Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Qoldanylýǵa tıisti aǵash súreginiń jalpy kólemi elde 127 mln tekshe metr bolsa, sonyń 15 paıyzy Soltústik Qazaqstan oblysyna tıesili. Ony qorǵaý, kúzetý, ósirý, órtten saqtaý jumystarymen oblystyń orman sharýashylyqtaryndaǵy 800-deı adam aınalysady. Jerimizdiń «jasyl baılyǵy» dep sanalatyn bul salany aman saqtaý árbir azamatty tolǵandyrady. Kesilgen aq qaıyńdardy kórgende júregi shym etpeıtin adam joq shyǵar. Biraq kesilgen aǵashtyń ornyna jańa túp egiletinin qalyń kópshilik bile bermeıdi.
Jaqynda oblystaǵy orman sharýashylyǵynyń qurylǵanyna 75 jyl tolýy saltanatty is-sharamen atalyp ótti. Jıynda sóılegen sózinde Soltústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary Sátjan Ablalıev Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń jalpy elimiz boıynsha bes jyldyń ishinde 2 mlrd túp aǵash otyrǵyzý jóninde tapsyrma bergenin eske saldy. «Sonyń ishinde bizdiń oblys 100 mln túp aǵash otyrǵyzýymyz kerek. Oblys ákimdigi osy jumystardy atqarýǵa barlyq jaǵdaıdy jasap otyr. Sońǵy jyldary ǵana orman sharýashylyqtaryna jarty mlrd teńge qarajat bólindi. Aldaǵy ýaqytta sharýashylyqtarǵa jasalatyn qarjylaı kómek arta beredi», dedi S.Ablalıev.
Ormanshy qyzmeti jeńil jumys emes. Qystyń qaqaǵan aıazy men jazdyń aptap ystyǵynda ormannyń kúzeti men qaýipsizdigin baqylap júrýdi ońaı sharýa deı almaısyz. Onyń ústine aǵash egý maýsymynda tanaptardaǵy óskinniń sátti tamyr jaıyp ketýin baqylap, únemi attan túspeı, sharýamen aınalysyp júrgeni. Orman tanaptaryna tıisti jerlerdi keıbir jer paıdalanýshy sharýashylyqtardyń jaıpap tastaıtyny da sońǵy jyldary úlken másele bolyp otyr. Bul ormannyń jaıylýyna kedergi keltiredi jáne onyń qunaryna shyǵatyn jemisterdiń gúldenýine múmkindik bermeıdi.
Oblystaǵy orman sharýashylyǵynyń mereıtoıyna oraı kóptegen eńbek sińirgen ormanshyǵa memlekettik jáne vedomstvolyq marapattar berildi. Sonyń biri – M.Jumabaev aýdanyndaǵy Býlaev orman sharýashylyǵynda qyryq jyldan artyq qyzmet etken Jumaǵalı Balpańov. Aqsaqal qazirgi orman sharýashylyqtarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy burynǵyǵa qaraǵanda áldeqaıda qýatty ekenin aıtty. «Qazir barlyq sharýashylyqtarǵa kileń jańa traktorlar, soqalar men úlken syıymdylyqtar alynǵan. Buryn mundaıdyń biri bolmaıtyn. Bıyl barlyq ormanshylardy jańa ýnıformalarmen de qamtamasyz etti. Osynyń bári – jergilikti bıliktiń orman qorǵaý men ósirý isine qamqorlyq kórsetip jatqandyǵynyń belgisi. Bul isti joǵarydan qolǵa alǵan Prezıdentke de rızamyz», dedi ol.
Oblys ákiminiń Qurmet gramotasymen marapattalǵandardyń arasynda ormanshylyq qyzmet ótili 12 jyl bolǵan Berik Qalyqov ta boldy. Qazir ol Qyzyljar orman sharýashylyǵy memlekettik mekemesiniń dırektory. Ol ormandy saýyqtyrý, saqtaý, qorǵaý men molaıtý jumystaryn bir mezgilde atqaryp, únemi at ústinde júretinderin aıtty. «Halyq arasynda ormandardyń zańsyz otalyp jatqany týraly áńgime kóp. Ishinara ondaılardyń bolatyny jasyryn emes. Biz olarmen kúresip, sottasyp ta jatamyz. Keıbir orman alqaptarynyń jekeshelendirilip ketkeni jáne olardyń kelisimshart boıynsha tek belgili merzimge deıin ǵana profılin saqtaıtyndyǵy týraly shart bizdiń jeńýimizge múmkindik bermeıdi. Biraq mundaı qujaty joqtarǵa sot arqyly túrli sharalar qoldanylyp jatyr», dedi ol.
Kózdiń kórki, tabıǵattyń sulý pishini – jasyl baılyqtyń azyp-tozbaýyna barlyq adam múddeli. Ottegin shyǵaryp, kókirek kózin ashatyn taza aýanyń turaǵy da jasyl orman. Sondyqtan adamdardyń bári olardyń qorǵalýyna janashyrlyqpen aralasýy kerek.
Soltústik Qazaqstan oblysy