Suhbat • 16 Maýsym, 2022

Aıjaryq Abylqasym: Úlkeıgen saıyn taǵdyryń da tulǵalana túsedi

510 ret
kórsetildi
25 mın
oqý úshin

Tabıǵatyna tarta týǵan Aıjaryq Abylqasymnyń azamattyq úni Alakóldiń tolqyndaryndaı asqaq. О́mir arnasyn ósken ólkege tańǵan taǵdyrly aqyn ádebı ortadan alys júrse de onyń qalamynan «Saǵynǵan kózdiń monshaǵy», «Mahabbatym meniń», «Júrekte búgin syzat kóp», «Eń baqytty shaqtarym», «Sen janymda júrseń», «Kóńildarııa» sııaqty jyr jınaqtary ózgeshe órnek, tosyn oı, jańasha leppen órildi. «Qazaqtyń Korchagıni» atanǵan aıaýly aqyn Alakólden Almatyǵa bul joly da aqjoltaı jańalyqpen jetipti. Oqyrmanǵa jol tartqan «О́leńqudiret» jınaǵynyń tanystyrylymynan keıin avtormen áńgimelesken edik.

Aıjaryq Abylqasym: Úlkeıgen saıyn taǵdyryń da tulǵalana túsedi

– «Aqynnan hal surama, jyr sura» degen. О́mirdi óleń­­men órip kelesiz. Shırek ǵa­syr tósek tartyp jatqanda da taǵ­­dyryńyzǵa taıanysh bol­­ǵan osy óleń edi... Jańa jı­na­ǵyńyz­dyń oqyrmany kóp bol­syn! Ákelerdiń jurty alpys­ta ja­zylǵan júrek sózin Al­maty qa­laı qabyldady?

– Qarańdaǵan dúnıege qadala qaraıtyn, bilgeniń jambasyńa batqan belge men de ilindim. Qus kóńilim dúrligip, ýyz uıqydan alshaqtadym. Ár nárse ýaqytynda ǵoı... Ýaqyt shirkin jyldardy asyqtyryp, júzderge órnek salyp jyljyp barady. Aldyń sıreńkirep, artyń qalyńdaı tús­ken tusqa jettim. Áke ǵasyrlar urpaǵyn óleńmen sýsyndatyp keledi. Meniki – óz topyraǵymnan qumarta jolyqtyrǵan tamshy sýymdy, ómir dalasynyń alabyna aqkóńilmen usyný ǵana. Arman inishek, aldymen ishki arpalysymdy bólisip jatqan azamattyǵyńa razymyn. El gazeti – ultymyzdyń mańdaıaldy rýhanı jol basshysy ǵoı. Jańasha túlep, qanatyn parasattylyqtyń sabyrly nu­ry­na malyp ushqan gazetimiz – ult­tyq qundylyqtyń júrek qýa­ty. Aryǵa umtylǵan ómir sapa­ryndaǵy rýhty adamdardyń oı qaıraty der edim.Taǵdyr talaıyn kórip kelemin ǵoı. Búgin úlken ortaǵa kelip, aǵa bolyp, aıaýly jandarǵa tabıǵatymdy usyndym. Ákeler jurtynyń oshaq jylýyna shaqyrdym. О́leń oqyldy. Ishim bosady. Jyrlarym jyly kózderde turdy. Qýandym. Iá, aǵalyq arnasy shetsiz dalaǵa qaraı syrǵydy...

– Jórgeginde jyr qudiretin emgen halyq úshin aqyn degen qasterli, qasıetti uǵym. Dese de romantıka azaıyp, qun­dy­lyqtar quldyraǵan búgin­gi qo­ǵamda aqyndardyń bet-beı­nesi qandaı hám olardy qoǵam qalaı qabyldaıdy?

– Aqyn – adam. Adam sansyz formaly sýbekt. Janynyń da salmaǵy, qasıet qýaty bar. Aqyl, óner, kúlli adamı qasıetter ózińmen birge jaratylady. Marks­tik ıdeologııada da solaı. Az aqyl – eseıgende ulǵaımaıdy. It minez molaıyp, tisi sarǵaıady. Bar nárse ǵana kórinedi. Bilimdi joldan, ómirden juqtyrasyń. Tárbıe – týma dúnıeni ıkemdeý, beıimdeý. Biraq ol túrli orta­da kirige sińispese, ózgergish kele­di. Minez – aqylǵa qaırat, qorǵan. О́ner eki jaqty tektilik tamyrynan órbıdi. Kóleńke men kúngeıi de solaı. Aınymaıtyn asylǵa oıly orta, áserli oshaq kórgendiligi, áke men ana qudireti ýyzynan juǵady. Úlkeıgen sa­ıyn, taǵdyryń da tulǵalana túsedi. Ákeden – el balasyna aınalady. Urtynda ulylyqtyń kesek sheshimi turady. Mine, tirlikti oı-armanynan uzatpaıtyn da osyndaı quıma daryndar. Endeshe, jasyq rýhty aqyndyqty ómir tolqyndary alysqa laqtyryp tas­taıdy. Jańa zamannyń reńi qalaı ózgerse de, qııada týǵan qyran óleń qanatyn qaǵýǵa tıis. Qoǵam reńi aınyǵysh. Tabıǵı beıneńdi ár adymyń kórsetedi. Satqyny mol dúnıe daýyly bıikke urynǵysh. Kózge de som tulǵa jyldam ili­ne­di. Oıyń taýsylsa – kóńil ilip áketýi kerek. Qaırap alar rýh qarýyń – júrekte ǵana. Ár qustyń óz úni, qumyrsqanyń óz izi bar. Men dalanyń balasymyn. Qoǵam – tirliktiń kóshpendi kerýeni. Táýeldilik – tamyryńdy keptiredi-aý osy.

– Alys aýylda jatyp-aq ádebı ortada moıynda­lyp, ta­laı múshaırada jarqy­rap kórin­dińiz. Kózi tirisinde Farı­za apamyzdyń batasyn alyp, rý­ha­­­­nı úndes bolǵanyńyzdan habar­­darmyz. Solaı bola tura kóńilińizde ádebıettiń qaınaǵan ortasyna kelip, qanattas-qa­lam­­­dastarymmen kóp aralasa al­ma­dym-aý degen ókinish joq pa?

– Bar ǵoı. Adam bolǵan soń bárin kóresiń. Úlken armanǵa úlken kúsh kerek. Jolyqqan adam­ǵa óleń oqyp, án aıtpaısyń ǵoı. О́mir tek jańalyqtan turady. О́leń josparmen jazylmaıdy. Ras, aqyldy adamdarmen jaqyn júrgendi qalaımyn. Qazannyń mańyn­daǵylardyń tirligi ózge. Esepteýli dúnıeniń esigi, laýazym­nyń lebi – ekinshi pendege ózgeris ákeledi. Qyzǵanysh ta týdyrady. Uqsamaý – ońashalaý. Ádeıi qylmaısyń, taǵdyrdyń arbasynda otyrasyń. Osy óner keshinde, Baýyrjan Jaqyp, Aqberen Elgezek, Erjan Jumabek, Baǵdat Múbarak, Serik Qalıev syndy arnaly aqyndarmen áńgimelestim. Rızalyqtan ishim ezilip turdy. Erjan Alashtýǵan aqynnyń taza dúnıesine jolyqtym. Kesek ta­lant­tyń kelbetine súısindim. O, naǵyz aqyn inilerim bar eken ǵoı. Baýyrjan men Aqberenniń kisilik, tipti óz qolymnan kele me, deıtin adamdyq ajaryna qatty tánti boldym. Osy ótken qońyr áńgimeniń ortasyn alystan orap, ornyqtyrǵan – aıaýly Ulyqbek aǵam-aý!

Apaıy ómirden alystap, aqyn kóńili báseń tartsa da eńsesin túsirmedi. Aqyn ormany tolqysa da ornynda qaldy. Báse, adamnyń – adamdyǵy qýanysh pen qaıǵyda tarazylansa kerek. Igi sharaǵa sálemin jetkizdi. Ishim jylyp qaldy. Aqyldylyq aldyńda otyrsa-ishki qustaryń dúrligip qalady. О́nerge, óleńge jasalǵan qamqorlyq – uly jandardyń ǵana qolynan kelmek. Razymyn!

– Adamzat kóshi aıaldar tus­qa deıin jalǵasa beretin kúres­terdiń ishindegi eń uly kúres dep neni ataǵan bolar edińiz?

– Menińshe, aqyl men óner kúresi. Sansyz soqpaqtarmen asta­satyn osynaý uly kúres – máń­giliktiń máresi. Aqylyń artqan saıyn – jaýyń molaımaq. О́neriń ózgeshe kelse – soryń. О́zińe uqsas myqty tulǵalar qoldasa ǵana, ne óz dúmpýiń áleýetti kelip jatsa qane! Qyzmet – qoldyń kiri emes. Azamattyǵyń pendeligińdi taqymynda ustasa ıgi. Sonda kúrestiń adal jaǵy basym keledi. Pasyq, ishi qyl-qybyr adamdar qaı zamanda da kóp bolǵan. Aram shóp syndy. Qyzyl tasty jaryp ósken qaraǵaılar az, biraq ońaılyqpen qulamaıdy. Aryzyn ala júgiretin, dalalyq taza tabı­ǵa­tyńdy lastaıtyn pendeniki – na­dandyq. Nadandyq ta – bir qasıet qaýyrsyny. Qanatyńda ol da turady. Iá, kúresterdiń ulysy – qyzǵanyshtan órbıtin aqyl men ónerdiń ıgiliksiz kúresi bolar.

– Pende bitkenge tán ahýal­dyń barlyǵy aqynǵa da tıesi­li ǵoı. О́mirde qulazıtyn kezde­rińiz kóp bola ma, kóńilde qan­daı alań bar?

– Tamaq jeımiz. Páleniń basy osydan shyǵa ma, dep oılaımyn. Jalǵyz jemeısiń, aınalań bar. Eńbek qyl, aqsha tap. Biraq ol qalaı? Al endi sheksiz mehnatty prosess bastalady. О́leń satylmaıdy. Rýhanı ulylyq. Senen áldeqaıda álsiz, óleń túgili qaripti áreń ajyratatyn adamdarǵa isiń túsedi. Ol ıtke endi seniń áńgimeń, ániń, tátti óleńiń turpaıylaý nár­se-aý osy. Aıbergenovti esti­me­gen bireý, klastasyńyz ba, dep surady. Jumys bólmemniń tórindegi Álıhan Bókeıhanov ǵulamany, laýazymdy bireý ákeńiz ǵoı ıá, dedi. Ras, ákem dedim. Maı jep otyrǵan azamat saýdadaǵy qaryzyn ala almaı ókinip, emhanaǵa tústi. Ákesi ómirden qaıtqanda alystan kelmegen jigit maly ólip, jınalys­ta jylady. Bir naqurys óleń oqyǵan balasyna zekidi. Aspanǵa umtylǵan úıi bar tanystyń qoq­syǵynda dombyra jatyr. Án aıtý birtúrli aýytqýshylyq táriz­di. Kitapqa úrke, odyraıa qaraı­dy. Shaı basynyń shatpaǵyn Jumeken, О́mirzaqpen shatastyrdy. Osyndaı opyryq, borkemik orta ulǵaıa bastady ma dep úreıle­nem, Arman! Sumdyq qoı, bári bir­deı bolmasa da bul – obraz­dy shyndyq! Osyǵan qatty alańdaımyn. Qarapaıym kúıeýin aqyn dep tanyǵan zamandas qatyn­nyń túsiniginen túńildim. Alań­daǵanym, ol – ana edi. Balasyna obal ǵoı... Qulazyǵanym – qabyr­ǵamnyń juqarǵany-aý. Ulttyq ıdeologııanyń bıigi – óz otbasy, shańyraǵyń. Tútin túzýligi úı adam­darynyń kisilik qyrynan. Qońyr áńgimege qolpash tappaı alańdap qalam...

– Baqytty bolý úshin adamǵa ne kerek?

– Baqyt týraly talas týdyratyn pikir kóp. Túsinik sheksiz. Kózqaras sansyz. О́mir – máńgilik, ǵumyr – sáttik. Baqyt degen áı­teýir jaqsylyq bolar. Arman qanatyndaǵy sýsyl áýresi bolar. Qybyrlaǵan sheksiz tirlik pe eken. Azapqa toly ǵashyqtyq pa, álde. Bireýge ketken eseniń qaıtqany ma. Sátin salǵan dúnıe me, top ete qalǵan syı ma. Uzaq ǵumyr ma. Adal jar, qatparly qarttyq pa eken. Qýlyq pa álde, utylmaǵan. Aldap qulatqan arman ba eken. Kúshenip, ishińde júrgen esebiń be. Qınalǵanǵa qımaǵan aqshań ba. Shaınaǵan maıly jiligiń be eken. Sulýlaý suryń ba. Asqynyp alǵan aramdyǵyń ba. Qýlyqqa toly qyzmetiń be. Alańsyz qorylyń ba. Tynysh qara shaıyń ba? Endeshe, adamǵa baqytty bolý úshin ǵana sheksiz nárse kerek eken. Maǵan da solaı. Men ómir súrý úshin – óleń jazam. О́leń jazý úshin – ómir súrem. Sondyqtan adamǵa keregi – ǵashyqtyq áýresi!

– Oqýshylardy ádebıetke, rýhanııatqa baýlyp júr eken­siz. Aýylda ózińizge shákirt bolar­lyq jastar ósip kele jatyr ma?

– Aýylda eki mektep bar. Tarı­hy tereń atamekenim, Qabanbaı batyrdyń topyraǵy. Jarbulaq ózeniniń eki jaǵasy – jeti Qaban­baı, bes Móneıdiń mekeni! Uzaq áńgime. Osynda ákem Qubash, anam Aǵaıshanyń otbasynda týdym. О́stik, tárbıe kórdik. Uzaq aýyrdym. Oqý oqydym. Talaı belester artta qaldy. Ol týraly kitaptarymda aıtyp kelemin. Endi osyny balalar bilsin deısiń. Sol maqsatta álgi mektepten burysh ashtyq. Uzaq jyldar jumys atqaryp kelemiz. «Baladaryn» –ádebıet úıirmesi.

Maqsatym – parasatty adam qalyptastyrý. О́nerge aparar jol tanytý. Kúlli adamı nárselerge jaqyndatý. Sóz óneriniń baqsha­syn aralatý. Áńgimeniń alysyna jetekteý. El tarıhy, jer she­ji­resi, sóz qudireti, jeke tul­ǵa­­lar – bizdiń taýsylmaıtyn taqy­ryptarymyz. Ádebıet teo­rııasy, óleń qurylysy, qısy­ny, troptar, tarıhy týraly qaı­talaı oqımyz. Sóz qısyny, óleń formasy, sýret, án, uıqas­tar, qabyrǵa gazeti, áńgime – osy­larǵa biz ózgeleý ádistermen baramyz. Árıne, qıyndyǵy da mol. Úıirmege úrke qaraıtyn túsinigi ózgeshe adamdar da bolady. Baladan esh ýaqytta teginde joq aqyndyqty jasaı almaısyń. Ár nárseniń tamyry bolady. Adamdy tabý, taný, túsiný – ǵajap nárse. Men shákirtterimniń júreginen ulttyq irilik rýhyn izdep kelemin. Kesek minez, aınymas rýh tabylyp jatsa – jańa qazaq elin qurý úshin azapqa túser azamattar taby ulǵaıady. Usaq, aıar ortadan mezi bolǵan kıeli dalanyń uldary bar shyǵar. Ustaz osy baǵytta qımyldaý kerek. Erkek minezdiń ıisi kerek, ıini qashqan tusqa.

– Eń basty shyǵarmańyzdy jaza aldyńyz ba?

– Eger osyǵan jaýap retinde, bir óleńimdi alsam – júregimnen umtylǵan barsha qushtarlyq ataýlynyń qalǵany jabyrqap qalar edi. О́leń – tutas ómirdiń ózine uqsaıdy. Kádimgi jandy aǵza. Aǵzadaǵy músheniń bári qymbat. Atqarar róli bar. Júrek – os. Iаǵnı aqyl da, sezim de, qýat ta júrekke táýeldi. Árıne, onyń da ártúrli deńgeıi bar, Ákem Qubash ekeýimiz osy tóńirekte tún uzaq áńgime quratynbyz. Qaıran ákem, qazir joq. Kóp balaly áke sekildimin. Bir sábıimdi bólip qa­raı almadym. Úıdegi jeńgeńniń esimi – Gúlbahram. Endigi jerde biz ekeýlesip, bógde bireýlerdiń kózi tereńdep túse almaǵan óleń azabynda baqytty bolyp kelemiz. Asa qýanǵanymyz, «Men áli ómir keshem» kitabymyz boldy. Bastapqy jaǵy prozaly keldi. Jaqynda ǵana «Folıant» baspasynan jaryq kórdi. О́ziń týraly aıtý óte yńǵaısyz nárse. Qýandym. Sebebi menimen birge uzaq tósek tartqan armandarym edi ǵoı. Bireýlerdiń qyzǵana qa­byl­daǵanyn baıqadym. Rıza bol­dym. Iаǵnı týyndym qyz­ǵanysh­qa turady eken ǵoı. Tát­ti­lik – te­reń­ge, tazalyqqa, mahab­batqa shom­­dyrady. Oı qaldy­ra­dy. Uı­qyń­dy urlaıdy. О́zińe ora­la­syń. Áserden jylaǵyń kele­di. Rıza­lyq kúlkisi kózińnen syr­ǵıdy. Umyt dúnıege um­ty­la­syń. Bireýdi izdeısiń. О́rekpi­gen júrek ýyz qudiretimen qorek­tenedi. Az ǵana aıshyqty shaqta patshalyq qurasyń. О́leńdi sen jazdyń, qushaǵyńdaǵy qýanysh óz kóńiliń. Bir óleń – kıeli qus­tyń bir dúr etkeni. Bir ómir jyrty­ǵynan aǵytyla quıylǵan kirsiz kóńil balqymasy. Tek, sharasyz sábı sekildi, kózińdi jumyp juta bergiń keledi. Kóp jerde moıyndala bermese de, túbinde aıtylatyn ǵajaıyp qubylys – óleń! Túsinigi tómen pendege, zırattaǵy qulpytas óleńin kórsetýge bolady. Sonda, Arman inim basty shy­ǵarmam – osy qazir ǵana jazyp otyrǵan óleńim boldy ǵoı. Erteń ol da ózgeredi. Keshegi – máńgi­lik, erteńgi – bolashaq bolady. Bu­ry­­nyraqta týǵan óleńiń eski ta­ny­syń sekildi. Jyly ushyrap qalady.

– Qazaq poezııasynyń al­tyn dáýirin jasaǵan aldyń­ǵy tol­qynnyń arnasynda kim­der­diń qoltańbasy ja­nyńyz­ǵa jaqyn?

– Ne nárse da elikteýden, qush­tarlyqtan bastalady. Ásirese, ol ónerde, óleńde ǵajap-aq. Ákeme erekshe jaqyn boldym. О́mirtanymy, áni, qylyǵy, minezi úıirip áketetin. Úlken mektep edi. Sózdi qalap, qorshap, bir esikti etip aıtý onyń ózindik ereksheligi bolatyn. Sózdiń aıtylý ortasy, kisisi, mólsheri, salmaǵy, áseri bolatynyn ańǵarý sheberligi ákemde aıtarlyqtaı bıik qabiletinde edi. Endi, sózdiń yrǵaǵy, salqyny, uzaqtyǵy, dámi degenińiz eki jaqty qatynas obektisinde turýǵa tıis. Iá, onyń oryndalýy, órbýi, aıaǵy bar degen syndy. Keshegi ult alyptary, Abaıdyń aınalasy, Qasym, Muqaǵalıǵa qosylatyn el jaýhary men óz arnań bolyp kókiregińnen aqtaryla alsa ǵana –óleń! Sonda ǵana ol ulttyq rýhtyń ýyz qoregi. Erteńgi balaǵa bel, kóz, minez, qýat bola alatyn qudiretti tabıǵat edi. Osy tustaǵy ár óner ıesi, aqyl kesheni, daryn mólsheri, taǵdyr – uqsastyǵyna qaraı uryna tolqıtyny bar. Tarıhty halyq emes, jeke tulǵalar ǵana jasaıdy. О́nerde de solaı. Endeshe, Qasym, Muqaǵalı, Meńdekesh, Tólegender – ǵasyrda múmkin kezige bermeıtin ulttyń kesek tulǵalary. Tek, búgin de olardy túsine alsaq. Qa­dirin bile bilsek. Bala kezimnen ózime óte jaqyn, áserli bolǵany árıne, Tólegen aqyn. Qazaq poe­zııasyna Tólegen úlken jańalyq, tyń qýat ákeldi. Sózdi teńizdeı dóńbekshitti. Qýatyn qylǵa ákep tiredi. Tólegen óleńiniń tabıǵaty – oı orbıtasynyń bıigi. Yrǵaqtar yrshyp, sózderdi san qubyltty. Býyn, býnaq, shýmaqtar aǵytylǵan aqyn kókireginen burqaqtaı atty. O, sóz qudiretiniń sheberi aldynda taǵzym ettik! Týma darynnyń az ǵana ǵumyry – máńgilikke arna saldy. О́leń formasy, qısyn, qurylystardan aqyn ultyna, poezııaǵa óz bıigin turǵyzdy. Ol – móldir, qudiretti óleń kúmbezi edi. Kóp ǵasyrda osy qudiretti óleń kúmbezinde ómir keshetin bolamyz. Iá, men Tólegen aqyndy erekshe kórem, basymdy ıip táý etem!

– Qıyn shaqta qol sozǵan azamattar boldy ma?

– Jalpy, ómirdiń belgili bir erejesi joq sııaqty. Ýaqyt aǵy­syna erip kete beresiń. Ony taǵ­dyr delik. Áıteýir, shıraǵyraq bolsań qalǵany salmaqtyraq kelmek. Oıly bolǵan saıyn ormanyń qoıýlana túsedi. О́nerli janǵa árnárse úıir. Bir kóziń tirlikke túspese, qaltań tesik bolyp qa­lyptasady. Úırenip alasyń. Uzaq jylǵy dert meni biraz ómirden keshiktirdi. Uzap ketken bolma­shy tirliktiń sońyna tústim. Sóıt­sem, ol sondaılyq ońaı nárse emes eken. О́ńi sýyq, qýlyǵy jy­lym adamdarǵa jolyqtym. Betim qaıtyp, búrkenip jattym. Balalarym Gákký men Dos eseıip, bólme taryldy. Ákem úlken ábigerge tústi. Men baldaqqa asy­lyp alysqa bara almadym. Jyl­dar jylystap ketti. Úı sal­dyq. Egdeleý jastyń esigin ashtym. Entikken aqyn tabıǵatym ózge reńge oıysty. Balalar arman aǵysymen alysta júr. Táýba. О́mir jete almaǵan joldardan, aldap ertken ýaqyttan bolar. Osyndaı shaqta aınalama qaradym. Adam izdedim. Sonda, osy azamattarǵa razy boldym. Máselen, Muhtar Qul-Muhammed, Farıza apaı, Erlan Sydyqov, Ulyqbek Esdáýlet, Baýyrjan Jaqyp, Qanat Zeınol­la, Raqymǵalı Abraruly, Aı­man Jaqypova, Dýman Anash, Baldyrǵan apaıym bolyp kete berer edi. Adamdyq izgiliktiń úlken-kishisi bolmaıdy. Zulymdyq ta solaı. Keıbiriniń esimderi sál umyt qalyp jatqan bolar. Ol búgingi ájimderimde jasyrynǵan shyǵar tegi. Erteń baıqarmyn. Barlyǵyna tilekshimin. О́mir ǵoı. Neshe túrli oqıǵa ortasynda júresiń. Árkim óz túsinigimen qabyldaıdy. Ańǵar­maı, ańqalańdap qasyna barasyń. Ol ári qaraıdy. Júrek shym ete qalady. Áńgimesi áserli, jyly ortany ańsaısyń. Alakólge baram. Gúlbarashpen syrymyz taýsylmaıdy. Itter úredi. Men alysqa ke­­tip, azǵana tirligime aralasa ba­typ, ystyq kóshemde kele jatamyn...

– О́leńmen áldılep ósirgen qos perzentińiz ómirden óz jolyn tapty ma?

– Jastaý kúnderimdi oılasam, elegizip qalam. Osy bir qaptalymda turǵan sekildi. Asy­ǵa ótken, elesteı ǵana bolǵan qaı­ran ýyz oıly ýaqyttarym! Qadirin bilmedim, oısyz óttim demeımin. Tek, ulǵaıtyp alǵan saǵynyshtary bolmasa. Adambyz ǵoı, mahabbat qudiretiniń ósken, kóringen, tátti áýresi edi ǵoı. Endigisi, sondaǵy qudiretti sezim qoreginiń qýatymen kele jatqan qońyr tirlik qana. Iá, ómirge az da bolsa, mahabbat ýyzy aralasyp otyrýy kerek. Jylasań – ol júrek ýy bolady. Kúlseń – ol shyndyqtyń ájýasy eken. Qatelik – qushtarlyqtyń bir qadamy ǵana. Endi, osyny jalǵyz kóterseń eńseń túsip, syrtta álsiz kelesiń. Túzde myqty bolý úshin, úıde yrysyń ystyq bolýy kerek. Sen súıgen adamnyń – aınymas raıy bolýy qajet. Úıdiń qabyrǵasy syqyrlasa da, syry syrtqy daýyldan úreı qabyldamaýǵa tıis. Ol – senderdiń, ıaǵnı, óz uıalaryń ǵoı. Osy uıadan Gúlbahram ekeýimiz eki balapan ushyrdyq. Gákký – Se­meıde doktorantýrada oqyp júr. Osy tóńirekte ustaz, dekan orynbasary. Ǵylymı jolda. Talaı irgeli oqý oryndaryn­da istedi. Bolashaǵy zor. Jan­uıaly. Eldos kúıeý balam eńbekqor, ornyn biletin azamat. Aızada, Hanzada esimdi balapandar bar. Táýba. Ulym – Dos, T.Júrgenov óner akademııasyn bitirgen. Rejısser. Biraz kınolarda oınady. Qostanaıda teatrda boldy. Qazir, О́skemende osy salada kórkemdik jetekshi bo­lyp júr.Sahna syryn biraz meń­gerip qalǵan bolar. Irgeli ortada, Rýslan Qaıyrbekuly sekildi úlken júrekti azamattardyń mańynda keledi. Jalpy, óner adamy kóleńke men kúngeıdi meken etedi ǵoı. Iá, úlken ómirdi, kishkene ǵana sahnada obrazdaý degenimiz – biraz eńbek. Kóńil men kózder ártúrli seziletin qýatty da názik orta. Baqytty da, azapty tabıǵat aıasy ǵoı ol jer... Mine, Arman, osyndaı balapandarymdy qanatymmen orap, altynshy belden asyńqyrap ushyp kelem.Amandyqtaryńdy tileımiz ǵoı. Alla uzaq ta, maǵynaly ǵumyr bersin, bárińe!

– Búgingi tirshiliktiń tynysy qalaı, aǵa?

– Qazir aýylda mádenıet úıiniń meńgerýshisimin. Aýyl tir­ligi men mádenıeti órleý ústinde. Jóndeýden ótken mádenıet úıi kóz tartarlyq kelbetke aınaldy. Qolymnan kelgeninshe ádemi etip otyrmyn. Kádimgi qala teatry dersiń. Talaı qıyn kezeńderden ótip kelemiz. Kezindegi ákim Se­­rik Zaınýldınge razymyn. Osy úı úshin baryn saldy. Ma­ǵan sendi. О́zi birge aralas­ty. She­shimdi, minezdi azamat jańa úı sa­lýyma da zor qaırat qyl­dy. Eńbegimdi baǵalady. Máde­nıet úıine basshylyqqa usyn­dy. Arpalystarda arasha tur­dy. Aýdandy aldyǵa apardy. Alakólge zamanaýı óń berdi. Jaıly joldar sozyldy. Gúldi óńirdiń ajaryn ashty. Som minezi túrenge soqa saldy. Baladaı kóńili talaı júrekti eljiretti. Naǵyz ult minezdi, kórgendi azamat. El atynan alǵy­sym sheksiz. Iá, sol mádenıet úıinde ıgi ister áýresimen júrmiz. Nurjan, Birjan, Áset, syndy aýdan bas­shy­larymen de úzeńgiles eńbek­temiz. Qarbalas jumys baqytty, jańa eldiń bıigine bas­tap barady. Alty belestiń arqa­synda turmyn. Taǵdyrdyń jaz­ǵa­nyna ókpe aıtpadym. Týǵan topy­raq adamdary arasynda, óleńimdi aıalap kele jatyrmyn. Iá, baqyt ta, ómir degen de osy bolar.

Ult gazeti – «Egemen Qazaq­stan» ujymyna bıik shyǵar­mashy­lyq tabystar tileımin. Bar­shańyzǵa Qabanbaı babamyz­dyń topyraǵynan tek aǵalyq tilekshi kóńil aýanyn usyndym. Zor rızashylyǵymdy bildiremin. El irgesi aman bolsyn.

– Áńgimeńizge rahmet.

 

Áńgimelesken

Arman OKTIаBR,

«Egemen Qazaqstan»

 

Almaty