Ejelgi akýlalar óte kóne dáýirde – joǵary devonda ómir súrgen. Olar gıbodýs bolǵan, biraq olardyń evolıýsııalyq baılanysy bar-joǵy dál anyqtalmaǵan. Sol kezderde paleozoı akýlalarynyń tuqymdary men túrleriniń sany tez ósti, biraq Perm kezeńinde basym kópshiligi joıylǵan.
Mezozoı dáýirinde alǵashqy akýlalar paıda boldy. Aldymen olar elasmorahıılerge, sodan keıin akýlalar men sáýlelerge bólindi. Akýlalardyń ontogenezindegi omyrtqalar kalsıılendi, bul olardy kúshti etip, joǵary qysymdardan aman alyp qaldy jáne qaýipti jyrtqyshtarǵa aınaldyrdy. Zertteýshiler olardy jerdegi barlyq muhıttan kezdestirgenin aıtady. Akýla shemirshekti balyqtar tobyna jatady. О́ıtkeni denesi tolyqtaı shemirshekten quralǵan. Bul jyrtqysh týraly alǵashqy derekterdi «tarıh atasy» atanǵan Gerodot jazbalarynan (484-425 j.j.) kezdestirýge bolady. «Akýla» degen sózdi aǵylshyn tilinde alǵash ret 1569 jyly qoldanǵan. Oǵan deıin aǵylshyn balyqshylary men teńizshileri ony «teńiz qasqyry» dep ataǵan.
Akýlalardyń tisteri úlken nemese kishkentaı, úshkir nemese doǵal, ketilgen nemese birkelki bolady. Tisteriniń pishini men ólshemderi olardyń qorekterine baılanysty. Akýlalardyń jaqtarynda birneshe tis qatary bolýy múmkin. Tisteri osy qatarlardaǵy qyzyl ıekterge bekitilgen. Eger de bir qatar tisterinen aıyrylsa, kelesi qataryn qoldana beredi. Akýlalardyń keıbir túri ómir boıy tisterin aýystyryp júredi, olar ómirlerinde shamamen 30 000 tiske deıin aýystyryp úlgeredi eken.
Aıtpaqshy, akýla tisterinen ásem zergerlik buıymdar daıyndalsa, baýyryn parfıýmerııa ónimderin jasaýǵa qoldanady. Al júzbe qanattarynan túrli taǵam ázirleıdi.
