Konstıtýsııalyq Sot: Ádildik pen zańdylyq jolyndaǵy mańyzdy qadam

Memleket basshysy aldymyzda turǵan negizgi maqsat elimizdegi turaqtylyqty, qaýipsizdikti saqtap qalý, Qazaqstannyń jarqyn bolashaqqa qaraı qarqyndy damýyna jol ashyp berý ekenin atap ótip, kelesi jyly barlyq saladaǵy reformalar jalǵasyn tabatynyn jetkizdi.

– Bıyl elimiz zor qaterge tap boldy. Degenmen biz qıyndyqtyń bárin eńserdik. Barlyq salada júıeli reformalardy qolǵa aldyq. Úsh jarym jyl buryn bastalǵan saıası ózgerister bıyl tyń qarqynmen jalǵasty. Reformanyń aýqymy keńeıdi. Biz úshin bul ózgeristerdi jalpyulttyq dıalog arqyly júzege asyrý óte mańyzdy. Osy máselege baılanysty Parlamenttiń róli áldeqaıda joǵary bolmaq. Sondyqtan kele jatqan Parlamenttik saılaýǵa men ózim Memleket basshysy retinde aıryqsha mán berip otyrmyn. Bul saılaý elimizdiń zańyna sáıkes ádil jáne ashyq ótýge tıis, – dedi Prezıdent.

Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev azamattardyń memleket basqarý isine qatysý múmkindigin birtindep art­tyryp jatqanymyzdy jáne Kons­tı­týsııalyq reformalar arqyly kóptegen ózgeris jasaǵanymyzdy atap ótti.

– Kúshti Parlamenti bar Prezı­denttik respýblıka júıesine kóshtik. Pre­zıdenttiń jaqyn týystaryna joǵary la­ýazymdardy ıelenýge tyıym salyndy. Al Prezıdenttiń ózi qyzme­tin atqarǵan kezde eshbir partııaǵa múshe bolmaýǵa tıis. Bul talap zań júzinde bekitildi. Memleket basshysy saıası kúshterdiń bárinen tysqary turady. Endi Prezıdent 7 jyldyq merzim­ge bir ret qana saılanatyn boldy. Iаǵnı bılikti jeke-dara ıelenýge jol beril­meıdi. Joǵary laýazym ıeleri aýysyp oty­rady. Saıası úderister ashyq, saıası júıe ornyqty bolady. Birqatar ókilettik Prezıdentten Parlamentke, ortalyq­tan aımaqtarǵa berildi. Aralas saılaý júıesi engizildi. Parlamenttiń róli jáne mártebesi artty. Saıası partııa­lardy tirkeý tártibi jeńildedi. Atalǵan mańyzdy ózgerister Konstıtýsııaǵa engizildi. Elimizde jalpyulttyq referendým jáne Prezıdent saılaýy ótti. Jurtshylyq reformalardy qoldap, daýys berdi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Mem­leket basshysy adam quqyǵyn qorǵaý salasyna árdaıym aıryqsha mán beretinine toqtalyp, sońǵy jyldary bul baǵytta aıtarlyqtaı ilgerileý bar ekenin aıtty.

– О́lim jazasyna birjola tyıym saldyq. Turmystyq zorlyq-zombylyq jasaǵan adamdarǵa jaza qataıdy. Sot refor­masy júzege asyrylyp jatyr. Zań ústemdigi jáne qazylardyń derbes ári ádil bolýy – basty nazarda. Taǵy da qaıtalap aıtamyn: ádildik pen zańdylyq­ty qamtamasyz etý – memlekettiń mindeti. Qoǵam bizden osyny kútip otyr. Son­dyq­tan bıyl adam quqyǵyn qorǵaý júıesin jetildirý jumysy jalǵasty. Adam qu­qyq­tary jónindegi ýákilge konstıtýsııalyq kepildik jáne ımmýnıtet berildi. Bas pro­ký­rordyń quqyq qorǵaý quzyreti kúsheı­tildi. Konstıtýsııalyq Sottyń qurylýy asa mańyzdy qadam boldy. Bul organ jańa jyldan bastap jumysqa kirisedi. Ol Ata zań normalarynyń qatań saqtalýyn qam­tamasyz etedi. Konstı­týsııalyq Sot azamattardyń quqyqtary men bostan­dyq­taryn qorǵaý isine zor úles qosady dep senemin, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdenttiń aıtýynsha, bul bastama azamattarymyzdyń óz quqyǵy men er­kin­digin qorǵaýyna jańa múmkindik beredi. Konstıtýsııalyq Sottyń mundaı modeli damyǵan elderdiń kópshiliginde qoldanylady jáne Konstıtýsııanyń ústemdigin ornatýǵa yqpal etedi.

– Azamattardyń konstıtýsııalyq quqyq­tarynyń buzylýyna qatysty ótinish­terimen jıi aınalysatyn Bas prokýror men Adam quqyqtary jó­nin­degi ýákil de Konstıtýsııalyq Sotqa júgine alady. Qarasha aıynda Parla­ment «Kons­tıtýsııalyq Sot týraly» Kons­tıtýsııalyq zań qabyldady, ol onyń jumys tártibin retteıdi jáne kons­tıtýsııalyq is júrgizý prınsıpterin anyqtaıdy. Qazirgi ýaqytta Konstı­tý­sııa­lyq Sot apparatyn reformalaý ju­mys­tary aıaqtalyp keledi, – dedi Mem­leket basshysy.

Prezıdent Konstıtýsııalyq Sottyń kadr­lyq quramyn jasaqtaý kezinde sabaq­­tastyq saqtalýǵa tıis ekenin aıta kelip, jańa organnyń tóraǵasyna aı­ryq­sha min­­det júkteletinine nazar aýdardy. Osy rette Memleket basshysy osy jaýapty qyz­metke Elvıra Ábilhasymqyzy Azımo­vany usyndy.

– Elvıra Ábilhasymqyzy – táji­rıbeli, bilikti maman. Zań shyǵarý jumy­syn, halyqaralyq quqyq salasyn óte jaq­sy biledi. Ol 20 jyldan astam ýaqyt Ádilet mınıstrliginde eńbek etti. Qatar­daǵy qyzmetkerden mınıstrdiń orynbasary laýazymyna deıin kóterildi. 2019 jyldan beri Adam quqyqtary jónindegi ýákil qyzmetin atqaryp keledi. Sizderden Elvıra Ábilhasymqyzy Azımovany Adam quqyqtary jónindegi ýákil laýazymynan bosatyp, Konstıtýsııalyq Sottyń tóraǵasy laýazymyna taǵaıyndaýǵa keli­sim berýdi suraımyn, – dedi Memleket bas­shysy.

Senat depýtattary ashyq daýys berý arqyly Elvıra Ábilhasymqyzy Azı­mo­vanyń kandıdatýrasyn biraýyzdan qoldady. Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev Adam quqyqtary jónindegi ýákil laýazymyna Artýr Ermekuly Las­taevtyń kandıdatýrasyn usyndy. Senat depýtattary Prezıdent usynǵan kandıdatýrany biraýyzdan qoldady.