G.N.Potanın atyndaǵy Pavlodar oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń qorynda «Qaz qonaq» ornynan tabylǵan jádigerler saqtaýly. Mýzeıdiń ekskýrsııa bóliminiń jetekshisi Nadejda Maıbanyń aıtýynsha, 1928 jyly paleontolog Iýrıı Orlov qaladaǵy Ertistiń oń jaǵalaýynda ejelgi zamanǵy, osydan 5-7 mıllıon jyl buryn ómir súrgen janýarlardyń súıegin anyqtaǵan. Ol jerde qazba jumystary júrgizilip, barlyǵy eki vagon janýarlardyń súıegi tabylǵan.
Solardyń ishinde erekshe jádigerlerdiń biri úsh tuıaqty jylqy – Gıpparıonnyń súıegi. Qazirgi jylqylardan aıyrmashylyǵy boıy alasa, úsh saýsaǵymen erekshelenedi.
«Ol shapqan kezde aldyńǵy úlken saýsaǵyna kúsh salady, al aqyryn júrgende úsheýine de súıenedi. Tisiniń ornalasýy da erekshe bolǵan. Ol jumsaq shópti julyp jeı bilgen. Sondyqtan bul jerde jumsaq ósimdikter boldy dep aıtýǵa bolady. Olar tabyn bolyp, kóp mólsherde ómir súrgen. Soltústik Amerıkadan Eýropaǵa qonystanyp, keıin osynda kelgen», deıdi Nadejda Maıba.
Sondaı-aq «Qaz qonaqta» ejelde ómir súrgen keriktiń de súıegi tabylǵan. Búginde mýzeıde keriktiń jaq súıeginiń bóligi men aldyńǵy aıaǵynyń súıegi saqtalǵan. Qyzyǵy «okap» dep atalatyn bul kerik túri áli kúnge deıin Afrıkada tirshilik etedi. Súıektiń dál osy janýarlarǵa tıesili ekeni zerthanada zerttelip, dáleldengen.
Budan bólek, «Qaz qonaqta» bóken, buǵy, múıiztumsyq jáne taǵy da basqa barlyǵy 60-qa jýyq janýardyń túri ómir súrgen.
Aıta keteıik, «Qaz qonaq» – álemde tabıǵattaǵy úzdik 20 eskertkishtiń qataryna jatady. Mundaı oryn Pavlodarda jáne Grekııanyń Afına qalasynda bar.
