20 Mamyr, 2014

Demokratııalyq kúshterdiń «Qazaqstan - 2050» jalpyulttyq koalısııasynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń qurylýyna baılanysty ÚNDEÝI

270 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin
QURMETTI OTANDASTAR! Búginde elimiz Reseı jáne Belarýs mem­leketterimen birlesip, Eýrazııalyq ekono­mıkalyq odaǵyn qurý qarsańynda tur. Sonaý 1994 jyly Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev eýrazııalyq yqpaldastyq birlestigi ıdeıasyn usynǵan bolatyn. Sodan bergi aralyqta ótken 20 jyldyń ishinde Eýra­­zııa­lyq ekonomıkalyq qaýymdastyǵy men Ke­den odaǵynan Birtutas ekonomıkalyq keńis­tikke deıin evolıýsııalyq jolǵa ulasqan úsh ke­zeń ótti. Aldymyzda úsh eldiń ulttyq ekonomıkalary men qarapaıym azamattarynyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan ıntegrasııa men ózara kúsh biriktirý baǵdarynyń nátı­je­liligin aıryqsha rastaıtyn Eýrazııalyq ekono­mıkalyq odaq qurý týraly shartqa qol qoıý mindeti kútip tur. Kún sanap shıelenise túsken jahan­dyq eko­nomıkalyq básekelestik jaǵ­daıynda syrtqy álemmen ózara tıimdi qarym-qatynas ornatý, álemdik, sondaı-aq, aımaqtyq ıntegrasııalyq uıymdarǵa qatysý el damýyna qajetti ser­pin berý­diń asa mańyzdy shartyna aınala bas­taǵany barǵan saıyn aıqyndala túsýde. Muny dúnıejúzilik tájirıbe de aıǵaqtaıdy. Máselen, qataryna enýge Qazaqstan talpynyp otyrǵan álemniń eń damyǵan 30 memleketi ártúrli saýda-ekonomıkalyq uıymdardyń mú­sheleri bolyp tabylady. Qazirgi tańda dúnıe­júzi boıynsha 200-den astam aımaqtyq yqpal­dasý jobalaryna álemdik qoǵamdastyq músheleriniń barlyǵy derlik kiredi. Eýrazııalyq ıntegrasııanyń eko­no­mı­kalyq tartymdylyǵyna jáne qatysýshy memleketter úshin paıdalylyǵyna osy birlestikke Qyr­ǵyzstan, Armenııa, Tájikstan, Chılı, Izraıl, Pá­kistan, Iran, Túrkııa, Úndistan, Vetnam sııaq­ty jáne basqa da elderdiń joǵary qyzy­ǵý­shylyq tanytýyn jarqyn mysal deýge bolady. Elimizdiń Prezıdenti memlekettiń uzaq merzimdi damýynyń basty baǵyttaryn aı­qyn­dap, Ulttyq is-qımyldyń naqty jobasy – «Qazaqstan-2050» Strategııasyn usyndy. Táýelsizdik jyldary Elbasy baǵ­darynyń aıasynda qazaqstandyqtardyń ómir sapasyn aıtarlyqtaı jaqsartqan jáne qoǵamnyń turaqty damýyna serpin bergen keń kólemdi saıası jáne ekonomıkalyq reformalar iske asyryldy. О́z memlekettiligimizdi qurýdyń tarıhı mindeti oryndaldy. Birlik pen kelisim sııaqty qoǵa­mymyzdyń asyl qundylyqtaryn nyǵaıtý, sondaı-aq, barsha qazaq­stan­dyqtardyń kúndelikti eńbegi men jasampaz kúsh-qýaty eldigimizdiń tuǵyrlanyp, órken jaıýyn qamtamasyz etti. Halyqtyń qoldaýyna ıek arta otyryp, elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev eń iri ıadrolyq qarý arsenalynan bas tartý jóninde tarıhı sheshim qabyldady. Kóp­vektorly salıqaly syrtqy saıasatty júrgize otyryp, Qazaqstan barlyq kórshiles eldermen memlekettik shekara máselesin sheship, álemniń barsha memleketterimen beıbit áriptestik qa­rym-qatynas ornatty. Qazaqstan Táýelsizdik jyldary bastapqy múmkindikteri tómen elden postkeńestik keńis­tiktegi ekonomıkalyq kólemi jaǵynan aý­qymdy ekinshi memleketke aınaldy. Atap aıtqanda, elge ortalyqazııalyq aımaqqa kelgen barlyq sheteldik ınvestısııanyń shamamen 70 paıyzyna para-par 160 mlrd. AQSh dollary tartyldy. Halyqtyń jan basyna shaqqandaǵy ishki jalpy ónim 600-den 14 myń dollarǵa ósip, elimizdiń altyn-valıýta qory 100 mlrd. AQSh dollaryna jetti. Osy jyldary eki esege ul­ǵaı­ǵan el ekonomıkasy búginde Ortalyq Azııa el­deriniń ekonomıkalarynyń tutas kóleminen eki esege asyp otyr. Eýrazııa júreginde ornalasqan elimizdiń jańa elordasy – Astana Táýel­sizdiktiń shynaıy sımvolyna jáne ulttyq ekonomıkanyń lokomotıvine aınaldy. Qazaqstan osy tarıhı mejege ekonomıkasy serpindi damyǵan ári jetistikterimen árbir qa­zaqstandyq maqtana alatyn qalyptasqan, tu­ǵyrly demokratııalyq memleket retinde jetti. Reseı jáne Belarýspen Eriktilik, Teńdik, Pragmatızm jáne Bátýalastyq qaǵıdalaryna negizdelgen ekonomıkalyq ıntegrasııa jasaý el ekonomıkasynyń budan ári damýy úshin aıryqsha áleýetter túzip, kelesideı múm­kindikter esebinen ósim beredi: ● jalpy kólemi 170 mln. adamdy quraıtyn naryqqa shyǵý; ● Eýrazııada jalpy kólemi 2,5 trln. dollarǵa teń jańa ekonomıkalyq orta­lyq qurý; ● shetel ınvestısııalary kóleminiń, ózara qarjylaı quıylýlardyń ósýin qam­tamasyz etý, birlesken kásiporyndardy keńeıtý jáne olardyń jańasyn qurý; ● naryqtyq básekelestiktiń artýy­na baılanysty iskerı belsendilikti aıtarlyqtaı arttyrý jáne otandyq taýarlar men qyzmetter úshin úlken naryqqa qol jetkizý; ● ekonomıkany ártaraptandyrý, sala­aralyq kooperasııany kúsheıtý, óndiristiń jańa salalaryn damytý; ● jumys oryndaryn ashý, eńbek re­sýrstarynyń mobıldiligin arttyrý, jańa eńbek naryǵyna qol jetkizý; ● qatysýshy elderdiń bilim, ǵylym, medısına qyzmetterine azamattardyń erkin qol jetkizýin ońaılatý, sondaı-aq, shekaralyq yntymaqtastyqty jáne keń aýqymdy mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy ıntensıvtendirý. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa ený aldynda ulttyq ekonomıkany qosymsha yntalandyra túsý úshin Memleket basshysy otandyq kásipkerlikke, eń aldymen, shaǵyn jáne orta bızneske erekshe qoldaý kórsetýde. Bul «Bıznestiń jol kartasy», kásipkerlerdi tekserýge moratorıı, Ulttyq qordan 1 trıllıon teńge ınvestısııa bólý, ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartýdyń júıeli sharalary, ákimshilik kedergilerdi túbegeıli azaıtý sııaqty birqatar qadamdardan kórinis taýyp otyr. Demokratııalyq kúsh­terdiń «Qazaq­stan-2050» jalpyulttyq koalısııasy –  elimizdiń iri únqatysý alańy bola otyryp, mańyzdy memlekettik bastamalar boıynsha qoǵamdyq múddelerdiń úılesim tabýyn qamtamasyz etetin birden-bir qurylym. Biz, saıası partııalar men jetekshi qoǵam­dyq uıymdardyń ókilderinen tura­tyn DKJK músheleri Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaǵyn qurýdy tolyqtaı qoldaımyz. Búgingideı Otanymyz úshin asa mańyzdy osy bir tarıhı sátte, biz barsha qazaqstandyqtardy Elbasy saıasatynyń tóńiregine toptasýǵa, al Úkimet pen atqarýshy organdar júıesin – el Prezıdentiniń memlekettik baǵdaryn tıimdi júzege asyrýdy qamtamasyz etýge shaqyramyz. Biz, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń ulttyq ekonomıkanyń básekege qabilettiligi men qarapaıym qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń artýyna aıryqsha serpin berip, memlekettik Táýelsizdigimizdi nyǵaıta túsetinine jáne Qazaqstannyń damyǵan 30 eldiń qataryna enýine qajetti jaǵdaı jasaıtynyna kámil senemiz. «Nur Otan» partııasy, Qazaqstannyń Kommýnıstik halyq partııasy, «Birlik» par­tııasy, Qazaqstannyń Patrıottar par­tııasy, «Aq jol» demokratııalyq par­tııa­sy, Qazaqstannyń «Aýyl» áleýmet­tik-demokratııalyq partııasy, Kásip­kerlerdiń Ulttyq palatasy, «Qazaq­stan­nyń azamattyq Alıansy» zańdy tulǵalar birlestigi, Qazaqstan Kásipodaqtary federasııasy, «Qazaqstan Respýblıkasy Ardagerler uıymy» qoǵamdyq birlestigi, «Bolashaq» stıpendııasy túlekteriniń assosıasııasy» qoǵamdyq birlestigi, Qazaq­stannyń kásipkerler forýmy, múge­dekterdiń «DOS» táýelsiz ómir ortalyǵy» qoǵamdyq birlestigi, «QR Qarýly Kúshteri ardagerleri» qoǵamdyq birlestigi, «QR Qarýly Kúshteri ardagerleri» Aýǵanstan soǵysy ardagerleri uıymdarynyń assosıasııasy, Qazaqstan isker áıelderi assosıasııasy, «Qazaqstan tutynýshylarynyń ulttyq lıgasy» zańdy tulǵalar birlestigi, «Jasyl» ekonomıka men G-GLOBAL damy­tý úshin koalısııasy» zańdy tulǵalar bir­lestigi, Ulttyq ǵylym akademııasy, Qazaq­stan Jazýshylar odaǵy, Kásipker-áıel­der odaǵy, «Respýblıkalyq áıelder keńe­si» qoǵamdyq birlestigi, «Qazaqstan ýkraın­darynyń radasy» qoǵamdyq birlestigi.