Ǵylym • 11 Qarasha, 2022

Jol qurylysyndaǵy ǵylymnyń róli

540 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Joldardyń qurylysy men jóndeý jumystary quny­nyń 0,5 paıyzyn ǵylymdy damytýǵa baǵyttaý kerek. Sa­la mamandary osyndaı pi­kir­di alǵa tartyp otyr. Bul týraly Almatyda avto­mobıl joldaryn kútip us­taý men jóndeý barysynda ınnovasııalyq tehnologııalardy engizý jáne qoldaný máseleleri boıynsha jol salasynyń mamandaryna arnalǵan ekinshi salalyq semınarda aıtyldy.

Jol qurylysyndaǵy ǵylymnyń róli

Qazaqstan jol ǵylymı-zert­teý ınstıtýtynyń prezıdenti Arman Álibaeva Memleket bas­shysy halyqqa arnaǵan Jol­daýynda Indýstrııa jáne ınfra­qurylymdyq damý mınıstrligine elimizdegi avtomobıl jolda­rynyń sapasyn arttyrý boıynsha aýqymdy mindetter júktegenin atap ótti. Osyǵan baılanysty jol salasynda qyzmet etip júrgen otandyq ǵalymdarǵa jańa tehnologııalardy ázirleý, sonymen birge ınnovasııalyq materıaldardy, avtojoldar men kópirlerdi jóndeý, olardyń qurylysy jáne jobalaý ádisterin transfertteý, synaqtan ótkizý jáne júıeleý jónindegi jumysty kúsheıtý tapsyryldy.

– Joldardyń sapasy kóbinese qurylys materıaldaryna baılanysty bolady. Sondyqtan Qazaqstan jol ǵylymı-zert­teý ıns­tıtýty jańa tehnologııa­lar men jol-qurylys materıal­darynyń biryńǵaı bazasyn ázirleýde. Oǵan karerler­den alynǵan synamalardy zert­hanalyq zertteý jáne táji­rıbelik ýchaskelerde jańa tehnologııalardy synamalaý nátı­jelerin engizý josparlanyp otyr. Karerlerdiń geografııalyq aqparattyq júıe kartasy, olardyń qorlarynyń sapalyq jáne sandyq kórset­kishteri bar jol-qurylys mate­rıaldarynyń tizilimi, son­daı-aq olardy eldiń belgili bir klımattyq aımaqtarynda qoldaný jónindegi usynystary bar jańa tehnologııa­lar reıtıngi qalyptastyrylatyn bolady, – deıdi A.Álibaeva.

Sondaı-aq ol joldardyń qury­lysy jáne jóndeý jumys­tary boıynsha jobalyq-sme­talyq qu­jattama ázirleý kezinde jobalaý uıymdary tek biryńǵaı bazaǵa engizilgen jol-qurylys materıaldary men tehnologııalaryn ǵana paıdalanýǵa mindetti ekenin aıtty.

– Qazir jobalarǵa ǵylymı saraptama júrgizýge jáne jol salasy ǵylymyn damytýǵa qurylys-montajdaý jumystarynyń qu­nynan 0,5 paıyz bólý máselesi zerdelenýde. Osylaısha, jobalar men qurylys nysandarynda jańa tehnologııalardyń qoldanylýy baqylaýda bolady, – dedi ol.

Taqyryptyq semınar barysynda asfaltty, sementbeton jabyndaryn jóndeý, qalpyna keltirý jáne qaıta óńdeýdiń jańa tehnologııalary men ádisteri­niń keń aýqymy qamtyldy. Spı­­ke­rler avtomobıl joldaryn kútip ustaý jáne jóndeý sa­lasyndaǵy ınnovasııalyq ázir­le­meler jáne olardy tájirıbe barysynda qoldaný týraly aıtyp berdi. Qatysýshylardyń nazaryna plıtalardyń shógýi men synyqtardy jóndeý, jabynnyń deformasııalyq tigisterdi germetızasııalaýdy qalpyna keltirý, jol tańbalarynyń saqtalýyn qamtamasyz etý, sondaı-aq kók­taı­ǵaq týraly aldyn ala habarlaý júıesi, ıkemdi beton tósenishterin qoldana otyryp, joldar men kópirlerdiń betkeılerin nyǵaıtý tehnıkasy usynyldy.

Mundaı formattaǵy semınarlardy Qazaqstannyń barlyq óńirinde ótkizý josparlanyp otyr.

Sońǵy jańalyqtar