14 Mamyr, 2014

Mysyq minezinde mán bar ma?

1874 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin
Mysyq týraly árkim árqalaı pikirde. Alaıda, mysyq biraz otbasynyń súıikti dosyna, tipti senimdi serigine aınalyp aldy. Saraıdaǵy qapty tesip, kesirin tıgizedi dep mazalanatyn aýyldaǵylar turmaq, qaladaǵylar ózderi syǵylysqan tar bólmelerinen mysyǵyna oryn tabady. Solaı bola tura, kóńiliniń qyltasy bar jandy «mysyq tileý» dep jaratpaıtyny taǵy bar. Qazir jándik, shybyn-shirkeıdi óltiretin dári-dár­mek, asaı-múseı túrleri kóp. Bul mysyqtardyń minde­tin jeńildetip qana emes, tolyq­taı arqalap aldy deýge bolady. Mysyqtar, qazir tek súı­­kimdilik úshin ustalatyn janýarǵa aınaldy. Biraq, áńgi­me munda emes, olardyń asa sezim­taldyǵynda, aldyn ala mazasyzdaný qasıetinde bolyp tur. Ol qandaı qasıet? Bizge L.Brejnovtiń qara my­­syǵy men onyń aldyn ala bil­dirý arqyly óz qojaıynyn eki ret apatty jaǵdaıdan qut­qaryp qal­ǵandyǵy týraly áńgime belgili. Mundaı jaǵ­daılardyń óz aramyzdan kez­desip júrgenderi de joq emes. Ádette, bireýler «qara mysyq kesip ótti, jolymyz bolmaıdy eken» dep shoshyna kesip-pisip jatady. Rasynda, ol joly bolmaýdyń emes, kerisinshe, mysyqtyń kezdesýi múmkin qaterdi eskertip, saqtaný qajettigin bildirgen emeýrini bolar? Biz turatyn shaǵyn aýylda ákemniń jalǵyz qurdasy boldy. Eki úıimiz de mysyq asyraıtynbyz. Aldymen ákemniń qurdasy syrqattana bastady. Uzaq aýyr­ǵan ol kisi úzilgen kúni janynan bir eli uzamaıtyn mysyǵy da aıaq asty jan tásilim etken. Arada kóp ýaqyt ótpeı ákem aýyryp, tósek tartyp jatyp qaldy. Bizdiń úıdiń mysyǵy balalarmen asyr salǵan burynǵy erketotaılyǵyn sap tyıyp, ákemniń kórpesiniń ústine, aıaq jaǵyna jaıǵasty. Buıyǵyp alyp basyn bir kóterseıshi. Ara-tura súlesoq kúıde syrtqa shyǵady da jan-jaǵyna selqos qarap, ornyna qaıtyp keledi. Ákem qaıtqan kúni mysyq joǵalyp ketti, biraq namazdan soń ákemdi shyǵaryp bara jatqanda qora ústinde meń-zeń kúıde jylap turǵanyn kórgender bar. Ákemdi shyǵaryp salǵan bolý kerek, sosyn izim-qaıym... О́ńkeı mal sharýashylyǵymen otyrǵan shaǵyn aýyl mańy shıyr-shıyr   mal shyǵarǵan, joq izdegen malshylar, bota arqandap, buzaý jetelegen qyz-kelinshek, oıyn sońynda qara joldyń shańyn burqyrata júgirip, aýyldan uzap ketip júrgen bala-shaǵa – birde-bireýi qaıtyp sol mysyqtyń ólimtigin de kóre almaǵandaryn aıtady. «Mysyqty qalaı laqtyrsań da tórt aıaǵymen túsedi» degendi «zerttep» kórmek bolǵan bireý ony toǵyzynshy qabattan tó­men qaraı zytyrsa kerek. О́z qasıetinen tanbaǵan mysyq shir­kin, tórt aıaǵymen teń túsken. Biraq, jaýyryn terisi jyrtylyp ketken. Mysyqtardyń taǵy bir ereksheligi – jershildigi. My­syǵynan ońaı qutylýdy oı­laǵan bir aýyldasym alys sa­parǵa ketip bara jatyp, ony jol-jónekeı aýyldan shamamen 100 shaqyrymdaı qashyqtyqqa tastap kete barǵan ǵoı, túndeletip oralyp, tańerteń syrtqa shyqpaq bolyp esigin ashsa, mysyǵy úıge kirip kele jatyr eken!.. Mine, mysyqtyń minezinde mán bar, biraq qandaı? Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan». Mańǵystaý oblysy.
Sońǵy jańalyqtar