Aımaqtar • 26 Qyrkúıek, 2022

Yńyrshaǵy aınalǵan sıyrlar

65 ret kórsetildi

Aqsý aýdanyndaǵy asyl tuqymdy sıyrlardyń aıanyshty jaǵdaıy áleýmettik jelide biraz dúrbeleń týǵyzdy. Naqty aıtsaq, Qyzylaǵash aýylyndaǵy «Agroholdıng Aqsý» JShS taýarly sút fermasy basshylyǵynyń janaıqaıy el ishinde qyzý talqylandy. Osy istiń anyq-qanyǵyn bilý úshin atalǵan fermaǵa habarlasyp, mán-jaıdy anyqtaǵan bolatynbyz.

Baqsaq, jyl basynan beri ártúrli sebeppen 21 sıyr ólgen. Meıli, iri sharýa ıesi bolsańyz da, asyl tuqymdy iri qarany baptaý ońaı sharýa emes. Eger da­ıyndyq jumysyn durys josparlap, jemshóp qory, qysta mal turatyn jyly qora tez arada daıyndalmasa, qal­ǵan ashatuıaqty janýar qystan aman shyq­paýy múmkin. Sharýashylyq jer sıpap qalýy ǵajap emes. Mine, sol úshin jan­ushyra memleketten kómek surap otyr.

Shynynda, ınvestısııalyq quny 5 mlrd teńgeden astam qarjyǵa baǵalanǵan jobanyń áý bastaǵy ıdeıasy kóńilge qonymdy-aq. Danııadan ákelingen «Jersey» asyl tuqymdy sıyry jospar boıynsha 2024 jyly 1 300 basqa je­tip, oblystaǵy sút ónimin óndiretin zaýyt­tardyń qajettiligin qamtamasyz etýge kóp kómegi tımek. Kestede kórsetilgen aqpa­ratta kompanııanyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy kemel. Qyzylaǵash aýylynda mal azyǵyn jáne jemshóp daıyndaýǵa arnalǵan jerdiń 70 paıyzy sýlandyrý júıesimen jabdyqtalǵan. Osyǵan qaraǵanda olardyń árqandaı iri ınvestısııalyq jobany dóńgeletip áketýge múmkindigi mol. О́kinishke qaraı, taqtadaǵy sıfr men fermadaǵy sıyrdyń jaǵdaıy múlde basqasha.

Aýyl irgesindegi tóbesi kók tústi sha­tyrmen jabylǵan, aınalasynyń alqam-salqamy shyqqan qorany belgili birlestiktiń asyl tuqymdy sıyr fermasy dep aıtý uıat. Túk tappaǵandaı, aǵashpen aınaldyra qorshap qoıǵan qo­ranyń qabyrǵasy áli qalanyp bitpegen. Ishinde 300-den asa buzaý taqyr jerge tógilgen azyqty jalap jep júr.

Al saýyn sıyr qamalǵan bazany kórgen adam asyl tuqymdy mal ustaýǵa arnalmaǵanyn birden baıqaıdy. Osyny kórip-aq «birlestik osynaý iri jobany júzege asyrýǵa basynda daıyn bol­maǵan» degen qorytyndy shyǵarýǵa bo­lady. Sondaı-aq mamandar daıarlaý isine de kóńil aýdarmaǵan. Jarty jyldyń ishinde úsh basqarýshy aýyssa, maldyń jaǵdaıyn qadaǵalaıtyn mamandardyń ózi kóz aldynda júdep-jadap bara jatqan janýardyń jaıyn oılap, birde-biri dabyl qaǵyp, jurt nazaryn aýdarmaǵan. Fermany basqarýǵa jaqynda ǵana kelgen Saýat Orazbaev qoldan kelgenshe fermany saqtap qalýǵa tyrysyp jatyr.

«Qazir bar kúshimizben mal azyǵyn daıyndap, qorany jóndeýdemiz. Munda 226 bas saýyn sıyr, 326 bas buzaý baǵylýda. «Buzaýlardy satyp jatyr» degen artyq aıtylǵan sóz. Kompanııanyń mal azyǵy sebilgen 462 gektar júgeri jáne jońyshqa alqabyna shalǵy túsip, súrlem daıyndalyp jatyr. Súrlem jáne jemshóp qoryn tolyqtyryp alsaq, qystan qysylmaı shyǵamyz», deıdi S.Orazbaev.

Bir jaǵynan 5 mlrd teńge ınvestısııa tartý – bir aýdan úshin baryn salyp qoldaıtyn dúnıe. Memleket basshysy jýyrdaǵy Joldaýda ınvestısııa máselesin kóterip, ınvestorlarǵa barynsha qoldaý kórsetý kerektigin tap­syrdy. Osyǵan deıin agroholdıng pen aýdan ákimdigi arasynda durys qa­rym-qatynas bolmaǵany kórinip tur. Demek jyl basynda shetelden asyl tu­qymdy sıyrlar aýdan aýmaǵyna jet­kizilip, ósirile bastaǵannan aýdan ákimdigi tarapynan qadaǵalaý jumysy júrgizilýi kerek edi. О́ıtkeni bul joba aýdan ekonomıkasyna salym salýmen qatar, bedelin de ósire túsedi. О́kinishke qaraı, búgingi nátıje aýdannyń bedeline nuqsan keltirdi. Tipti osy kóktemde «Agroholdıng Aqsý» JShS quny 150 mln teńge turatyn tehnıkasyn ál­debir qaskóıler órtep jibergen. Onyń artynda qandaı zymııan jospardyń turǵanyn bilmedik. Mine, bul is áli kúnge deıin ashylmaǵan.

Máseleniń týyndaýynyń taǵy bir sebebi – kompanııanyń esepshotyn mamyr aıynan bastap Almaty oblystyq memlekettik kiris departamenti «Agrohol­dıng Aqsý» JShS shetelden ákelin­gen asyl tuqymdy sıyrlarǵa 36 mln teńge salyqty tólemedi» degen negiz­ben buǵattap tastapty.

Osynyń saldarynan agroholdıng mal azyǵyn satyp alýǵa, jumys isteıtin 100-den astam adamnyń jala­qysyn tóleýge qarjy tappaı qınalǵan. Buǵattalǵan esepshotty qaıta ashyp berý týraly áńgime aýdan, oblys, elordaǵa deıin jetip, oblys­tyq «Atameken» kásip­ker­ler palata­synyń kún tártibinde de qa­ralǵan. Osy eki aıdaǵy sabylysta asyl tuqymdy sıyrlarǵa azyq pen dárýmen der kezinde berilmeı, jumysshylar jala­qydan qaǵylyp, eldi eleńdetken jaǵdaı týyndaǵan.

«Biz kompanııanyń buǵattalǵan qar­jysyn alýyna barynsha kómek­testik. Tıisti mekemelermen mámilege kel­dik. Ásirese oblys ákimdiginiń jan-jaq­ty demeýiniń arqasynda másele sheshilip, qazir jumys­shylardyń eki aılyq jala­qysy tolyq tólendi. Qorajaı men mal azyǵyn daıyndaý isi josparǵa saı júrip jatyr. Qıyndyq týdyryp otyr­ǵan janar-jaǵarmaı máselesin de tolyq sheship beremiz», deıdi Aqsý aýdany ákiminiń orynbasary Serik Qusmoldın.

Shyndyǵyna keler bolsaq, mundaǵy 300-den asa buzaýdyń jaǵdaıy alańdata qoımaıtyn shyǵar. Fermanyń mal dá­rigeri Jasulan Jamanqulovtyń aıtýyn­sha, buzaýlarǵa týǵannan beri kerekti dárýmen men úsh ýaqyt sút tolyq berilip, arpa men jemshópten taryqpapty. Sıyr saýatyn arnaıy oryn daıyndalyp, aýyrǵan sıyrlardy bólektep, em-dom jasaýda. Alaıda kerek kezinde azyqtan taryǵyp, yńyrshaǵy aınalǵan saýyn sıyrlardyń jaǵdaıy máz emes. Eger de tıisti mekemeler qoldan keler kómegin kórsetip, máseleni nazardan shyǵarmaı qadaǵalap otyrsa, bar másele sheshiler edi. Áıtse de ázirge ákimdiktiń tirligi mımyrt, al qys bolsa qyr astynda.

 

Jetisý oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Ekibastuz: Taǵy 9 úıge jylý berildi

Aımaqtar • Búgin, 21:02

Senatorlar ózekti máselelerdi talqylady

Parlament • Búgin, 14:03

ÁCh 1/8 fınalynda kimder oınaıdy?

Fýtbol • Búgin, 12:40

Bir táýlikte 173 adam koronavırýs juqtyrǵan

Koronavırýs • Búgin, 11:02

Uqsas jańalyqtar