О́ńir basshysy Ata zańǵa ózgerister engizýge arnalǵan referendýmnyń oblystaǵy nátıjelerin jetkizdi. «Oblys boıynsha daýys berýshilerdiń 75%-y referendýmǵa qatysyp, olardyń 81%-y ózgerister engizýdi qoldap daýys berdi. Osynyń ózi óńir halqynyń saıası saýattylyǵy joǵary ekenin, jańa ózgeristerge daıyndyǵyn kórsetti», dedi ol.
Oblys ákiminiń sózine qaraǵanda, bıyl bes aıda oblystyń ekonomıkalyq ósimi 3,3%-y qurady. Sońǵy bes jylda oblys bıýdjeti 2,2 ese ósip, 429 mlrd teńgege jetti. О́ńir qazynasynyń jartysynan kóbi áleýmettik salany damytýǵa baǵyttaldy. Al ótken 5 aıda oblysqa barlyǵy 100 mlrd teńgege jýyq ınvestısııa tartyldy, sonyń 87%-y – jeke ınvestısııalar.
Q.Aqsaqalov Prezıdent Q.Toqaev Joldaýynda «Agroónerkásip kesheniniń basty mindeti – eldi negizgi azyq-túlik ónimderimen tolyq qamtamasyz etý» dep tapsyrǵanyn aıta otyryp, atalǵan salanyń jetistikterine toqtaldy.
«О́ńir áleýmettik mańyzy bar 19 azyq-túlik túriniń 15-in óndiredi. Oblys óz qajettiligin sút boıynsha 8 ese, makaron boıynsha 18 ese, kartop boıynsha 10 ese, jumyrtqa boıynsha 4 ese, sábiz jáne et boıynsha 2,5 ese, sary maı boıynsha 1,6 ese artyq óndirip, qalǵanyn eldiń ishki jáne syrtqy naryǵyna shyǵarady», dedi oblys ákimi.
Soltústik Qazaqstan eldegi bıdaıdyń tórtten birin, maıly daqyldardyń úshten birin, jumyrtqanyń 11 jáne sút ónimderiniń 23%-yn óndiredi. Sońǵy bes jylda oblys aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń jalpy kólemin 2 ese arttyryp, qunyn 902 mlrd teńgege jetkizdi. Sonyń ishinde ósimdik sharýashylyǵynyń úlesi 679 mlrd teńgeni qurady. О́simdik alqaptaryn ártaraptandyrýdyń mańyzdylyǵyn da atap ótti. Dándi daqyldarǵa qaraǵanda maıly daqyldardyń baǵasy joǵary ekeni aıtyldy. Mysaly, bıyl bıdaıdyń 1 tonnasy 170 myń teńge bolsa, zyǵyrdyń 1 tonnasynyń baǵasy 340 myń teńgege jetti. «Maıly daqyldardy óndirip qana qoımaı, ony qaıta óńdeý de mańyzdy jumys. Qazir oblysta maıly daqyldardy ekstraksııalaý zaýyty salynýda. Bul eldegi eń myqty kásiporyn bolmaq. Oǵan 15 mlrd teńge ınvestısııa tartylýda. Zaýytta 200 adam jumys isteıtin bolady. Jańa nysan maıly daqyldardyń 90 paıyzyn óńdeýge múmkindik beredi», dedi ol.
Petropavl qalasynda 3,7 gektar jerge quny 7 mlrd teńge bolatyn zamanaýı jylyjaı kesheni salynýda. Jańa jylyjaı oblysty 2,7 myń tonna kókónispen qamtamasyz etpek. Oblysta sút fermalaryn salýǵa arnalǵan baǵdarlama júzege asyrylyp, jeńildetilgen nesıeler berilýde. Jyl saıyn 10 taýarly sút óndirý kesheni paıdalanýǵa beriledi. Mysaly, ótken jyly 10 ferma iske qosylsa, bıyl taǵy 11 keshen salynýda. Bul kásiporyndar 2 myńnan astam aýyl turǵynyn jumyspen qamtıdy. Jańa fermalar arqyly 5 jylda sút óndirisi 30%-ǵa ósip, 227 myń tonnaǵa jetedi dep josparlanǵan. Prezıdenttiń «agrarlyq sektorǵa dástúrli qoldaý kórsetýmen qatar, aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeýge barynsha mán berý kerek» degen tapsyrmasy da munda belsendi túrde júzege asýda. 5 jylda oblysta sútti qaıda óńdeý 55%-ǵa, al etti óńdeý 50%-ǵa ósken.
«Bizde áli kúnge deıin syrttan ákelinetin sút ónimderi bar. Mysaly, Qazaqstanda jyl saıyn 23 myń tonna irimshik óndirilse, osynsha kólem ımporttalady. Oblysta ımportty almastyrý úshin osy ónimniń óndirisi ulǵaıýda. 2021 jyly óńirde irimshik óndirisi 2,3 myń tonnany quraǵan. Bul 2020 jylmen salystyrǵanda 43%-ǵa kóp», dedi Q.Aqsaqalov.
О́ńirde jylyna 2,5 myń tonna irimshik óndirýge baǵyttalǵan «Evrazıan mılk» jańa sút zaýyty iske qosylǵan. Investor jobaǵa 13 mlrd teńge quıǵan jáne sol arqyly 120 jańa jumys orny ashylǵan. 2021 jyl boıynsha óndirilgen súttiń jalpy kóleminiń 55%-y óńdeýge jiberildi. Al jańa zaýyttyń iske qosylýymen bul úles 60%-ǵa jetkiziledi. О́tken jyly elimizde qus etiniń suranysy 427 myń tonna bolsa, sonyń 64%-yn otandyq qus fabrıkalary qamtamasyz etken. Soltústik Qazaqstanda qazir 3 broıler qus fabrıkasy salynýda. Onyń ekeýi jyl sońyna deıin iske qosylady. Bul kásiporyndar qus eti ımportyn azaıtady jáne 200-den astam turaqty jumys ornyn ashady. Oblystyń qus etine degen qajettiligi – 8,5 myń tonna. Al 3 jańa fabrıkanyń qýattylyǵy – 16 myń tonna. Jalpy, ákimniń aıtýyna qaraǵanda, oblys bıyl aýyl sharýashylyǵynyń jalpy kólemin 1 trln teńgege jetkizbek.
О́nerkásip boıynsha bıyl oblysta 36 mlrd teńgeniń 19 ınvestısııalyq jobalaryn iske asyrý qolǵa alynǵan, jańadan 1 myńdaı jumys orny ashylmaq. Qurylys salasyn materıaldarmen qamtamasyz etý úshin birneshe jańa zaýyt salý qolǵa alynǵan. Sonyń ishinde bıylǵy mamyr aıynyń sońynda quny 1,8 mlrd teńgeni qurap, 80 jumys ornyn ashqan jańa kirpish zaýyty bar. Kásiporyn jylyna 40 mln dana kirpish shyǵaryp, osy ónimge degen suranystyń 30 paıyzyn jabady. Shilde aıynda avtoklavty gazbloktaryn jáne temirbeton ónimderin shyǵaratyn eki zaýyt iske qosylmaq. Bul eki zaýyttyń ónimderi de qurylys salasyna aýadaı qajet.
Elimiz qazir A4 formatyndaǵy keńselik qaǵazǵa zárý bolyp qalǵany belgili. Osy suranysty jabý úshin Petropavl qalasynda qyrkúıek aıynda qaǵaz fabrıkasy iske qosylǵaly jatyr. Oǵan 2,5 mlrd teńgeniń ınvestısııasy tartylǵan. Fabrıka jyl saıyn 5 myń tonna qaǵaz óndirip, jańadan 80 jumys ornyn ashady. Byltyr ashylǵan elektrtehnıkalyq zaýyt bıyl 4 myń dana transformator shyǵarady. Al tolyq qýatyna shyqqanda zaýyt jylyna 13 myń dana ónim bermek. Sol kezde jumysshylar sany 350-ge jetedi, al ázirge onda 200-ge jaqyn adam eńbek etýde.
«Qyzyljar» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵyndaǵy jumys qarqyny da joǵary. Bıyl onda quryshtan jasalatyn juqa qabyrǵaly jeńil konstrýksııalar jobasy iske asyrylady. Jalpy, ónerkásiptiń ósý qarqyny joǵary, sońǵy 5 jylda onyń ónimderi 1,8 ese artyp, 198 mlrd teńgeden 365 mlrd teńgege deıin artty. Bıylǵy ósimdi 410 mlrd teńgege jetkizý kózdelgen.
Oblystaǵy shaǵyn jáne orta bıznes ónimderiniń damýy da sońǵy bes jylda 2 ese artyp, 490 mlrd teńgeden 912 mlrd teńgege deıin ósti. Turǵyn úı qurylysyna tartylǵan ınvestısııa kólemi 3 ese artty. Qazir oblys boıynsha 50 qurylys alańy bar, jyl sońyna deıin onyń sanyn 61-ge jetkizý josparlanǵan. Sonyń ishinde 26 úı bıýdjet qarajatyna, 24 úı kommersııalyq qurylymdardyń qarajatyna salynýda. Jyldyń aıaǵyna deıin 20 úı paıdalanýǵa berilmek.
Petropavl qalasynda «Jas О́rken», «Bereke» jáne «Ortalyq» atty jańa shaǵyn aýdandar paıda boldy. Uzaq jyldar boıy súrýge eshkimniń tisi batpaǵan, eski úıleri men jataqtary qaptaǵan «Kopaı» shaǵyn aýdanynda 117 turǵyn úı buzyldy, ornyna jańadan 9 toǵyzqabatty kóppáterli úı salý kózdelip otyr. Al barlyǵy 27 úı turǵyzylyp, 2,8 myń páter tapsyrylmaq. Bıyl kóp jyldan beri kezekte turǵan 120 kópbalaly ana páter alady. Sondaı-aq 120 jetimge de úı beriledi. 2026 jylǵa deıingi keshendi jospar boıynsha jalpy kólemi 3,3 mln sharshy metr bolatyn turǵyn úı paıdalanýǵa berý josparlanǵan. Bul 144 myń turǵyn óziniń turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartady degen sóz.
