Salada salmaqty jetistikter bar

Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alýy jáne olardy joıý salasyndaǵy 2013 jyldaǵy jáne ústimizdegi jyldyń I toqsanyndaǵy qyzmetiniń qorytyndylary týraly esebi keshe Májilis Tóraǵasynyń orynbasary Sergeı Dıachenkonyń jetekshiligimen ótken Úkimet saǵatynda tyńdaldy. – Elbasynyń «Qazaqstan-2050» Stra­tegııasynda halyqtyń áleý­mettik qaýipsizdigi jáne onyń tur­mys jaǵdaıy áleýmettik saıa­sattyń basty baǵyty retinde aı­qyn­daldy. Joldaýda qoıylǵan ta­laptarǵa sáıkes, Tótenshe jaǵ­daılar mınıstrligine birqatar memlekettik mindetter qoıylǵan jáne iske asyp keledi, – dedi vıse-spıker. Bul máseleler depýtattar nazarynda ekenin málimdegen S.Dıachenko osy jyldyń sáýirinde «Azamattyq qorǵaý týraly» negizgi jáne ilespe zańdar qabyldanǵanyn jáne halyqqa qajet zańǵa Elbasy qol qoıyp, kúshine engenin qaperge saldy. Budan keıin Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Vladımır Bojko sóz aldy. Mınıstr 103 422 kásipkerlik obektini (jeke kásipkerliktiń 65 paıyzyn quraıdy) tekserý toq­tatylǵandyǵyn jetkizdi. Ásirese, órt qaýipsizdigi sa­la­syndaǵy tekserýler 46 paıyzǵa, al ónerkásiptik tekserister 42 paı­yzǵa azaıǵan. Jalpy, 2013 jyly TJM kúshteri 6 748 adamdy qutqaryp, tótenshe jaǵdaılar aı­maǵynan 6 651 adamdy evakýa­sııa­laǵan jáne 3 667 zardap shegýshige al­ǵashqy medısınalyq kómek kór­setipti. Mınıstr jyl boıyna ár táý­likte 100-den 450-ge deıin shaqy­rý­lar oryn alǵandyǵymen de bó­listi. Deı turǵanmen, 2012 jylmen salystyrǵanda, tabıǵı jáne tehnogendik sıpattaǵy tóten­she jaǵdaılar 2013 jyly 17,6 paı­yz­ǵa, onyń saldarynan zardap shek­kender – 13,3 paıyzǵa, qaza tap­qandar sany 15,9 paıyzǵa azaıypty. Aǵymdaǵy jylǵy birinshi toqsanda kóz jumǵandar sany 16,6 paıyzǵa, al zardap shekkender 7,1 paıyzǵa tómendegen. Bul rette qys mezgilinde respýblıka joldarynda 14 423 adam men 5 366 birlik avtomobıl tehnıkasy evakýasııalanǵanyn da aıta ketý kerek. Al tasqynǵa qarsy rejimde jumys istegen Kóksaraı sý rettegishi 3 mlrd. tekshe metr sý jınaǵany belgili bolyp otyr. Esil ózeniniń tasqyndy sýlarynan elordany qorǵaý maqsatynda Astana (Vıacheslavsk) sý qoımasy arnasynan 120 mln.-nan astam tekshe metr sý asyp ketkendikten, ony keshen syıymdylyǵyna qaıta quıý júzege asyrylǵan. Budan basqa, apattar medısınasy jáne sanıtarııalyq avıasııa júıesin damytý jalǵasýda ekeni de atalmaı qalmady. Apattar medısınasy ortalyǵy esepti kezeńde 3 305 shyǵý jasady, 4 054 zardap shekkenge medısınalyq kómek kórsetti, emdeý mekemelerine 1 213 adam jatqyzylǵan. Respýblıkalyq mańyzy bar avarııaly avtomobıl joldary ýchaskelerinde jumys istep jatqan 12 kúre jol medısınalyq-qut­qarý pýnktterine qosa, taǵy 14-i paıdalanýǵa berilgendigin jet­kizgen mınıstr olardyń kúsh­terimen esepti kezeńde 903 shyǵý júzege asyrylyp, 2 680 zardap shekkenge kómek kórsetilgendigin de qaperge sala ketti. «Salamatty Qazaqstan» mem­lekettik baǵdarlamasy sheńberinde sanıtarlyq avıasııany damytý maqsatynda 14 ES-145 tikushaǵy men 2 Ka-32 tikushaǵy satyp alynsa, tikushaqtar ár oblys or­talyqtarynda táýlik boıy kezekshilikte turady eken. Úsh medısınalyq poıyz 2013 jyly barlyq oblystardyń 300 shalǵaı stansasynyń 64 418 turǵynynyń densaýlyǵyn tekseripti. Apattar medısınasynyń temirjol gos­pıtaldarynda 2013 jyly 57 258 aýrý emdelse, 2 mıllıon adam qaralyp, 12 361 operasııa jasalǵany málim boldy. TJM tez den qoıý kúshteriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý maqsatynda 2013 jyly 4 birlik ES-145 tikushaǵy, 166 birlik órt sóndirý jáne avarııalyq-qut­qarý tehnıkasy satyp alynǵan. Mınıstrlik qyzmetkerleri tu­raqty negizde Kókshetaý tehnı­kalyq ınstıtýtynda, Aqtóbe óńir­lik ortalyǵynda, Azamattyq qor­ǵaýdyń respýblıkalyq oqý-ádistemelik ortalyǵynda bilik­tilikti arttyrý jáne qaıta daıarlaý kýrstarynan ótedi. Barlyǵy 252 adam, 99 kýrsant Máskeý, Sankt-Peterbýrg jáne Mınsk qa­lalaryndaǵy TJM ınstıtýttarynda oqýda. Jáne de Almaty qalasynda órt sóndirý-qoldanbaly sport boıynsha 10-shy álem chempıonatyn ótkizý josparlanyp otyr eken. Mınıstrlik 6 iri zilzaladan zardap shekken shet memleketterge gýmanıtarlyq kómek kórsetipti. 2013 jyly Gvatemalaǵa, Aý­ǵan­stanǵa, Lıvanǵa, Shrı-Lankaǵa aqshalaı balamada tamaq ónimderi túrinde 978 myń AQSh dollary shamasynda kómek kórsetilipti. Aýǵanstanǵa 1 mıllıon 985 myń 917 dollar kóleminde tamaq ónim­deri jóneltilse, Reseı­diń Blagoveshensk qala­synda 240 orynǵa arnalǵan ba­la­baq­shany salýǵa 379,3 mıllıon teńge bólingen. Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetiniń tóraǵasy Aleksandr Mılıýtın atalǵan taqyrypqa qosymsha baıan­dama jasady. Komıtet tóraǵasy Ońtústik Qazaqstan, Pavlodar jáne Aqmola oblystarynda qar sýynan eldi mekenderdiń zardap shekkendigin jetkizip, Qaraǵandy oblysyndaǵy jaǵdaıdy eske saldy. Osyǵan oraı sý qoımalaryna memlekettik baqylaýdy kúsheı­tý maqsatynda tıisti norma­lar engizilipti. Sonymen qatar, aýyldyq aımaqtar órt són­di­rý bólimshelerinen alshaq orna­las­qandyqtan, olardyń qyzmeti jete bermeıtindigi de atalmaı qalmady. Sondyqtan da qosymsha órt sóndirý oryndary qurylyp, sýdan qutqarý stansalarynyń jumysy bir retke keltirilýi tıis. Baıandamalar aıaqtalysymen depýtattar mınıstrge kóptegen suraqtar qoıyp, óz usynys-pikirlerin bildirdi. Otyrysty Májilis Tóraǵasynyń orynbasary qorytty. Sóz sońynda aıtarymyz, Úkimet saǵaty uzaqqa sozyla qoımady. Oǵan mınıstrdiń jan-jaqty daıyndalyp kelgeni sebep boldy. Onyń ústine, depýtattyq korpýs bul salanyń damýyna árqashan zańnamalyq turǵydan qoldaý kórsetetindigin de bildirip jatty. Artynan Úkimetke bir­qatar usynystar jobasy daıyndaldy. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».