálikteri boıynsha kóptegen másele týyndady. Daýys berýge kelgen qatysýshylardyń birdeı kıimmen kelgenine tańǵalýǵa bolmaıdy. Saılaý ýchaskelerinde kıimniń belgilengen kody joq. Siz kez kelgen kıimmen kele alasyz. Bul referendýmnyń bir ýchaskesine birge kelip, daýys bergen bir uıymnyń músheleri ekendigi aıtpasa da túsinikti bolar».
Sondaı-aq qala turǵyndarynyń biri «referendým ýchaskeleriniń biriniń kabınasynda eki adam bolǵan» dep shaǵymdandy. Janna Asanova bizdiń zańda óz betinshe daýys bere almaıtyn adamdarǵa ýchaskedegi adamnyń kómegin paıdalanýǵa múmkindik berý týraly bap bar ekenin atap ótti. Bul tulǵa komıssııa múshesi, jýrnalıst jáne baqylaýshy bola almaıdy. Biraq saılaýshy basqa saılaýshydan kómek suraýǵa nemese syrttan bireýdi shaqyrýǵa quqyly. «Mysaly, daýys berýge eki adam kelip tur, olardyń biriniń kózi kórmeıdi. Ekeýi de osy ýchaskege tirkelgen. Er adam áıeliniń kómegin paıdalandy. Keıin ózi daýys berdi. Bul zańdy buzý emes», dep atap ótti J.Asanova.
Sondaı-aq spıker referendým ýchaskesinde bolǵan taǵy bir oqıǵany mysalǵa keltirdi.
«Biz baqylaýshylarmen tyǵyz baılanystamyz. Ázirge túsinbestik oryn alǵan joq. Biraq, mysaly, sheteldik BAQ ókilderiniń biri ýchaskelerdiń birine akkredıtasııasyz, kartasyz keldi, bul – reseılik uıym. Olar ýchaskege jiberilmedi. Elge kelgen sheteldik BAQ OSK-ǵa nemese SIM-ge aldyn ala akkredıtteletini burynnan belgili jaıt», dep atap ótti Almaty qalasy aýmaqtyq referendým komıssııasynyń tóraǵasy.
