Adam quqyqtaryn qorǵaý tetikteri talqylandy

Elimizde 2012 jyldan bastap adam quqyqtaryn qorǵaýdyń halyqaralyq jáne ulttyq tetikterin talqylaýǵa arnalǵan semınar-trenıngter ótkizilip keledi. Qalyptasý ústindegi dástúrge saı, keshe Batys Qazaqstan oblystyq ákimdiginde osyndaı irgeli de kókeıkesti máseleni ózek etken basqosý márege jetti. Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııa hatshysy Tastemir Ábishev jetekshilik etken semınar-trenıngke memlekettik qyzmetshiler men óńirdegi úkimettik emes uıymdardyń ókilderi qatysty. Dóńgelek ústel úlgi­sin­de óristegen shara barysyn­da oǵan qatysýshylar Birikken Ulttar Uıymynyń adam quqyqtary salasyndaǵy baqy­laý fýnksııalarymen tanysty. Búginde adam quqyqtary jónindegi halyqaralyq konvensııamen qurylǵan baqylaý organdarynyń quzyrlary kópshiliktiń bárine birdeı málim emestigi de jasyryn emes. О́zara pikir almasý sátinde bul másele jóninde de naqty mysaldar keltirildi. Azamattardyń jeke aryzdary BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi komıtetinde qaralý tetikteri de oqyrmandardy enjar qaldyra qoımaıtyn shyǵar. Semınarda buǵan qatysty da tolyqqandy jaýaptar qaıtaryldy. Iá, búginde memleketimizde adam quqyqtaryn qorǵaýdyń ulttyq júıesi ornyǵyp keledi. Onyń aıasyn tek bir ǵana memlekettik organdarmen nemese sot júıesimen shekteı salýǵa bolmaıdy. Bir sózben aıtqanda, mundaı úlgi­degi ulttyq júıe degenimiz – adam quqyqtaryn qorǵaıtyn barlyq  ınstıtýttardyń bir-birimen ózara qarym-qatynasy men úılesimi degen sóz. Bul jóninde Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııa múshesi, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory, zań ǵylymdarynyń doktory Eńlik Nurǵalıeva oramdy oı qozǵady. Qazirgi kúni respýblıka aza­mattarynyń nemese el aýma­ǵynda turaqty, ıakı ýa­qyt­sha turyp jatqan ózge de adamdardyń eńbek jáne áleý­mettik-ekonomıkalyq qu­qyqtaryn qorǵaý máseleleri de ózekti bolyp otyr. Sondaı-aq, qazirgi kezde ártúrli eńbek janjaldaryn ońtaıly sheshýdiń jáne áleýmettik seriktestikti ornyqtyrýdyń tetikteri kóp jaǵdaılarda elimizdiń Kásip­odaqtary federasııasyna da jaýapty mindetter júkteıdi. Buǵan qatysty komıssııa múshesi Qaırat Amandyqov egjeı-tegjeıli áńgimelep berdi. Semınar-trenıngke qaty­sýshylar adam quqyqtaryn qor­­ǵaý men kótermeleý máse­leleri boıynsha ózara oı-pikir almasyp, buǵan deıingi jınaqtaǵan tájirıbelerin ortaǵa saldy. Ony komıssııa hatshysy Tastemir Ábishev qorytyndylap, tıisti túıin jasady. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan». ORAL.