Túrki álemine ortaq oqýlyqtar ázirlendi

Ǵylymı keńestiń V otyry­sy­na Túrki memleketteri uıy­­my­nyń Bas hatshysy Baǵdat ­Ám­re­e­v, Halyqaralyq Túrki aka­de­mııa­­synyń basshysy Dar­han Qydyráli, Ázerbaıjan Respýb­lı­­­ka­­synyń Bilim mı­nıstri Emın Amrýllaev, Qa­zaq­stan Respýb­lıkasynyń Oqý-aǵartý mınıstri Ashat Aımaǵambetov, Qazaqstan Res­­p­ýb­­lıka­synyń Ǵylym jáne jo­ǵary bi­lim mınıstri Saıasat Nur­bek, Qyrǵyz Respýblıkasynyń ­Bilim jáne ǵylym mınıstri Almaz­bek Beıshenalıev, Ázer­­baı­jan, Qyrǵyz­stan, Majar­stan, О́zbek­stan elde­riniń Qazaq­stan­­­­­daǵy elshileri men Túr­kııa el­­­shi­­liginiń ókilderi qatysty.

Jıynda sóz alǵan Túrki mem­le­ketteri uıymynyń Bas hatshysy Baǵdat Ámreev:

– Qazirgi tańda Túrki memle­ket­teri uıymynyń aýma­ǵyn­da­ǵy ınte­grasııalyq úlgi­si­­niń ajyramas bóligi sanalatyn ǵylym, bilim jáne máde­nıet­­tiń mańyzy artty. Bul sala­lar – elimizdegi áleýmettik ózge­ris­terdi, ekonomıkanyń damýyn,­ hal­qymyzdyń ál-aýqatyn kó­terýdiń negizgi faktory, – dedi.

Oqý-aǵartý mınıstri Ashat Aımaǵambetov túrki elderi ara­syndaǵy yntymaqtastyqtyń ma­­ńyzy jyl ótken saıyn artyp kele jatqanyn atap ótti.

– Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev byltyr Ystanbul sammıtinde aıtqan­daı, Túrki áleminiń geosaıası áleýetin durys qoldanýymyz kerek. Osy maqsatta túrki el­de­ri arasyndaǵy bilim jáne ǵy­lym salasy boıynsha ın­tegra­sııa asa úlken mańyzǵa ıe. Bul rette Halyqaralyq Túr­ki aka­demııasynyń mańyzdy jobalarynyń biri – mektep oqýshylaryna baǵyt­talǵan «Or­taq túrk tarıhy», «Ortaq túrk ádebıeti» jáne «Túr­ki álemi geografııasy» oqý­lyq­taryn ázir­leý. Bul oqýlyq­tar ábden qaralyp, saraptamadan ótti, – dedi mınıstr A.Aımaǵambetov.

Ázerbaıjan Respýblıka­sy­nyń Bilim mınıstri Emın Amrýllaev «Ortaq túrk tarı­hy» oqýlyǵy óz eliniń oqý baǵ­darlamasyna engizilip úlger­genin, osy oqýlyq­pen ázer­baı­jandyq oqýshylardyń bilim alyp júrgenin jetkizdi.

– Ystan­bulda ótken sarapshylar jıy­nynda HV ǵasyr­ǵa deıingi «Or­taq túrk tarıhy», «Ortaq túrk ádebıeti» jáne «Túrki álemi geografııa­sy» oqýlyqtary boıyn­sha múshe elder arasynda tabys­ty tal­qylaýlar bolǵan edi. Bir nárseni aıta ketý kerek, akade­mııa tarapynan Ázerbaıjan, Qazaq­stan, Qyrǵyzstan, Túr­kııadan sarap­shylardyń qaty­sýymen túr­ki memleketteri uıy­myna mú­she elderdiń mektep oqýshylary úshin daıyndalǵan HV ǵasyrǵa deıingi «Ortaq túrk tarıhy» 2019-2020 jyldan bastap elimizdegi 151 mek­tepte fakýl­tatıv pán retinde 8-synyptarda oqytylyp keledi. Ár oqý jylynda bul pándi ázerbaıjan jáne orys tilinde bilim alatyn 14 myńǵa jýyq oqýshy oqyp jatyr. Qalǵan eki oqýlyq ta ózge túrki elderiniń oqý baǵ­dar­lamasyna engiziledi dep úmit­tenemin, – dedi E.Amrýllaev.

Basqosý barysynda Túrkııa tarapy Halyqaralyq Túrki aka­de­mııa­sy Ǵylymı keńesine tóraǵalyq mindetin Qazaqstanǵa tabystady. Atalǵan keńestiń tóraǵalyǵyn qabyldap alǵan Ǵylym jáne joǵary bilim mı­nıstri Saıasat Nur­bek bul man­dattyń úlken jaýap­kershilik ekenin aıtty.

– Qazaqstannyń Túrki akademııasy Ǵylymı keńesiniń tór­­­­aǵalyǵyn alýy – biz úshin óte úlken jaýapkershilik, ma­ńyzdy oqıǵa. Nege deseńiz, Qazaq­­standa eleý­li refor­ma ja­­sa­lyp jatyr. Memle­ket bas­shy­sy Qasym-Jomart Toqaev «Jańa Qazaqstan» degen jańa kózqaraspen, aýqym­dy josparmen elimizde stra­tegııalyq ózgeristerdi bastady. Jańadan taǵaıyn­dalǵan Ǵy­lym jáne joǵary bilim mı­nıstri retinde ǵylymı-qol­dan­baly zertteýlerdi jáne jo­ǵary bilim salasyndaǵy ınte­gra­sııaǵa salmaq berýdi usy­na­myn. Akademııaǵa múshe mem­leket­terdiń bilim-ǵylym sala­sy basshylarynyń oı-pikir, usy­­nysymen óz kúsh-jigerimdi osy eki baǵytty júzege asyrýǵa arnaǵym keledi. Bizdiń ǵylymı-zertteý ınstı­týttar túrki álemi, jalpy túr­ki tarıhy, jaǵrapııa, álippe zert­teýlerine óz resýrs­taryn qo­sady, – dedi S.Nurbek.