Maqtanýǵa laıyq maýsym

Elordalyq fılarmonııanyń tarıhy 1997 jyly bastaldy. Bú­ginde bul – Nur-Sultan qala­sy­nyń jetekshi konserttik-aǵar­týshylyq mekemesi jáne elimiz­degi eń úlken fılarmonııa.

«Fılarmonııa quramynda 12 shyǵarmashylyq ujym bar. Olar qazaq orkestri, sımfo­nııa­lyq orkestr, úrlemeli orkestr, Ǵ.Jubanova atyndaǵy mem­le­ket­tik ishekti kvartet, kamera­lyq hor, «Saryarqa» folk­lor­lyq ansambli, «Shalqyma» halyq bı ansambli, «Qorqyt» etnoansambli, klassıkalyq jáne estradalyq vokal bólimi, halyq án bólimi, «ALEM» estradalyq bı ansambli. Pandemııa kezinde ujym qıyn synaqqa tótep berýge májbúr boldy. Fılarmonııa barlyq ujymdy saqtap qana qoı­maı, bir kún de jumysyn toq­­tatpady, ártister onlaın re­­­jimde jumys istedi, onlaın rejimde úzdiksiz konsertter men kezdesýler ótkizdi. Osy sha­ra­lar­dyń barlyǵy keıinnen bar­lyq karan­tın sharasyn saq­taı otyryp, qalanyń zaldary men alańdaryna qaıta oraldy. 2021-2022 jyldardaǵy konserttik maýsymda pandemııanyń bar­lyq qıyndyǵyn eńsergen fılarmonııa óz jumysyn tolyq­taı qalpyna keltirdi. «Qorqyt» etnoansambli, qazaq orkestri, «Saryarqa» folklorlyq an­sam­bli, halyq áni bólimi Qa­zaq­stan­dy BAÁ-de ótken Dubai EXPO-2020 dúnıejúzilik kór­me­­sinde tanystyrdy. Jańa kon­serttik baǵdarlamalar máde­nı kórinisterdi saǵynǵan kórer­men­­derdiń kóńilinen shyqty, atap ótsek qazaq orkestriniń Tá­ýel­sizdigimizdiń 30 jyl­­dyǵy­na arnalǵan «Máńgilik el» kon­serti, Semeı qalasynda­ǵy Á.Qa­shaýbaev atyndaǵy fı­­larmo­nııa ánshileriniń qa­ty­­sýymen ánshi, kompozıtor T.Ra­hı­movtyń 70 jyl­­­dyǵy­na ar­nalǵan «Sábı bol­ǵym ke­le­di» atty eske alý keshi, «Shal­qy­ma» halyq bı ansambli men Bela­rýs Respýblıkasy­nyń Mem­lekettik akademııalyq bı ansambliniń «Dostyq joly» at­ty birlesken konserti este qaldy. Aqyn Muqaǵalı Maqa­taevtyń 90 jyldyq mereıtoıyna oraı klassıkalyq jáne estradalyq vokal bólimi­niń «Esi­ńe meni alǵaısyń» atty kon­ser­ti ótti, al úrlemeli orkestr Qa­zaqstannyń Halyq ár­tisi, kompozıtor Eskendir Hasan­ǵalıevti eske alý keshin usyndy», dedi fı­larmonııanyń bas dırektory, Mádenıet qaıratkeri Erlan Dakenov.

Árbir jańa baǵdarlama úl­ken eńbek, alaıda fılarmonııa ujymdary bir konserttik maý­symda birneshe mýzykalyq joba­ daıyndap úlgeredi. Osy­laısha, kameralyq hor kó­rer­­menderdi ulttyq án-kúı­ge ne­giz­­delgen «Tal besikten – jer besikke...» atty teatr­­lan­­dy­ryl­ǵan sahnalyq qoıy­­ly­my­men tańǵaldyrdy, odan keıin «Zer­kala vremenı» akademııa­lyq konserti men Next Genera­tion zamanaýı baǵdarlamasyn usyn­dy, atalǵan baǵdarlama­ny ujymnyń sáýir aıyndaǵy gast­roldik sapary kezinde qara­ǵan­dylyq kórermender de tamashalady. Kameralyq hor óziniń konserttik maýsymyn Sounds of world saıahat-konsertimen aıaq­tady. Sımfonııalyq orkestr shaqyrylǵan dırıjerler men jeke oryndaýshylardyń qaty­sýymen ótken túrli klas­sıka­lyq mýzyka keshimen es­te qaldy, mysaly, «Kraskı Vostoka», Ǵ.Jubanovany eske alý kon­serti, sondaı-aq Ispa­nııa, Polsha, Fransııa elshi­likterimen birlesken konsert­ter, Fransýz pıanısi Davıd Bısmýttyń qatysýymen ótki­zilgen «Romantıcheskaıa vesna» konserti. Klassıkalyq jáne estra­dalyq vokal bólimi alýan­ túr­li baǵdarlama usyn­dy: ­Qa­zaqstannyń Eńbek sińirgen ­qaı­ratkeri, kompozıtor Tólegen Mu­hamedjanovtyń jáne Qazaq­stan men Tatarstan Respýb­lı­kasynyń Halyq ártisi Nur­jamal Úsenbaevanyń shyǵar­ma­shylyq keshi, Qazaqstan polısııa qyz­metkerlerine arnalǵan «El qor­ǵany» konserti, Jambyl Ja­baevtyń 175 jyldyǵyna ar­nal­ǵan halyq ánderi keshi, «Án samaly» kóktemgi mýzyka konserti jáne t.b. Bes jyldyǵyn atap ótken ALEM estradalyq bı ansambli fılarmonııa afıshasyna osy maýsymda birneshe avtorlyq joba, onyń ishinde Inside bı qoıylymyn jáne «Mura» plastıkalyq spektaklin engizgen.

«2022 jyl úrlemeli orkestr úshin de erekshe boldy. Sáýir aıynda kameralyq hormen birlesip jasalǵan Game evolution baǵdarlamasynyń premerasy ótti. Atalǵan kon­serttik baǵdarlamada sońǵy 30 jyldaǵy áıgili kompıýterlik oıyndardyń áýenderi oryndaldy. Konsert sátti ótti, elordada eki ret ótkizilse, qaraǵandylyq kórermenderge anshlagpen usynyldy. Qazir fılarmonııanyń turaqty re­per­týarynyń bir bóligi. Qazaq orkestri – fılarmonııanyń bar­lyq úlken konsertiniń tu­raq­ty qatysýshysy. Sonymen qa­tar óńirlerge óz ónerin arnaı otyryp, elordanyń shet aımaq­taryna gastroldik sa­par­ǵa shyǵyp turady. Orkestr Aqmola oblysynyń aýdandyq Má­denıet úıleriniń turaqty qo­naǵy, jýyrda ǵana Kókshetaý qalasyndaǵy Úkili Ybyraı atyn­daǵy oblystyq fılarmonııada «Qazaqstanym meniń» konserti ótti. Qazaq orkestri óziniń jemisti maýsymyn kompozıtorlar Ken­jebek Kúmisbekovke arnalǵan «Dala syry» jáne Ábdimomyn Jeldibaevqa arnalǵan «Kúmbirli kúıim elimde» konsertterimen aıaqtady», dedi E.Dakenov.

Aıta ketetin jaıt, «Qorqyt» etnoansambli qaıyrymdylyq konsertter, festıvaldar, túr­li taqyryptyq kesh, jeke konsertter jáne t.b. ótkizilgen is-sharalar sany boıynsha fılarmonııa rekordshysy. Ujym­nyń jetistikteri tiziminde Qazaq­stannyń Gınnes rekordtar kita­byna tirkelgen naǵyz rekord bar, mýzykanttar 75 shyǵarmany non-stop rejiminde oryndady. «Qorqyt» qazaq etnostyq mýzy­kasynyń maıtalmandary Edil Qusaıynov pen «Turan» toby qatysqan fılarmonııanyń «О́rtolǵaý» atty keń aýqymdy jobasyna qatysyp, óziniń jo­ǵary kásibı deńgeıin kórsetti.

«Maýsym boıy «Saryarqa» folklorlyq ansambli «Sol bir kez», «Aýylym altyn besi­gim» jáne t.b avtorlyq baǵdar­lamalardy usyndy. Ujym son­daı-aq Balalar jyly aıasyn­da kórermendermen qarym-qa­ty­nastyń jańa formatyn engiz­di, mýzykanttar qala mek­tepterin­de «Ult aspaptar ále­mine saıa­hat. Pýteshestvıe v mır narod­nyh ­ınstrýmentov» dáris-kon­sertterin ótkizdi. Ǵ.Jubanova atyn­daǵy Memlekettik ishekti kvartet – fılarmonııanyń kó­ne ujymy. Bıylǵy maýsymda ár­tister ózderiniń dástúrli aka­demııalyq baǵdarlamalarymen qatar, «Ot klassıkı do etnodjaza» shyǵarmashylyq eks­perıment-konsertin usyndy, onda ishekti kvartetpen birge bir sah­nada fortepıano, qazaq ha­lyq aspaptary men halyq án­deri oryndaldy jáne Edil Qusa­ıynov, Asylbek Eńsepov, Sát­jan Shámenova, Talǵat Kári­mov, Aıgúl Qosanova óner kórsetti. Qala turǵyndarymen birge fılarmonııa ujymdary barlyq merekeni atap ótip, kórermenderge qýanysh syılap keledi. Máselen, 8 naýryz ha­lyq­aralyq áıelder kúnine oraı «Saryarqa» folklorlyq ansambli, klassıkalyq jáne estra­dalyq vokal oryndaýshylary, ALEM estradalyq bı ansambli «Teń qoǵam» balalardy ońaltý ortalyǵynda, «Sharapat» áleýmettik qyzmet kórsetý orta­lyǵynda, «Úmit» daǵdarys orta­lyǵynda qaıyrymdylyq sharalarynda óner kórsetti. Al «Shalqyma» halyq bı ansambli Aqmol aýylynyń Mádenıet úıin­de «Esil erkeleri» merekelik konsertin tartý etti. Osy kezeńde fılarmonııa ártisteri elorda­nyń áleýmettik mekemelerinde­gi qaıyrymdylyq konsertteri men tele­marafondardan bastap, ­oıyn-saýyq ortalyqtarynyń sahnalarynda jáne qala alań­darynda uıymdastyrylǵan kóp­tegen konsertke, 30-dan astam is-sharaǵa qatysty», dep atap ótti fılarmonııanyń bas dırektory.

Fılarmonııa ártisteriniń qatysýymen Qazaqstan hal­qy­nyń birligi kúnine, Otan qor­ǵaý­shylar jáne Balalardy qor­ǵaý kúnderi, Memlekettik rámiz­der kúni jáne Astana kúnine ar­nal­ǵan merekelik sharalar ótti. 4 shildede fılarmonııanyń úr­lemeli orkestri men jeke oryndaýshylary jaǵalaýdaǵy amfıteatrda tanymal otandyq jáne sheteldik mýzyka áýesqoılaryn biriktirip, shoý usyndy. Jalpy, Erlan Dakenov aıtyp ótkendeı, 2022 jyldyń alǵashqy alty aıynda E.Rahmadıev atyndaǵy Memlekettik akademııalyq fı­lar­monııada 177 is-shara ótki­zilip, 130 myńnan astam kórer­men qamtylǵan. Elorda tur­ǵyn­dary jazǵy demalys­ta bolsa, fılarmonııada jańa maýsymǵa daıyndyq qyzý júrip jatyr, onyń ishinde eń bastysy – elordalyq sahna maqtan tu­ta­tyn kompozıtor Erkeǵalı Rah­madıevti eske alýǵa arnalǵan úlken konsert jáne taqyryptyq kórme ótkizý.