Masa mazany ala bastady

– Masamen kúresti júıe­li túrde júrgizip otyrmyz. 5-31 ma­myr aralyǵynda der­násilderin ýladyq. Al 12 maý­symnan bas­tap ushyp júrgen masalardy ýlaý­men álekpiz. Shama kelgen­she, azaıtýǵa ty­ry­sýdamyz. Endi ushaq shaqyr­typ, bir júrip ótse deımiz. Biraq túp-tuıaǵymen joıa almaımyz. Masanyń uıasy yl­ǵaldy, qamysty, batpaqty jerde bolady. Sondyqtan ózen ań­ǵa­ryndaǵy shalshyq sýlardy qur­ǵatý kerek, – deıdi «Zaısan aýdandyq dezınfeksııalaý stansııasy» JShS-nyń bas mamany Bıbıgúl Batyrhanova.

Aýyldyqtardyń aıtýynsha, Keńes ókimeti tusynda ushaqpen ýlap, qustarǵa deıin qyryp salady eken. Árı­ne, qustardy emes, terezeler­de kıiz bolyp tur­ǵan masalar­dy joıý kerek. Byl­tyrlary deltaplanmen ý shashyp, azaıtpaq bolypty. Alaı­da esh paıda bolmaǵan. Ushyp júrgen masalardy ǵana qyryp salǵan kórinedi. Nátıje bolmaǵan soń, bıyl mamandar qolmen sha­shyp ýlaýǵa kirisken.

– Kúrshim aýdandyq tur­­ǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­shylyǵy­nan qarjy bólinip, masalardy ýlaýǵa kóktemde kiriskenbiz. Mynaý kúnniń qapyryǵynda áıelder tumsha­lanyp, ý shashyp júr. Qoldan kelgenshe eńbektenip-aq jatyr. Biraq mańaıdyń bári sazdaýyt. Menińshe, ǵylymı-zert­teý júrgizip baryp, iske kirispesek, bolmaıtyn sekildi, – deıdi Qal­jyr aýyldyq okrýginiń ákimi Qýat Qızatov.

Jalpy, dezınfeksııalaý ju­mystaryna 18 mln 750 myń teń­ge qarastyrylǵan eken. Onyń 10 mln teńgege jýy­­ǵy «Zaısan aýdandyq dezın­feksııalaý stansııasy» JShS-na berilgen. Alǵa­shynda dernásilderin «baısıdal», «agran» deıtuǵyn dezın­fek­sııa­lyq prepa­rat­tarmen ýla­ǵan. Ekinshi ke­zeńde «amazan», «sıfoks», «fobı» sekildi preparattardy paı­dalanýda. Al ekolog mamandardyń paıym­daýyn­sha, masanyń munshalyqty shekten tys kóbeıýi qustardyń azaıyp ketkendiginen eken. Ol da múmkin. О́tkende ornı­tolog ǵalym Borıs Sherbakov qustyń qaı túri bolsyn, azaıyp ketkendigin aıtyp dabyl qaqqan. Bálkim, okrýg ákimi aıtqandaı, jedel túrde ǵy­lymı-zertteý jumystary júr­gizilýi kerek shyǵar. Áıtpese, ýlap taýysý múmkin emes, ras.

Ádette el jaz shyqsa qýa­nar edi. Al Qaljyr, Boran jaq­­­tyń turǵyndary alańdaı bastaıdy. Ala jazdaı masa­nyń yzyńy qu­laqtan ket­peı­di. Yzyńyn qoıshy, ınfeksııa ­taratýy ábden múmkin. Qala ber­di maldyń jaıylýy qıynda­ǵan. Tańerteń, keshke sıyr saýý da áýre eken. Tútin salady, hımııalyq zattaryn shashqan bolady. Qaıran joq.

– Masa degenge mán ber­meı­tin de shyǵar joǵarǵy jaq. Biraq býyp turǵan masa bizdi áb­den qajytty. Dalada júrý múmkin emes. Senesizder me? Qal­jyr men Qara Ertistiń ortasynda otyr­myz. Masanyń ordasy. Ba­lany qoıyp, ózimiz dalaǵa shy­ǵý­ǵa tartynshaqtaımyz. Bet soǵa­dy. Túk qaldyrmaı talaıdy. Shó­bimizdi qalaı shaýyp ala­myz, bil­meımin. Byltyr da osy­laı bol­ǵan. Bıyl azaıatyn shy­ǵar de­genbiz. Kóbeımese, azaı­ǵan joq. Masa máselesin res­pýb­lı­kadaǵy basshylarǵa sizder jet­kizbeseńizder, aýdan men oblys bas­shylaryna des bereıin dep tur­ǵan joq, – deıdi Boran aýylynyń turǵyny Gúljan Sákenova.

Bul bir ǵana turǵynnyń tile­gi emes, Qaljyr, Boran, Qazaq­stan, Igilik, Jańa aýyl sekildi birneshe aýyl tur­ǵyndarynyń ótinishi, aryz-tilegi. Onyń ústine torǵaıdaı masa bir ǵana dezınfeksııalaý stansasynyń mamandaryna boı bermeıtin sııaqty.

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Kúrshim aýdany