Meıirger basqaǵa baǵynyshty emes

Halyqaralyq meıirgerler kú­nine oraı Astanadaǵy Ulttyq kardıo­hı­rýrgııalyq ortalyqta ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Meıirger isi men kásibiniń damýyndaǵy álemdik tendensııalar zamanaýı densaýlyq saqtaý júıesindegi meıirgerler róliniń aıtarlyqtaı artqanyn kórsetedi. Buryn meıirger saladaǵy orta býyn qyzmetker edi. Dárigerge baǵynyp, óziniń kásibı is-áreketin tek dárigerdiń basshylyǵymen atqaryp júretin. Búgingi tańda naq osy mamandyqqa qatysty paıda bolǵan  teorııa meıirgerdi táýelsiz sheshim qabyldaı alatyn dárigerdiń teń dárejeli áriptesi retinde qarastyrady. Árıne bul ǵylymı negizdelgen, tájirıbede dáleldengen teorııa. Munda medısınalyq qyzmettiń tıimdiligin arttyrý úshin  dáriger men meıirger mamandardyń kásibı komandasy teń dárejede qyzmet kórsetý kerektigi tujyrymdalǵan. Sol úshin qazirgi kúni meıirger daıyndaý tek qana kolledjderde emes, bakalavrıat, magıstratýra, doktorantýra deńgeıinde de iske asyp jatqan jaıy bar. Álemdik tájirıbede joǵary bilimdi meıirger mamandar 50-60 paıyzdyq kórsetkishti quraıdy eken. Al elimizde jaǵdaı qandaı? Meıirger shyn máninde dárigerdiń teń dárejeli áriptesi me? Bul suraqqa jaýap berý qıyn. Sol úshin keshegi ótken jıynda meıirgerge kózqarasty ózgertýdiń úlken bastamasy dep túsindik. Jıyndy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Meıirger isi jónindegi odaǵynyń basqarma tóraǵasy, mınıstrliktiń meıirger isi boıynsha shtattan tys bas mamany Sultan Seıdýmanov júrgizdi. Ol óz sózinde meıirger isi boıynsha akademııalyq bakalavrıattyń 2007 jyly, al magıstratýranyń 2011 jyly engizilgenin, qazirgi tańda elimizde bir jarym myńnan astam joǵary bilimdi meıirgerlerdiń bar ekenin, biraq, olardyń fýnksıonaldy mindetteri halyqaralyq standarttarǵa saı kelmeıtinin, olardy qyzmetke ornalastyrý men mansaptyq ósýiniń tetigi sheshilmegenin, al, jalpy meıirgerlerdiń jumysy aýyr, jalaqysy tómen ekenin aıtyp ótti. Qazirgi tańda elimizde meıirger, laborant, feldsher, t.b orta býyn mamandardyń sany 160 myńnan asatyn bolsa, sonyń 110 myńy meıirgerler. Damyǵan elder sııaqty olardy derbes qyzmetker retinde taný, óz ishterinde basqarý vertıkalin jasaý, bilim ordalarynda meıirgerdi meıirgerdiń oqytýyn, sondaı-aq, jalaqylarynyń ósýin qamtamasyz etý, mansaptyq ósýine múmkindik berý – bul júıe ishindegi ózekti máselelerdiń qatarynda. Aıta keteıik, konferensııada elimizdegi meıirgerler isine qatysty otandyq jáne Fınlıandııa, Lıtva elderiniń mamandarynyń, medısınalyq qaýymdastyqtar men úkimettik emes uıymdar ókilderiniń baıandamalary tyńdaldy.  Elimizde Meıirger isin damytý boıynsha 2020 jylǵa deıin qabyldanǵan Tujyrymdamany maquldaǵan qarar qabyldandy. Qarar boıynsha meıirger kásibin reformalyq jolmen damytý kózdelip otyr. Qoǵamda «meıirger – dárigerdiń kómekshisi» deıtin qalyptasyp qalǵan kózqaras bar ekeni jasyryn emes. Sondyqtan meıirgerge degen kózqarasty túbegeıli ózgertý úshin úlken reformanyń qajet ekeni keshegi jıynda biraýyzdan maquldandy. Gúlsim Álibaeva, Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bas meıirgeri: – Bul jıynnan úlken nátıje kútemin. Qazirgi tańda meıirger kásibiniń mańyzyn arttyrý óte ózekti. Adamdardyń kóbi alǵashqy medısınalyq-sanıtarııalyq kómek kezinde meıirger qyzmetine júginedi. Aýrýdyń aldyn alý jumysynda da meıirgerdiń eńbegi ushan-teńiz. Ásirese, sońǵy kezderi paıda bolǵan skrınıngtik baǵdarlamalardyń barlyǵyn derlik  meıirgerler júzege asyrýda. Meniń oıymsha, dáriger men meıirger qyzmetiniń arajigi aıtarlyqtaı ashyq bolýy kerek. Eshkim-eshkimge táýeldi bolmaı, óz qyzmetterin adal atqarsa degen nıettemin. Aıgúl SEIILOVA, «Egemen Qazaqstan».