Halyqtyń Q.Toqaevtyń áleýmettik-ekonomıkalyq jáne saıası saladaǵy reformalary, eldiń ál-aýqatyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan bastamalary tabysty bolatynyna úlken úmit artyp otyrǵany sózsiz. El eń aldymen, Memleket basshysynyń ashyq ári ádil qoǵam ornatý jónindegi bastamalaryn tolyqtaı qoldaıdy.
Birinshiden, konstıtýsııalyq reforma eldegi túbegeıli saıası jańǵyrýdyń negizin qalady. О́zderińiz biletindeı, halqymyz bıyl 5 maýsymda ótken jalpyulttyq referendýmda Konstıtýsııaǵa engizilgen ózgerister men tolyqtyrýlardy tolyqtaı qoldady.
Olardyń ishindegi eń mańyzdy – Konstıtýsııanyń 6-babyna engizilgen ózgeris. Ol arqyly elimizdiń Ata Zańynda jer, onyń qoınaýyndaǵy barlyq tabıǵı resýrs, ósimdikter men janýarlar halyqtyń baılyǵy bolyp tabylatyny bekitildi. Basqasha aıtqanda, halyq elimizdegi jerdiń, onyń qoınaýyndaǵy barlyq baılyqtyń ıesi. Bul quqyqty halyqtyń atynan memleket júzege asyrady. Árbir qazaqstandyq jerimizdiń jáne onyń qoınaýyndaǵy baılyqtyń ıgiligin kórýge múmkindik alady. Bul qur sóz emes ekenine barshamyz kýá bolyp otyrmyz. Prezıdent bıyl 1 qyrkúıektegi Joldaýynda atalǵan normanyń júzege asyrylýynyń naqty tetigin usyndy.
Memleket basshysy Ulttyq qordyń jyl saıynǵy ınvestısııalyq tabysynyń 50 paıyzyn balalardyń arnaýly jınaqtaýshy esepshotyna aýdarýdy usyndy. Qarjy ár bala 18 jasqa tolǵanǵa deıin aýdarylyp turady. Jınaqtalǵan qarjy balalar kámelet jasyna tolǵannan keıin olardyń baspana nemese bilim alýyna jumsalmaq. Bul bastama 2024 jylǵy 1 qańtardan júzege asyrylady.
Prezıdentimizdiń taǵy bir mańyzdy bastamasy – «Samuryq-Qazyna» qory taza paıdasynyń keminde 7 paıyzy jyl saıyn «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qoryna aýdarylady.
Ekinshiden, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres salasynda qabyldanyp jatqan sheshimder men is-qımyldardyń nátıjesi. Bul bastamalar tamyr-tanystyq pen rýshyldyqty túbegeıli joıyp, «parasyz qoǵam» qurýǵa yqpal etetinine senimdimin. Buǵan konstıtýsııalyq reforma aıasynda qabyldanǵan normalar kepildik beredi.
Memleket basshysynyń ókilettik merziminde saıası partııalarda bolýyna tyıym salynady. Prezıdent bul normany iske asyrýdy birinshi ózinen bastady, mundaı normanyń áli kúshine engenin kútpesten Q.Toqaev «Amanat» partııasynyń qatarynan shyǵatynyn jarııa etti.
Prezıdenttiń jaqyn týystaryna memlekettik saıası qyzmetshiler men kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń basshylary laýazymdaryn atqarýǵa tyıym salynady. Osy norma arqyly korrýpsııa men tamyr-tanystyqtyń tamyryna balta shabylady dep úmittenemin. Jumysqa ornalasýda, bıznes ashýda jáne kez kelgen azamat úshin mańyzdy máseleni sheshýde proteksıonızm degen uǵymnyń joǵalýyna yqpal etedi.
Memleket basshysynyń taǵy bir jaqsy bastamasy – sybaılas jemqorlyqpen kúres baǵytyndaǵy is-sharalar. Prezıdenttiń tapsyrmasymen jemqorlardan alynǵan qarjy mektep salýǵa jumsalatyn boldy. Búgingi tańda respýblıka boıynsha shamamen 100 mlrd teńge kólemindegi qarajat jaıynda aıtylyp otyr.
Úshinshiden, Prezıdent Jańa, Ádiletti Qazaqstan qurý jolynda halyqtyń, árbir azamattyń ál-aýqaty men turmys-tirshiligi birinshi orynǵa qoıady. Buǵan qatysty ózgeristerdi Memleket basshysy «Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam» atty Joldaýynda jarııa etti.
Halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýdaǵy kelesi mańyzdy qadamnyń biri – halyqtyń belgili bir toptaryna arnaıy tólemaqy negizinde qoldaý kórsetý. Memleket basshysy Joldaýynda 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap bala kútimi úshin tólemaqy tóleý merzimin sábı bir jarym jasqa tolǵanǵa deıin uzartylatynyn atap ótti. Osy oraıda, aıta ketetin jaıt, 2023 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet jobasynda áleýmettik salanyń shyǵystary 2022 jylmen salystyrǵanda 1 779,3 mlrd teńgege ulǵaıtý kózdelgen.
Q.Toqaev jarııa etken bastamalardyń basym bóligi bilim berý salasyna baǵyttalǵan. Bul rette, aýyl jáne qala mektepteri arasyndaǵy aıyrmashylyq azaıtylyp, olardyń mazmundyq jáne tehnıkalyq deńgeıi teńestiriledi. 2025 jylǵa deıin 800 myń balanyń zamanaýı mektepte oqýyna jaǵdaı jasalmaq. Osylaısha, apatty jaǵdaıdaǵy jáne úsh aýysymmen oqıtyn mektep máselesi tolyq sheshiledi.
Bul bastamany júzege asyrý úshin 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet jobasy aıasynda «Jaıly mektep» jańa pılottyq ulttyq jobasy daıyndalǵany belgili. Joba sheńberinde úsh jyldyq merzimde jalpy somasy 2 606,6 mlrd teńgege 504 mektep salý josparlanyp otyr.
Bul – Jańa, Ádiletti Qazaqstandy qurý jolynda Prezıdent bastamasymen júzege asyrylyp jatqan ózgeristerdiń bóligi ǵana. Memleket basshysy Q.Toqaev «Memlekettiń basty mindeti – otandastarymyzdyń ıgiligi men turmys sapasyn qamtamasyz etý. Ádil básekeni damytý, shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý» dep, eldi basqarýda halyqtyń turmys-tirshiligin jaqsartý máselesin birinshi orynǵa qoıatynyn atap ótti.
Munyń barlyǵy Q.Toqaevtyń memlekettik basqarý salasynda bilimi men tájirıbesi mol, halyqtyń senimin alǵan, kásibı dıplomat, bılik júrgizýde halyqtyń muń-muqtajyn birinshi orynǵa qoıatyn tulǵa ekeniniń dáleli.
Ǵanı TAShQARAEV,
Májilis depýtaty
