Qoǵam • 17 Qarasha, 2022

Kópbalaly kásipker

370 ret
kórsetildi
9 mın
oqý úshin

Qazir otbasy quramynda tórt bala bolsa, ata-anaǵa qoǵam bolyp kómek qolyn sozýǵa tyrysamyz. Atalǵan shańyraqqa áleýmettik járdemniń de aýyly alys emes. Sol sátte jeti uldy jetkizgen baıyrǵy er minezdi sheshelerimiz eske túsetini bar. Bilesiz be, biz sondaı bir janǵa jolyqtyq. Ol – 14 balanyń anasy Gúlnaz Shákenova. Kópbalaly ana shaǵyn kásipti de meńgergen. Búginde esik aldyna dámhana ashyp, Saryózek aýylynyń sánin keltirip otyr.

Kópbalaly kásipker

Bul ıdeıa oǵan qaıdan keldi deısiz ǵoı!? Árıne, balalarynan. Ár balanyń talǵamy ártúrli. Gúlnaz hanym perzentteriniń tilegin qalys qaldyrmaı, otaǵasy ekeýi ul-qyzdaryna barlyq jaǵdaıdy jasaýǵa tyrysady. Olardyń qalaýyn oryndaý úshin tańsáriden alýan túrli taǵamdar men táttiler pisirýge ádettengen. Keıin qyzdary qolǵabys etýge jaraǵan soń, úı ishinde jeńil-jelpi taǵamdar ázirlep satýdy qolǵa alady. Qyzyǵy, birte-birte dámdi tamaqtar eldiń qyzyǵýshylyǵyn tanytyp, suranys kóbeıe bastaǵan. Tutynýshylar til úıirer as jasaǵan anaǵa alǵysyn jaýdyryp, muny kásip retinde iske asyrýdy suraıdy. Eldiń tilegi boıynsha keıip­kerimiz otbasymen aqyldasa kele, jeke bıznesin ashýǵa bel baılaıdy. Úlken qalalarda jumys istep tájirıbe jınaǵan stýdent balalary jappaı keń taralǵan kásip túrinen góri Saryózekte qaı bıznes túri kemshin, soǵan basymdyq bergendi durys sanaǵan. Osylaısha, kofe daıyndaıtyn shaǵyn dámhana ashýǵa bekinedi. Bul rette kópbalaly otbasyǵa memleket te kómek qolyn sozady.

«Alǵashynda aýdandyq jumyspen qamtý ortalyǵyna júgindim. Sosyn «Atameken» kásipkerler palatasynyń jergilikti fılıalynyń «Bastaý-Bıznes» baǵdarlamasy arqyly kásipkerliktiń qyr-syryn oqyp úırendim. Bıznes-jospar jasaýǵa biraz ýaqytym ketti, oǵan balalarym kómektesti. Jobamdy qorǵap, 1,2 mln teńge grant aldym. Bul qarajatqa dámhanaǵa qajetti ústel-oryndyq, tońa­zyt­qysh, termostat, taǵy basqa da jabdyqtar satyp aldym», deıdi kópbalaly ana. Ol oılaǵan maqsatyna jetý úshin barlyq qam-qareketti jasaǵan.

Kishkentaı balalaryn ertip júrip, «Coffeevita» JK-syn quryp, aýdan ortalyǵynan alǵash bolyp kofehana ashady. Dámhana taýarlaryn tutynýshylarǵa jyldam jetkizip beretin qyzmet túrin engizedi. Jumyla kótergen júk jeńil degendeı, kásipti júrgizýde negizgi jaýapkershilik Gúlnazdyń moınynda bolǵanymen, balalary da shama-sharqynsha járdemdesip júr. Al otaǵasy jetkizý qyzmetiniń mindetin ózi atqarady. Bul bir otbasylyq tandem sekildi.

Syrty shaǵyn kofehana bolǵanymen munda tamaq máziri mol. Onyń ústine Saryózektiń ishimen ótetin negizgi jol – B.Momyshuly kóshesiniń boıynda ornalasqan. Bul jol oblystyq mańyzy bar basty baǵyt bolǵandyqtan kelýshi úzilmeıdi dese de bolady. Kásipkerdiń aıtýynsha, kúnine kem degende jıyrmadan astam adam keledi. Shynymen kofehananyń assortımenti baı. Mundaǵy quımaq, toqash, bálish, baýyrsaq, pahlava, rogalık, basqa da taǵamdardyń bárin Gúlnaz ózi pisiredi. Degenmen jo­ǵary synypta oqıtyn qyzdary da sabaq­tan bosaǵan ýaqytynda anasyna kómek­tese­di. «Ásirese úlken toılarǵa, otbasy­lyq qýanyshtarǵa tapsyrys alǵan kezde bala­lardyń kómeginsiz atqarý qıyn. Son­dyq­tan balalarym – qolǵanatym», deıdi ózi. Ázirge úlken torttardy ǵana Taldy­qorǵannan tapsyryspen alǵyzady. Mun­daı táttini pisirýge qoıylatyn tal­ǵam men talaptyń údesinen shyǵý úshin Gúlnaz ben onyń qyzdary ózderiniń aspazdyq qabiletterin damytyp, úırený ústinde.

Munda kofe men shaıdyń túri kóp, son­daı-aq ádettegi qara shaı, sútti jáne kók shaı da tabylady. Baǵalary 200-1 100 teń­ge aralyǵynda, bul jergilikti turǵyn­dar úshin qolaıly baǵa, ony klıentterdiń ózderi de rastaıdy.

«Jańa kofehana jol ústinde ornalas­qandyqtan bizge óte yńǵaıly. Qajet kezde júgirip kelip, kofeni ózińizben birge alyp kete alasyz. Jalpy, Saryózekte mundaı qyzmet kórsetetin oryn ázirge osy jer ǵana jáne baǵasy da kóńilden shyǵady. Kofehana qojaıynynyń tabysty bolýyna tilektespin», deıdi jas maman Ásem Kenjebekova.

12 orynǵa arnalǵan shaǵyn dámhananyń jumys istep turǵanyna bir aıdan asty. Nıet bildirýshiler «WhatsApp» messendjeri arqyly jáne «gulnaz_coffe_saryozek» Instagram paraqshasy arqyly ónimderge tapsyrys beredi.

«Bári oılaǵanymyzdaı bolyp, osy qarqynda jumys istesek, aldaǵy ýaqytta kásibimizdi keńeıtý de oıymyzda bar. Ol úshin áleýmettik jobalarǵa arnalǵan 5 mln teńgeniń grantyn jeńip alýǵa bar kúsh-jigerimdi jumsaýǵa bel baılap otyrmyn. Pıssa, doner, grılde pisken taýyq sııaqty taǵamdar daıyndaýǵa da den qoısaq deımin. Ázirge eki adamdy jumyspen qamtyp otyrmyn. Eger irgemizdi keńeıtip jatsaq, jumysshylar qataryn da kóbeıtý josparda bar», deıdi G.Shákenova.

Jalpy, joldasy Sársenbaı Sádýa­qasov ekeýi 14 bala tárbıelep ósirip otyr. Úl­ken­deri 27 jasta, kishisi Nurǵalym 1 jas­tan 8 aı ǵana asqan. Úlken úsh qyz tur­mys quryp úlgergen. Eki balasy stý­dent, beseýi mektepte oqıdy, sońǵy úsh kish­kentaıy balabaqshaǵa barady. Kópbalaly bolýdyń artyqshylyǵy kóp. «Qudaı, osy qýanyshymyzdan aıyrmasyn» deıdi keıipkerimiz. 

«Aýyrlyqqa sabyr qylsań, jaqsy­lyqqa nıettenseń, eńbektenseń, qıyn­dyq­tyń bárin jeńýge bolady. Balalarym – baılyǵym. Joldasym ekeýmiz 10 qyz, 4 ul tárbıelep otyrmyz. Olardy eshqashan kópsinbeımiz. Aldy er jetkende keıingilerin ósirýge járdemdesedi, bir-birine qaraıdy, bir-birin oqytady, sol jaǵy ata-anaǵa úlken kómek. Kópbalaly bolý negizi naǵashy jaqtan tegimizde bar. Úlken naǵashy ájem 18 qursaq kótergen eken, al naǵashy ájem 15 bala, sheshem 12 bala dúnıege ákelgen. Sol joldy jal­ǵas­tyrdym desem bolady. Úlken ot­ba­sy bolýdyń qıyndyǵy ǵana emes, óz ar­­tyq­­shylyqtary da bar. Otaǵasy Sársen­­baı – meniń tiregim, balalarym – boıym­­daǵy bar qabilet-múmkindikterimdi ashqan yn­tal­andyrýshylarym, bári birge isimdi il­geri­letýge kómektesip keledi. Sha­­ńy­­raq­ta eń bastysy ózara túsinistik, syılas­tyq, bir-birine degen janashyr júrek, meıi­rimdi peıil bolsa, barlyq ıgi­lik ózi-aq úıirilip turady. Otbasynyń baqyty bar jerde, ómiri berekeli bolsa, adam tez qar­taı­maıdy. Biraq osy jet­kenimiz­ge toq­meıil­sip otyrmaımyz. Jańa mashyq­qa úı­renip, ózimizdi damyta bere­miz. Memle­ket bizdi barynsha qoldap kele­di. «Altyn alqa» ıegerimin. 2019 jyly turǵyn úı kezegimen kóp bólmeli jeke úı berdi. Úsh balamnyń bireýi balabaqshaǵa tegin baryp júr. Sondyqtan osynyń bárine shúkirshilik etemin, budan ári de alǵa qaraı talpyna beremiz dep oılaımyn», deıdi ol.

Jetisý oblysy ákiminiń baspasóz qyz­metiniń málimetinshe, 2021-2022 jyl­darǵa arnalǵan kásipkerlikti damytýdyń Ulttyq jobasy aıasynda jańa bıznes-ıdeıalardy iske asyrý úshin 2022 jylǵa Kerbulaq aýdanynda 89 mln teńgeden astam somaǵa memlekettik grant berý josparlanǵan. Búginde 40 adam, onyń ishinde 14 jas kásipker jáne halyqtyń áleýmettik osal toptarynan 26 azamat 40 mln teńge aldy. Jyl sońyna deıin taǵy 33 azamatqa óteýsiz granttar beriledi. Grant alǵandar qyzmet kórsetý, mal sharýashylyǵy, omartashylyq, kirpish óndirý, kondıterlik buıymdar daıyndaý jáne t.b. salalarda óz isterin ashýda. Aýdanda shaǵyn, orta bıznes  obektileriniń sany 3 410-ǵa jetti, olarda 5 796 adam jumys isteıdi. Osy jyldyń 9 aıynda aýdanda 1 mlrd 900 mln teńgeniń ónimi óndirilgen.

Al óńirde bıyl qańtar-qyrkúıek aılarynda jumys istep turǵan ShOB sýbek­tileriniń sany – 46,5 myń. I toq­sannyń málimetterine qaraǵanda, osy sektorda 84,5 myń adam jumyspen qamtylǵan. Bul rette atalǵan kezeńde oblysta ónim shyǵarý kólemi byltyrmen salystyrǵanda 88 paıyzǵa ósim kórsetip, 135,4 mlrd teńgeni qurap otyr. Sonymen qatar kásipkerlikti damytýdyń Ulttyq jobasy sheńberinde 2022 jylǵa 6,3 mlrd teńge bólingen. Búginde 25,4 mlrd teńge kredıttik somaǵa 253 joba maquldandy. 

 

Jetisý oblysy

Sońǵy jańalyqtar