Tarıh • 23 Maýsym, 2022

Taldynyń tylsymy tańǵaldyrady

44 ret kórsetildi

Qazaqta «Altyn shyqqan jerdi belden qaz» degen sóz bar. Osy tujyrymdy Shet aýdanyndaǵy Taldy arheologııalyq parkiniń aýmaǵyna enetin Qarajartas qorymyna qatysty da aıtýǵa bolady. «Saryarqa pıramıdasy» syndy asa qundy tarıhı eskertkishteri bar qorymnan taıaýda taǵy sırek kezdesetin úsh jerleý orny tabyldy.

Atalǵan qorymdardan qola dáýirine jatatyn jádigerler, atap aıtqanda, turmystyq zattar, zergerlik buıymdar qazyp alyndy. Eskertkishterdi qor­ǵaý ortalyǵy dırek­tory­nyń orynbasary Janbolat Má­jıtov bul qola jáne temir ǵasyrlarynyń qorymdary tarıhty zerdeleýge mol múm­kindik beretin asa qun­dy jer­leý oryndary ekenin aıtady.

Al arheolog, tarıh ǵylym­darynyń kandıdaty Igor Kýkýsh­kınniń aıtýynsha, bul qorymdar erterekte aıaýsyz tonal­ǵan eken.

– Máıitter kóshirilip, qun­dy zattar alynyp, tek qola­dan jasalǵan buıymdar ǵa­na qalǵan, – deıdi arheolog ǵalym. – Balalardyń biz tap­qan beıitteri eresekterden bó­lek ornalasqan jáne jal­paq tas­tardan turǵyzylǵan. Sol kez­de qaıtys bolǵan adam­nyń arýaǵy mundaı tastar­dan attap óte almaıdy jáne adam­­­­dardy mazalamaıdy degen senim bolǵan. Sondaı-aq bala­lar máıitteriniń j­a­nynda sút tá­rizdi suıyq­tyqtyń qaldyq­tary bar ydys-aıaqtar tabyldy.

Igor Kýkýshkın bastaǵan ekspedısııa ǵalymdaryna aka­demık E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ýnıversıtetiniń tarıh fakýltetinde oqıtyn stýdentter kómektesip júr. Solardyń biri Bekarys Tile­genov kóne jádigerlerdi kózi­men kórip, qolymen ustap, tájirıbelik turǵyda mol maǵ­lumat alǵanyna qýanyshty ekenin aıtady.

– Qola dáýirindegi qysh ydystar, qola pyshaqtar, syr­­­­ǵalar men saqınalar tap­tyq. Biz ejelgi adamdardyń súıek­terin qazirgilermen salys­tyryp, ná­tıjesinde, aı­tarlyqtaı aıyr­­mashylyq­tar bar eke­nin baı­qadyq. Eski zaman adam­­dary­nyń qoldary men aıaq­tarynyń súıekteri uzyn jáne jýan bolǵan eken.

Sonymen qatar stýdent Bekarys Tilegenov qorymnan ta­bylǵan adamdardyń tiste­riniń sap-saý jáne tap-taza bol­­­ǵanyna qaıran qalady. «Osy oraıda kóne zaman adam­da­rynyń gıgıenany qalaı saq­taǵany tańǵaldyrady», deıdi bolashaq ǵalym.

Jergilikti atqarýshy bılik aldaǵy ýaqytta Taldy arheo­logııalyq parkinde týrıster úshin iri tarıhı-mádenı orta­lyq ashýdy josparlap otyr. Mun­daǵy maqsat – kóne zamannan qalǵan tas pıramıdalardy, qorǵandardy, qorymdardy dúnıe júziniń áýesqoı tarıhshylary men saıahatshylaryna kórsetý.

o

r

 

Qaraǵandy oblysy,

Shet aýdany

Sońǵy jańalyqtar

12 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 10:30

Birqatar óńirde aýa sapasy nasharlady

Ekologııa • Búgin, 09:45

2186 adam koronavırýstan jazylyp shyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:30

Baqytjan Saǵyntaev jańa qyzmetke saılandy

Taǵaıyndaý • Búgin, 09:22

Elorda «jasyl» aımaqqa ótti

Koronavırýs • Búgin, 09:13

Bir kúnde 1643 adamnan koronavırýs anyqtaldy

Koronavırýs • Búgin, 09:00

1/16 fınalǵa shyǵa almady

Tennıs • Búgin, 08:45

«Real» – Sýperkýbok ıegeri

Fýtbol • Búgin, 08:40

Anderkardta kúsh synasady

Sport • Búgin, 08:37

Shilde aıyndaǵy úzdikter anyqtaldy

Fýtbol • Búgin, 08:35

Shahmatshylardyń tarıhı jetistigi

Sport • Búgin, 08:34

«Altyn taı» Aıagózdiń enshisinde

Aımaqtar • Búgin, 08:32

Uqsas jańalyqtar