Semeı polıgonynyń ardagerlerine kómek

Bul kómek Uly Otan soǵysy ardagerlerine teńestirilgen ardagerlerge kórsetiledi. Olarǵa ıadrolyq synaqtarǵa tikeleı qatysqan áskerı qyzmetshiler, sondaı-aq ıadrolyq qarýdy synaý saldarynan múgedek bolǵan adamdar jáne ata-anasynyń biriniń radıasııalyq sáýle alýy sebebinen genetıkalyq jaǵynan olardyń múgedek bolyp qalǵan balalary jatady.

Áleýmettik kómektiń mólsheri ár óńir­de jergilikti ókildi organdardyń (máslı­hat­tardyń) sheshimi boıynsha bıýdjet­tiń múm­kindikterine qaraı jeke-jeke belgilenetinin atap ótý qajet.

Joǵaryda atalǵan sanattaǵy azamattar aı saıyn arnaýly memlekettik járdemaqy alady. Iаǵnı ıadrolyq synaqtar men oqý-jattyǵýlarǵa tikeleı qatysqan adamdarǵa –  6,19 aılyq eseptik kórsetkish (19 685 teńge); eger aýrýdyń, múgedektiktiń ıadrolyq qarýdy synaýmen sebepti-saldarlyq baılanysy bolsa 7,55 aılyq eseptik kórsetkish (24 009 teńge).

Tótenshe ekologııalyq jaǵdaılar saldary­nan, onyń ishinde ıadrolyq jarylystar men synaq­tar júrgizý kezindegi radıa­sııalyq áser­den, olardyń saldarynan alǵan múgedektigi bar adam­darǵa sebep-saldarlyq baılanysy anyqtalǵan jaǵdaıda múgedektigi boıyn­sha memlekettik áleý­mettik járdemaqy taǵa­ıyndalady:

– I top – 2,81 eń tómengi kúnkóris deńgeıi nemese 105 064 teńge;

– II top – 2,40 eń tómengi kúnkóris deńgeıi nemese 89 734 teńge;

– III top – 2,01 eń tómengi kúnkóris deńgeıi nemese 75 152 teńge.

Burynǵy Semeı oblysynyń aýmaǵynda jáne Pavlodar, Shyǵys Qazaqstan jáne Qaraǵandy oblystarynyń polıgonǵa irgeles aýdandarynda turatyn jáne turǵan azamattar úshin ıadrolyq synaqtardan keltirilgen zalal úshin birjolǵy aqshalaı ótemaqy kózdelgen.

О́temaqy mólsheri turatyn aımaǵyna, kezeńine jáne ótemaqy berilgen kúni qoldany­latyn aılyq eseptik kórsetkishtiń shamasyna qaraı jeke aıqyndalady.

1996 jyldan 2021 jylǵa deıin atalǵan ótemaqyny 16,5 mlrd teńge somasynda 1,1 mln-nan astam adam aldy. Sonymen qatar 2022 jyly ótemaqy alýǵa taǵy 265 adam júgindi.

Sondaı-aq radıasııalyq qater aýmaqta­rynda turatyn qazaqstandyqtardyń radıa­sııalyq áserden zardap shekken adam mártebesi bolǵan kezde qosymsha eńbekaqy jáne jyl saıynǵy aqy tólenetin qosymsha demalys alýǵa quqyǵy bar. Budan basqa, tótenshe jáne eń joǵary radıasııalyq qater aımaqtarynda 1949 jylǵy 29 tamyz ben 1963 jylǵy 5 shilde araly­ǵyndaǵy kezeńde keminde 5 jyl turǵan adamdardyń jasyna baılanysty zeınetaqy tólemderin jeńildikpen taǵaıyndaýǵa quqyǵy bar (erler – 50 jas, áıelder – 45 jas).