Sýretti túsirgen Elena PETROVA
Bes kúnge josparlanǵan klassıkalyq ónerdiń halyqaralyq OPERALIA festıvalin uıymdastyryp otyrǵan Abaı atyndaǵy Ulttyq Opera jáne balet teatrynyń dırektory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Nurbaqyt Bókebaev almatylyqtarǵa kópten kútken tosynsyı ári esten ketpes jarqyn sátter syılaıtynyn jetkizdi. Festıval sheńberinde bas qosatyn Qazaqstan jáne shetel klassıkalyq óneriniń tanymal sheberleri tyńdarmanyna eń úzdik kompozıtorlardyń shyǵarmalaryn oryndaıdy. «Aqqý kóli» spektaklindegi basty partııany oryndaý úshin Sankt-Peterbýrgtegi Marıa teatrynyń jetekshi bıshileri Nıkıta Korneev pen Máskeýde ótken halyqaralyq baıqaýdyń júldegeri Malıka Elshibaeva arnaıy shaqyrylyp otyr.
Sondaı-aq Brıtanııanyń belgili pıanısti Olıver Pýl, Vena skrıpkashysy Rýsanda Panfılı, belgili cheh barıtony Fılıpp Bandjak, Ońtústik Koreıanyń mádenıet qaıratkeri, «Phen-Tek» fılarmonııasynyń kórkemdik jetekshi ári bas dırıjeri, «Seýl konserttik orkestriniń» bas dırıjeri, professor No Te Chol – bıylǵy festıvaldiń qurmetti qonaqtary.
«Abaı» spektaklin Opera jáne balet teatrynyń bas dırıjeri Erbolat Ahmedııarov júrgizdi. Bıylǵy maýsymashar qoıylymnyń basty jańalyǵy – bir spektaklde ulttyq opera óneriniń birneshe belgili ártisi birden boı kórsetti, olar: Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri Talǵat Kúzembaev, Maıra Muhamedqyzy jáne «Astana Opera» teatrynyń jetekshi solısti Mereı Báınesh teatrdyń betkeustar týyndysynyń ajaryn burynǵysynan da ashyp, uly aqynnyń tulǵasyn asqaqtata túsý úshin sheberligin aıaǵan joq. Ulylar tabanynyń izi qalǵan, samsaǵan juldyzdardyń talaıyn jarqyratyp júrgen sahnanyń ózinde mundaı ǵajaıyp sát sırek týady. Halyqaralyq festıvalder men gastrolderdiń turaqty qatysýshysy bolyp tabylatyn «Abaı» qoıylymy úshin ulttyq mádenıettiń eń iri ókilderiniń tus-tustan kelip, bir sahnada óner toǵystyrǵanyn kórermen asa iltıpatty qabyldap, qoshemetin aıamady.
Dırektordyń aıtýynsha, osydan 30-40 jyl buryn jazylyp, teatr arhıvinde saqtaýly jatqan kórnekti kompozıtorlardyń shyǵarmalaryn zamanǵa qaraı qaıta óńdep, kórermenge usyný kózdelip otyr. Atap aıtqanda, balalarǵa arnalǵan «Aldar kóse» men «Eńlik-Kebek» operalaryn sahnaǵa qaıta jańǵyrtyp qoıý jospary bar. Qazaq óneriniń injý-marjany sanalatyn «Abaı» men «Qyz Jibektiń» qatary aldaǵy jyly jańa ulttyq týyndylarmen tolyqtyrylmaq.
Abaı atyndaǵy Opera jáne balet teatry spektakl sahnalaýǵa syrt elderden rejısserler men basty rólde oınaıtyn jetekshi solısterdi jıi shaqyryp jatady. Bul neni bildiredi? Bul teatrdyń óz ánshileri men bıshileri arasynda dál sondaı bıik deńgeıde óner kórsetetin sheberdiń bolmaǵanynan ba, álde munyń basqa sebebi bar ma? «Sebebi ártúrli bolýy múmkin. Qazaqtyń «Án aıtsań da, janyńdy jep aıtasyń» degen sózi naq osy opera ánshilerine qarata aıtylsa, máni ashyla túse me deımin. Keıde múmkindiktiń bolmaýynan syrttan shaqyrýǵa májbúr bolatynymyzdy jasyrmaımyz. Mysaly, «Aıda» operasyndaǵy Radamestiń rólin bıik deńgeıde oınaıtyn ánshi qazaq sahnasynda kóp emes. Sol birdi-ekili talanttardy biz shaqyrǵan kezde, olar óz teatryndaǵy spektaklden bosaı almaı qalýy múmkin. Qazir Reseı teatrynda jumys isteıtin Qazaqstannyń týmasy Ahmet Agadı álem teatrlaryn aralap júrip án salady. Bul bir jaǵy, mamanǵa muqtajdyqtan týsa, ekinshiden elimizdiń kórermeni aty álemge belgili basqa jurttyń da myqtysyn kórsin degen tilekten týady. Daýys múmkindigin, dramalyq sheberlikti jaqsy sezinetin rejısser sahnalaıtyn spektaklinde qaı teatrdyń ártisin laıyq dep tanysa, biz sol ánshini shaqyrtamyz. Shetel teatrlarynda jumys istep júrgen, kelisimshart boıynsha án salyp qaıtatyn Maıra Muhamedqyzy men Nurjamal Úsenbaeva bastaǵan qazaqstandyq ánshiler ózge elderdiń teatryna jıi shaqyrylady» deıdi dırektor B.Bókebaev.
Árbir jańa maýsym rýhanı qundylyq izdegen kórermenge qunary mol kesh syılaýdy murat tutady. Teatr basshylyǵy mundaı mádenı jańalyqtyń bıyl mol bolatynyna sendirip otyr.
ALMATY