Mysyq týraly árkim árqalaı pikirde. Alaıda, mysyq biraz otbasynyń súıikti dosyna, tipti senimdi serigine aınalyp aldy. Saraıdaǵy qapty tesip, kesirin tıgizedi dep mazalanatyn aýyldaǵylar turmaq, qaladaǵylar ózderi syǵylysqan tar bólmelerinen mysyǵyna oryn tabady. Solaı bola tura, kóńiliniń qyltasy bar jandy «mysyq tileý» dep jaratpaıtyny taǵy bar.
Qazir jándik, shybyn-shirkeıdi óltiretin dári-dármek, asaı-múseı túrleri kóp. Bul mysyqtardyń mindetin jeńildetip qana emes, tolyqtaı arqalap aldy deýge bolady. Mysyqtar, qazir tek súıkimdilik úshin ustalatyn janýarǵa aınaldy. Biraq, áńgime munda emes, olardyń asa sezimtaldyǵynda, aldyn ala mazasyzdaný qasıetinde bolyp tur. Ol qandaı qasıet?
Bizge L.Brejnovtiń qara mysyǵy men onyń aldyn ala bildirý arqyly óz qojaıynyn eki ret apatty jaǵdaıdan qutqaryp qalǵandyǵy týraly áńgime belgili. Mundaı jaǵdaılardyń óz aramyzdan kezdesip júrgenderi de joq emes. Ádette, bireýler «qara mysyq kesip ótti, jolymyz bolmaıdy eken» dep shoshyna kesip-pisip jatady. Rasynda, ol joly bolmaýdyń emes, kerisinshe, mysyqtyń kezdesýi múmkin qaterdi eskertip, saqtaný qajettigin bildirgen emeýrini bolar?
Biz turatyn shaǵyn aýylda ákemniń jalǵyz qurdasy boldy. Eki úıimiz de mysyq asyraıtynbyz. Aldymen ákemniń qurdasy syrqattana bastady. Uzaq aýyrǵan ol kisi úzilgen kúni janynan bir eli uzamaıtyn mysyǵy da aıaq asty jan tásilim etken. Arada kóp ýaqyt ótpeı ákem aýyryp, tósek tartyp jatyp qaldy. Bizdiń úıdiń mysyǵy balalarmen asyr salǵan burynǵy erketotaılyǵyn sap tyıyp, ákemniń kórpesiniń ústine, aıaq jaǵyna jaıǵasty. Buıyǵyp alyp basyn bir kóterseıshi. Ara-tura súlesoq kúıde syrtqa shyǵady da jan-jaǵyna selqos qarap, ornyna qaıtyp keledi. Ákem qaıtqan kúni mysyq joǵalyp ketti, biraq namazdan soń ákemdi shyǵaryp bara jatqanda qora ústinde meń-zeń kúıde jylap turǵanyn kórgender bar. Ákemdi shyǵaryp salǵan bolý kerek, sosyn izim-qaıym... О́ńkeı mal sharýashylyǵymen otyrǵan shaǵyn aýyl mańy shıyr-shıyr mal shyǵarǵan, joq izdegen malshylar, bota arqandap, buzaý jetelegen qyz-kelinshek, oıyn sońynda qara joldyń shańyn burqyrata júgirip, aýyldan uzap ketip júrgen bala-shaǵa – birde-bireýi qaıtyp sol mysyqtyń ólimtigin de kóre almaǵandaryn aıtady.
«Mysyqty qalaı laqtyrsań da tórt aıaǵymen túsedi» degendi «zerttep» kórmek bolǵan bireý ony toǵyzynshy qabattan tómen qaraı zytyrsa kerek. О́z qasıetinen tanbaǵan mysyq shirkin, tórt aıaǵymen teń túsken. Biraq, jaýyryn terisi jyrtylyp ketken. Mysyqtardyń taǵy bir ereksheligi – jershildigi. Mysyǵynan ońaı qutylýdy oılaǵan bir aýyldasym alys saparǵa ketip bara jatyp, ony jol-jónekeı aýyldan shamamen 100 shaqyrymdaı qashyqtyqqa tastap kete barǵan ǵoı, túndeletip oralyp, tańerteń syrtqa shyqpaq bolyp esigin ashsa, mysyǵy úıge kirip kele jatyr eken!..
Mine, mysyqtyń minezinde mán bar, biraq qandaı?
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Mańǵystaý oblysy.