Qalalyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy basshysynyń orynbasary Muhtar Qoqanbaev áýejaıdyń ushý-qoný jolaǵy tıisti deńgeıde qamtamasyz etilgenin aıtady. Jeke ınvestor «Skat» áýekompanııasy termınal qurylysyn júrgizýde. Atalǵan qurylys nysany erekshe jobalardyń biri bolyp sanalady. Termınal paıdalanýǵa berilgen soń onyń jolaýshylar qabyldaý qabileti on esege artady.
«Qazir mysaly, saǵatyna 200 jolaýshyǵa qyzmet kórsetse, termınal salynyp bitken soń ol 2 myń jolaýshyǵa ósedi. Bul – birinshi artyqshylyǵy. Ekinshiden, basynda ınvestorlarǵa teleskopııalyq traptar qoıýdy mindettegenbiz. Investor osy talapty oryndady. 2018 jyly Shymkent qalasy ákimdigi men «Skat» áýekompanııasy arasynda jańa jobaǵa oraı memorandým túzilgen. Ákimdik tarapynan moınyna alǵan mindettemege saı jańa termınalǵa deıin jol júrgizildi. Avtoturaq orny uıymdastyryldy. Sol sekildi tıisti ınjenerlik ınfraqurylymdarmen qamtamasyz etildi. Búgingi tańda termınal qurylysy 85 paıyzǵa oryndalyp otyr», deıdi basqarmasy basshysynyń orynbasary.
Iá, jańa termınaldyń shatyry tolyq jabylyp, qasbetteri jasalýda. Odan bólek, ishki kóterý mehanızmi travolator, eskalator, lıftiler ornatylýda. Teleskopııalyq traptar men bagajdyq júıege qajetti qurylǵylardyń barlyǵy satyp ákelinipti. Ákimdik ókiliniń aıtýynsha, joba josparlanǵanda quny 12 mlrd teńge bolypty. Qazirge deıin ınvestorlar qurylys materıaldary men logıstıka qyzmetiniń qymbattaýyna baılanysty 15 mlrd teńgege deıin shyǵyn shyǵarǵan. Sonymen birge pandemııaǵa baılanysty 2 jyldyq shekteý kezinde qurylys jumystarynyń merzimi sozylǵan. Jalpy, termınaldyń aýmaǵy 40 myń sharshy metr, onyń ishinde paıdaly aımaq 35 myń sharshy metr bolmaq. Al qoldanystaǵy termınaldyń aýdany 3,5 myń sharshy metr ǵana eken. Jobany júzege asyrýshy, joǵaryda aıtqanymyzdaı, «Skat» áýekompanııasy Shymkenttiń jergilikti ınvestory bolyp sanalady. Sol sebepti de qalalyq ákimdik áýekompanııanyń osy termınal arqyly ushý geografııasyn keńeıtýge múddelilik tanytyp otyr. Resmı emes, ınvestor taratqan aqparatqa sáıkes jańa termınal bıyl jyl sońyna deıin paıdalanýǵa berilmek. Nátıjesinde, ishki reıster keńeıip, halyqaralyq áýe reısteriniń sany artady dep kútilýde.
Desek te áýejaıdyń búgingi qurylysyna qatysty qarsy pikir aıtýshylar az emes. Mysaly, qanshama jyl qalanyń sáýlet qurylysy salasyn basqaryp, osy qyzmetten zeınetkerlik demalysqa shyqqan, kezinde megapolıstiń sáýletin qalyptastyrýǵa ózindik úlesin qosqan Nurlan Arhabaev bas josparǵa alǵashqy shtrıhter ene bastaǵan erte kezgi ýaqytta áýejaı Temirlan tasjoly baǵytynda, biraq qaladan 10-15 shaqyrym qashyqtyqta salynady dep josparlanǵanyn aıtady.
«Meniń oıymsha, ınvestısııalyq qarajattyń joqtyǵynan bolsa kerek, áýejaı sol ornynda qalyp qoıdy. Qazir tipti qala aýmaǵy keńeıgen soń aeroport megapolıstiń ishinde qalyp ketti. Aınalasy qaptaǵan eldi meken. Esterińizde bolsa, Almaty qalasy áýejaıynyń mańynda ushaq úıge soqtyǵyp apatqa ushyrap, biraz adam qaza tapqan edi. Osy qaıǵyly oqıǵadan soń tıisti vedomstvo men prokýratýradan áýejaı mańyndaǵy úılerdi kóshirý týraly tapsyrma kelgen. Biraq meniń bilýimshe, sol tapsyrma tolyq oryndalǵan joq. Shymkenttiń áýejaıynyń mańynda áli de 200 úıdeı qalyp otyr. Negizinde ereje boıynsha áýejaılar qalanyń syrtynda birneshe shaqyrym qashyqtyqta ornalasýy kerek. Bárinen buryn adam ómiri mańyzdy emes pe?!», deıdi N.Arhabaev.
Al aty-jónin aıtpaýyn ótingen, osy salaǵa jaýapty mamannyń sózinshe, Shymkentke zaman talabyna saı halyqaralyq úlken áýejaı qajet. Qazirgi áýejaıdyń ushý-qoný jolaǵy Qorǵanys mınıstrligine qarasty ekenin, sondyqtan ol azamattyqtan góri áskerı avıasııalyq strategııalyq nysanǵa kóbirek jatady. Túrkistan qalasyna salynǵan halyqaralyq áýejaı Shymkenttiń áýe qaqpasynyń mártebesi men abyroıyn tómendetkenin aıtýshylar da joq emes.
Deı turǵanmen, termınal qurylysyn qadaǵalaýshy qala ákimdiginiń tıisti basqarma ókili Muhtar Qoqanbaev qazirgi áýejaı óziniń ornynda qala beretinin, jańa áýejaı salý máselesi Shymkent respýblıkalyq megapolıs mártebesin alǵaly da kóterilmegenin málim etti. О́ıtkeni aeroport salý qurylys jobalarynyń ishindegi eń quny qymbat nysandardyń biri sanalady. Sondyqtan oǵan mıllıardtaǵan qarjy jumsalady. Shymkentte jańa áýejaıdyń qurylysyn bastaýǵa birinshiden, bıýdjet kótermese, ekinshiden mundaı megajobany júzege asyrýǵa ınvestordyń tabylýy qıyn. Ákimdik ókili bolashaqta megapolıs turǵyndary 5-10 mln-nan asqan kezde bul máseleniń ózektiligi biliner degen pikirde.
Ánýar JUMAShBAEV,
jýrnalıst
ShYMKENT
