Almaty qalasynda enterovırýstyq etıologııadaǵy serozdy menıngıtpen syrqattanýshylyq boıynsha turaqsyz epıdemıologııalyq jaǵdaı baıqalady. О́tken jylmen salystyrǵanda serozdy menıngıtpen syrqattanýshylyqtyń 4,1 ese ósýi baıqalady, delingen Almaty qalasynyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń habarlamasynda.
Aǵymdaǵy jyldyń basynan beri Almaty qalasynda serozdy menıngıttiń 157 jaǵdaıy tirkeldi, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 19,1% - ǵa artyq bolyp tabylady. 157 jaǵdaıdan 49 jaǵdaıda zerthanalyq rastaý alyndy (2021 jyly – 2 jaǵdaı): oqýshylar arasynda - 36,7%, uıymdastyrylmaǵan balalar arasynda – 16,3%, MBU baratyn balalar arasynda – 42,9%, pedagogtar - 2,0% jáne ózge kontıngentter arasynda – 2,0%.
Enterovırýstyq ınfeksııalar-ıntoksıkasııa sındromymen jáne ártúrli klınıkalyq kórinistermen sıpattalatyn enterovırýstar (ishek vırýstary) tektes vırýstardan týyndaǵan aýrýlar toby, olardyń arasynda serozdy menıngıt jıi tirkeledi.
Enterovırýstardyń taralý joldary ártúrli. Enterovırýstyq ınfeksııalar kóbinese nájis-aýyz qýysy arqyly - lastanǵan taǵam ónimderi, kókónister men jemister, sý, ásirese ashyq sý qoımalarynda, haýyzdarda shomylǵanda; turmystyq jolmen- vırýsty tasymaldaýshymen tikeleı qarym-qatynasta bolý, nemese úıde qoldanylatyn lastanǵan zattar arqyly; aýa-tamshylary arqyly- (jótelgende, túshkirgende silekeı tamshylary, qaqyryq) arqyly beriledi.
Enterovırýstyq ınfeksııalarmen japa shegýshilerdiń kóbisi 3 jastan 6 jasqa deıingi balalar arasynda kezdesedi, jasy ulǵaıǵan saıyn bul syrqatqa shaldyǵý yqtımaldyǵy azaıady, óıtkeni ınfeksııa qozdyrǵyshtaryn aǵza qabyldamaıdy. Bir jasqa deıingi sábıler arasynda juqpa aýyr túrde ótedi.
Almaty qalalyq SEBD aýrýdyń mynandaı belgileri baryn eskertedi:
syrqat sýyq tııýdiń jeńil belgilerimen bastalady. Álsizdik, dimkástik, dene qyzýynyń 39-40 0S-qa kóterilýi, bas aýrýynyń údeýi, júrek aınýy, qusý, ishtiń aýrýy, aıaq-qoldyń tartylýy da múmkin.
aýrýdyń alǵashqy belgisi bilingende, dereý dárigerge kóriný qajet, óıtkeni enterovırýstyq ınfeksııa, sonyń ishinde serozdy menıngıttiń aǵzaǵa tıgizetin teris áseri zor (kóz kórmeı, qulaq estimeı qalady jáne psıhıkanyń ósýine kedergi bolady).
enterovırýstyq ınfeksııalardyń, sonyń ishinde serozdy menıngıttiń aldyn alý sharalary kez kelgen ishek ınfeksııalarynyń sharalaryna uqsas bolyp keledi. Aýyrmaý úshin kelesi qaǵıdalardy bilý qajet:
ishý úshin tek qana qaınatylǵan nemese býtylkadaǵy sýdy koldaný kerek;
árbir tamaq isher kezde jáne dárethanadan keıin qoldy sabynmen jýyp, jeke jáne qoǵamdyq gıgıenanyń qaǵıdalaryn qatań saqtaý qajet;
túshkirgende jáne jótelgende bir ret qoldanatyn maılyqtardy paıdalaný qajet;
jemister men kókónisterdi qoldanar aldynda aldymen shetkamen, sosyn qaınap turǵan sýmen muqııat jýý kerek;
tek qana arnaıy kelisilgen oryndarda ǵana shomylý qajet jáne onyń sýyn jutpaýǵa tyrysý kerek;
aýrý deńgeıi kóterilgen kezeńde haýyzdarǵa, akvoparkterge jáne ashyq sý qoımalaryna barýdan bas tartý kerek;
jeke adamdardan jáne saýda oryndaryna jatpaıtyn jerlerden tamaq ónimderin satyp almaý kerek;
bólmelerdi jıi jeldetip, sýly tazalaý jumystaryn júrgizý qajet;
aýyrǵan balalardy bala-baqshaǵa jáne mektepke jebermeý kerek.
