Mine, jańa ǵasyrdyń jıyrma eki jylyn da artqa tastaǵaly turmyz. Ne bitirdik, ne qoıdyq degen suraq andaǵaılaı aldyńnan shyǵatyny ras. Sonaý Abylaı zamanynan keıin otarlyq qaqpanyna myqtap túsken ór qazaq kókjaldaı «sıraǵyn» shaınap, barmaǵyn tistep kelgeni taǵy aqıqat.
Zamana taǵdyrynyń talqysynda tas shaınap, muz jastanǵan elimiz qandaı qaterli sátte de erteńine degen úmitinen aıyrylǵan emes, bolashaqqa degen senimmen baıyrǵy babalary jolyn jalǵastyrdy. Osy úrdis kúni búgin de qazaqqa qaıyrymen buıyryp keledi.
Alashtyń aldaspan aqyny Maǵjan aıtqandaı, «tolqynnan tolqyn týyp, tolqyndy tolqyn qýyp» taǵdyr-talaıyn ár býyn abyroımen atqaryp kelgenine bir Alla men alty Alash qaýymy kýá. Ony irge jaý men beldeý jaý bolyp kele jatqan dushpandarymyz da eriksiz moıyndaıdy. Keshegi Syrym men Kenesary, Isataı men Mahambet rýhy qazaq boıynan atoılap shyǵyp kelgenin batyr Baýyrjan men Ospan batyr bastaǵan qansha erlerimiz dáleldep bergeni aqıqat.
Bir Jeltoqsan kóterilisi qazaq balasynyń ǵana rýhyn oıatqan joq, bile bilsek, ulttar janyn janyshtaý men namysyn taptaý, moıymas rýhyn birjolata jasytýda aldyna jan salmaǵan kommýnıstik júıeniń irgesin shaıqaltyp, talaıly taǵdyry taptaýda otyrǵan basqa halyqtardyń rýhyna da óshpes sáýle túsirip, jan-júregine rýhty senim uıalatyp berip edi... Sonyń arqasynda aınalasy bes jylǵa da jetpeıtin ýaqytta álemdi qyzyldatqan qandy ımperııa opyryla qulady. Biraq onyń ozbyr sanasy men salǵan júıesi, surapyl oıy men sumdyq is-áreketi áli de jalǵasyp kele jatqany belgili.
Qol jetken táýelsizdiktiń otyz jylynda kók týymyzdy kóterdik, irgemizdi bekittik dep qompıǵanmen, keń-baıtaq jerimiz ben darqan kóńil halqymyz úshin bitpeı jatqan, bitispeı jatqan qanshama sharýa shash-etekten ekenin kórip otyrmyz. «Ereýil atqa er salmasaq» ta, «egeýli naıza qolǵa almasaq» ta elimizdiń ishinde daý men erimizdiń syrtynda jaý baryn baıqap otyrǵan jaıymyz bar.
Mundaı almaǵaıyp kezeńniń ótinde otyrǵanymyzdy oılasań, janyń túrshigip ketedi. Jat jurt ataýly ishińde kerdeń minez kórsetip, tysyńda kerez sóz saptap turǵan sátte jerińniń tutastyǵy men elińniń uıytqysy sanańa salmaq salary sózsiz. Ultyńnyń ulyqtyǵy men halqyńnyń birligine kúmán keltirip, naıza boılamas jymsyma áreket pen qaýipti iske barmasyn oılaýyńa týra keledi.
Búgingi kún bulyńǵyr sanadan aýlaq bolýǵa úndeıdi. Qara qazaq balasy qubatóbel kún keshse de, saıran-saýyq oı keshse de, «Táýelsizdiktiń qadirine jetip júrmiz be?» degen sergek sana árbir azamatty kúndiz kúlkisinen, túnde uıqysynan aıyryp, aqylaq aqylyn terbetýge tıis! Sonda ǵana bekem berekemiz ben biregeı birligimiz rýhymyzdy sýattandyrady, janymyzdy qýattandyrady.
Ult – ulyq, er – quldyq. Ulan-ǵaıyr ultymyzǵa ulaǵatty ulyqtaı qyzmet qylaıyq! Eren eńseli elimizge er ataýly quldyq ura eńbek eteıik!
Asqar ALTAI,
jazýshy
