Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Naqty paıyzdyq stavkanyń nólge teńesýin túsindire keteıik. Naqty paıyzdyq stavka – bazalyq stavkadan ınflıasııany alyp tastaǵandaǵy mólsherleme. Qazir bizde bazalyq stavka da, ınflıasııa da – 14 paıyz. Demek naqty stavka – 0 (nól). Eger ınflıasııa ósýin toqtatpasa, onda aldaǵy ýaqytta naqty paıyzdyq stavka teris, ıaǵnı mınýsqa qaraı ketýi yqtımal.
«Inflıasııanyń bazalyq stavkamen bir deńgeıge shyǵýy jaǵdaıynda eldegi qarjy-nesıe sharty yntalandyrýshy mánge ıe boldy. 3-4 paıyz shegindegi el ekonomıkasy úshin tepe-teńdik deńgeıi kezinde ekonomıkadaǵy naqty paıyzdyq stavka 2016 jyldan beri alǵash ret nól bolyp otyr. Jaqyn arada ol teris terrıtorııaǵa shyǵýy múmkin. Sonymen qatar bazalyq stavka boıynsha sheshimder transmıssııasynyń deńgeıi aqsha naryǵynda, korporatıvti nesıeleý naryǵynda, bólshek qorlandyrý men baǵaly qaǵazdar naryǵynda joǵary deńgeıde qalyp otyr. Bul rette 2021 jyly bızneske berilgen barlyq nesıe kóleminiń 24 paıyzyn alǵan bıznesti memlekettik qoldaý baǵdarlamalary esepke alynyp otyrǵan joq», delinedi qaýymdastyq habarlamasynda.
Olardyń aıtýynsha, bazalyq stavkanyń ózgerýi bólshek nesıeler boıynsha stavkaǵa áser ete qoımaǵan. Sarapshylardyń paıymynsha, bul bálkim, naryqtaǵy klıent úshin básekege oraı paıyzdyq marjanyń tómendeýimen jáne jeńildetilgen nesıe úlesiniń tym kóptigimen baılanysty.
«Korporatıvti jáne bólshek nesıeleý naryǵynyń jekelegen segmentterindegi naqty stavka teris aımaqta. Máselen, ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy jáne baılanys sektorlaryndaǵy zaım boıynsha naqty stavkalar mınýs mánde – (-) 0,4, (-) 2,7 jáne (-) 4,8 paıyz. Ipotekalyq zaımdar boıynsha – (-) 5,8 paıyz. Korporatıvti qaryzdy ornalastyrý kólemi de aıtarlyqtaı quldyrady. Bul geosaıası daǵdarysqa jáne júıedegi stavkalardyń jalpy ósimimen baılanysty. Osy jyldyń qańtar-mamyr aılarynda oblıgasııalardy ornalastyrý kólemi 61,5 mlrd teńgeni qurady, bul 2021 jyldyń atalǵan kezeńimen salystyrǵanda 6 ese tómen (byltyr 366,3 mlrd teńge bolǵan)», deıdi sarapshylar.
Qaýymdastyq ókilderiniń sózine súıensek, aqsha naryǵyndaǵy quraldar kirisiniń ósimi jáne bazalyq stavkanyń ulǵaıýynan keıin ile-shala ótimdiliktiń tazalana túsýi olardyń tartymdylyǵyn arttyryp, ulttyq valıýta men ınflıasııaǵa degen qysymdy azaıtqan.
«Ekonomıkadaǵy proınflıasııalyq qysym jáne ınflıasııanyń maqsatty targetten (4-6 paıyz) asyp ketýdi jalǵastyrýy ınflıasııalyq kútilimderdiń odan ári óse túsýine áser etedi. Ekonomıkanyń ósýin jedeldetý kezinde (2021 jyldyń qorytyndylary boıynsha 4 paıyzben salystyrǵanda, qańtar-mamyrda 4,6 paıyzǵa deıin) monetarlyq retteýshi úshin Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes eldegi baǵanyń odan ári ósýin tejeý jáne qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn qoldaý basymdyq bolyp sanalady», deıdi qaýymdastyq.
