Sońǵy jyldary teatrdyń rejısserleri kórermenniń talǵamynan shyǵatyn taqyryp izdeýde batyl qadamdarǵa baryp jatqanyn moıyndamasqa bolmas. Adam ómir súrip jatqan álemnen bólek keńistikti sharlap kórýge shabyttanǵan jas talanttardyń ár qoıylymy nysanaǵa dóp tıip, rýhanı dúnıege sýsap kelip jatqan kópshilikti baýrap alýda. Buıyrtsa, qarasha aıynyń sońy men jeltoqsannyń basynda qazaq teatry Kerekýdiń ónersúıer qaýymyn bir silkintip alýdy kózdep otyr. О́ner ujymy bul kezeńde «Premeralar aptasyn» ótkizedi. Dálirek aıtqanda, 28 qarashadan bastap 3 birdeı qoıylymnyń tusaýy kesiledi. Ár qoıylymda qoǵamdaǵy áleýmettik máselelerdi ózgeshe qyrynan kórsetýge degen talpynys jatyr. Muny rejısserler men akterlerdiń daıyndyǵynan ańǵardyq.
– «Premeralar aptasyn» 28-30 qarasha jáne 1-3 jeltoqsan aralyǵyna belgilep otyrmyz. Alǵashqy kúni N.Ptýshkınanyń «Kúzgi mahabbat» satıralyq komedııasyn, odan soń jas dramatýrg Mereı Qosynnyń «Men joq jerdegi «Meniń ómirim» atty eksperımenttik dramasyn jáne sońǵysy A.Volodınniń «Kezdesý men qoshtasý» psıhologııalyq dramasyn usynamyz. Otyz jyldan astam tarıhy bar qazaq teatrynda mundaı boıaýy qoıý aptalyq buryn-sońdy bolmaǵan. Barlyq premerany bir aptaǵa syıdyryp qoıý ıdeıasy da tekten-tek kelgen joq. Qoıylymdarǵa Almaty men Astana shaharlarynan belgili teatr synshylaryn shaqyryp otyrmyz. О́z qazanymyzda ózimiz qaınap jata bermeı, biz qaı baǵytta kelemiz, akterlerimizdiń deńgeıi qandaı satyda tur degen saýaldarymyzǵa synshylardyń kómegimen jaýap tabamyz degen senim basym. Búgingi jumysymyzǵa jańa kózqarastar men zamanaýı turǵydan syn qajet. Qazirgi zamanda otandyq teatrlardyń baǵyt-baǵdary kún saıyn damyp jatqany shyn. Aınaladaǵy tendensııalar men trendterden qalyp qalmaý úshin qandaı áreket qajet?
Keıde teatrlar festıvaldarynda bolyp, ózge ujymdar qoıǵan qoıylymdardan túk te túsinbeı qaıtatyn jaǵdaı kezdesedi. Sondaı kezde biz búgingi ózgeristen qalyp bara jatyrmyz ba, álde mán-maǵynasy az dúmbilez dúnıeler kóbeıdi me degen ekiushty oı jylt beredi, deıdi teatr dırektory Arman Temirbek.
Kerekýlik qoıýshy rejısserler men akterlerdiń ónerin T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń teatr óneri tarıhynyń teorııasy kafedrasynyń professory, teatr synshysy Baqyt Nurpeıis, aǵa oqytýshy, teatr synshysy Aıjan Ahmet jáne Astana qalasy ákimdiginiń «Mýzykalyq jas kórermen» teatrynyń dırektory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, PhD doktory Ashat Maemırov arnaıy kelip kórip, kásibı turǵydan baǵa beredi dep kútilýde.
Atap óterligi, teatr basshylyǵynyń shaqyrýymen Qazaqstan Qarýly Kúshteri Ulttyq áskerı-patrıottyq ortalyǵyndaǵy ansambl konsertmeısteri Gúlsana Eńkebaeva premeralarǵa horeografııalyq jaǵynan kómek kórsetý úshin Pavlodarǵa arnaıy kelgen. «Men horeografııalyq jaǵynan ózimniń bar bilgenimdi úıretý úshin kelip otyrmyn. Eki spektakldiń biri art-modern mánerinde órbıdi. Sonda bı elementterin jańa ári zamanǵa saı yrǵaqpen óńdeımiz. Kórermender jańashyldyqty jyly qabyldaıdy dep úmittenemin», deıdi Gúlsana Áskerbekqyzy.
Mundaı taqyryby tyń dúnıelerdi qolǵa alǵan jergilikti rejısserlerdiń esimderin atap ótken durys. «Kezdesý men qoshtasý» psıhologııalyq dramasyn qoıýshy teatrdyń bas rejısseri Ádilet Aqanov bolsa, «Kúzgi mahabbatqa» ujymnyń kórkemdik jetekshisi Erjan Qaýlanov, al «Men joq jerdegi «Meniń ómirim» spektakline Jangeldi Sadyqov jaýaptanyp otyr.
Jangeldiniń sózine qulaq túrsek, eksperımenttik drama dramatýrgııadaǵy eshbir zańdylyqtarǵa baǵynbaıdy. Kórermen munda spektakldiń sharyqtaý shegi men fınalynyń qaı tusynda órbigenin qoıylym sońynan ózi oı qorytyp tabady.
– «Men joq jerdegi «Meniń ómirim» qoıylymy adamnyń kóz janarynda saqtalǵan ártúrli sýretterdiń oqıǵasy boıynsha órbıdi. Iаǵnı bul adamnyń ómiri men dúnıetanymynan tys ózge keńistiktegi sezimder arpalysy. Avtory – Mereı Qosyn degen jas talant. 2018 jyly Qazaqstandaǵy dramatýrgter festıvalinde bul shyǵarma júlde alǵan. Endi elimiz boıynsha tuńǵysh ret bizdiń teatrymyzda sahnalanǵaly otyr. Basty róldegi keıipkerdiń rólin birden úsh akterge berdik. Aqtilek Aqanova, Aıkún Bodaýbek jáne Erkejan Tóleýbek bas keıipkerdi somdaý úshin básekege túsip, sapa turǵysynan alyp shyǵady degen úmitimiz basym. Premeralyq spektaklde sheberligi basym túskenin tańdaımyz. Bul drama – meniń shyǵarmashylyǵymdaǵy alǵashqy eksperımenttik dúnıe bolyp otyr, – deıdi qoıýshy rejısser.
J.Sadyqov buǵan deıin teatrda «Kúzgi oqıǵa», «Paı, paı, jas jubaılar-aı!», «Balalyq shaqqa saıahat», «Jámıla», «Alǵashqy mahabbat» jáne taǵy basqa spektalderin qoıǵan.
О́ner ordasyndaǵy ádebı drama bóliminiń meńgerýshisi Nurken Turlybektiń pikirinshe, aldaǵy úsh premeranyń árqaısysynyń kóterer júgi eren, qoǵamdy alańdatqan alýan túrli taqyryp.
– Eksperımenttik dramanyń ereksheligi, qoıylymda jasyrylǵan jumbaqty sheshý árdaıym kórermenniń úlesine tıedi. Al «Kúzgi mahabbat» satıralyq komedııasynda áleýmettik jalǵyzdyq, otyryp qalǵan kári qyzdardyń taqyrybyn qozǵadyq. Anasy men qyzynyń arasyndaǵy úmit pen senim aqyr-sońy árqaısysyn baqytqa jetkizedi. «Kezdesý men qoshtasý» psıhologııalyq dramasynda birden 22 akter oınaıdy. Ár juptyń ózara súıip qosylýy, arada ýaqyt ótkende ajyrasý sebepteri, otbasyn saqtap qalý máselesi, er men áıeldiń ózara túsinisýi qozǵalady. Ár alýan taǵdyrlardyń qatpary kóp qupııasyna úńilý úshin kórermennen talǵam kóńil kútemiz, – deıdi bólim meńgerýshisi.
Pavlodar oblysy
