Qoǵam • 14 Maýsym, 2022

Ádepsizdikti kim tyıady?

300 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Birde tanys aǵamyz álpeshtep, aıalap ósirip otyrǵan jalǵyz qyzyn uzatty. Alǵashqy toıy bolǵandyqtan eshteńeden tar­tynyp qalmady. Elordadaǵy sáni men sáýleti kelisken meıram­hanany jalǵa alyp, dúrkiretip ótkizdi. Asta-tók dastarqan, rııasyz peıil, aqedil kóńil… erneýinen asyp, sapyrylyp jatty.

Ádepsizdikti kim tyıady?

Toı bastalardan sál ǵana buryn artynyp-tartynyp, bar­lyq asaı-múseılerin qu­shaq­tap, toıdyń asabasy men ánshileri de jetti. Olarǵa ile­sip fotoǵa túsirýshiler keldi. Áıteýir, qudalyqqa kelgendeı bir qora adam. Asabamyz – jú­ziktiń kózinen óter pysyq jigit. Tańdaıy da taqyldap tur. Áp-sátte jurtshylyqty ıirip, úıirip áketti. Oǵan biz de qýanyp, «mynaý, bir bolaıyn dep turǵan ónerli bala eken» dep, máz-máıram boldyq. Toı ıesi ekibastan esi shyǵyp ketken.

Sonymen kóp kútken toı da bastaldy. Obaly neshik, asaba da, onyń qasynda úıirilip júrgen jigitter de shetinen ónerli eken. Neshe túrli ándi naqyshyna keltire shyrqap, bıdi de túbin túsire bılep, qýanyshtyń sánin kirgizdi. Ásirese jastardyń delebesin qozdyrdy. «Toı bolǵasyn, osylaı bolsyn» dep biz otyrmyz. Bir kezde baıqaımyn, men maqtap, madaqtap otyrǵan asabamyz, ár sózin qazaqsha bastap, ortasyna kelgende oryssha shúldirlep ketedi. Bir emes, eki emes… únemi… jan-jaǵyma qarasam, toıǵa kelgenderdiń bári de – óz aǵaıyndarymyz. Tek ánebir shetki ústelde aǵa­myz­dyń áriptesteri retinde eki-úsh ózge ult ókilderi otyr. Biraq olardyń asabanyń sózine qulaq tigip otyrǵanyn kórmedim. О́zderimen-ózderi… «Sonda bul kimge oryssha sóı­lep otyr» dep qoıamyz. Bir kezde qasymda otyrǵan jasy úlken aǵamyz shydamaı ket­ti de: «Inishek, osy toıǵa kelgenderdiń bári de ózimiz, nege bastan-aıaq óz tilimizde júrgizbeısiń, ózge tilde shúldirlep, mıymyzdy atala qylyp jiberdiń ǵoı» dep edi, «aǵa, bárimizge de túsinikti til ǵoı» dep ıyǵyn qıqań etkizip, ótip ketti.

Jalpy, bizdiń babalarymyz toı jasasa da onyń shegi men shetin bilip, mólsherden asyrmaǵan. Búgin onyń bári «eskilikke» balanyp, ertegideı toı ótkizýge qushtarmyz. Any­ǵyn aıtqanda, qazaqy toı­dyń ózi shoý-bıznestiń bir ból­shegine aınaldy. «Oıbaı, ana­nyń toıyna ánebir áıgili ánshi kelip, án salypty» dese, oǵan aýzymyzdyń sýy quryp tamsanamyz.

Qazir áleýmettik jeli­ler­den toı ústindegi ádepsiz qy­lyqtardyń údep bara jat­qa­nyn beıneleıtin túrli vıde­o­rolıkterdi kórip júrmiz. Kádimgi, toıdyń ústi… Biraq jónsizdik kórsetkenderge «áı, toqtat» dep otyrǵan bir adam joq, bári máz-máıram kúlkige kenelgen… Aý, sol jerde álgi ádepsizdikti tyıa­tyn aýzy dýaly qarııanyń qalmaǵany ma?

Sońǵy jańalyqtar