Qoǵam • 04 Qańtar, 2023

Kommýnaldyq jeliler tozyp tur

367 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Qazaqstanda sheshimin tap­paı turǵan ózekti máse­leniń biregeıi – kom­mý­naldyq jelilerdiń tozýy. Jaqynda bolǵan Eki­bastuz problemasy bizdiń kommýnaldyq ınfra­­qurylymda úlken prob­lema bar ekenin kórse­tip berdi. Eger negizgi qor­lardyń tozýy 45 paıyz­ǵa deıin bolsa, onda bul qalypty jaǵdaı sanalady eken. 45-60 paıyz aralyǵy daǵdarys al­dyndaǵy ahýaldan habar beredi. Al 65 paıyzdan joǵary deńgeıdegi tozý apatty jaǵdaıdyń jaqyndaǵanyn jáne jylý men energııa berýdegi tótenshe jaǵdaılar jıiligin ańǵartady.

Kommýnaldyq jeliler tozyp tur

Qazaqstannyń elektr energııasymen, gazben, býmen, ys­tyq sýmen jáne kondısıoner­len­gen aýamen jabdyqtaý sekto­ryndaǵy kásiporyndardyń negizgi qorlarynyń tozý deńgeıi 71,7 paıyzǵa jetken. Sonyń ishinde nysandardyń tozý kórset­kishi – 71,7, al mashınalar men qurylǵylardyń tozý kórset­kishi – 62,2 paıyz. Mundaı sta­tıstıkalyq derekti Finprom sarapshylary usynyp otyr.

Jaqynda Úkimettiń keńeı­tilgen otyrysynda Prezıdent qyzmetkerlerdiń jaýapsyzdyǵy men baqylaý júıesiniń álsizdigi myńdaǵan adamdy jylýsyz qaldyrdy dep qatań synady.

«Jaýapty qyzmetkerler qys­ty qalypty rejimde, aman-esen ótkizemiz dep esep bergen. Biraq is júzinde jaǵdaıdyń qalaı bolyp jatqanyn kó­rip otyrsyzdar. Pavlodar ob­lysynyń ákimi óz ótinishimen qyzmetinen bosatyldy. Al quzyrly memlekettik organ – Energetıka mınıstrliginiń eshqandaı áreketin kórgen joq­pyz, bul mekeme apatqa selqos qarap, beıtaraptyq tanytty. Sondaı-aq tótenshe jaǵdaı qyz­metteriniń jumysy durys jolǵa qoıylmaǵan. Olar baıaý qımyldap, salǵyrttyq tanytty. Tozý deńgeıi 90 paıyzdan asqan Ekibastuz JES-in memleketke 1 teńgege satý týraly usynys saraptaýdy qajet etedi», dedi Prezıdent.

Memleket basshysynyń piki­rine qaraǵanda, nysanǵa táýelsiz aýdıt júrgizý kerek. Ábden toz­ǵan ortalyqty memlekettiń tıim­di basqara alý máselesin zertteý kerek. Kásiporynnyń 50 paıy­zyn alyp, menshik ıesine Jylý elektr ortalyǵyn kúrdeli jóndeýden ótkizýdi tapsyrǵan jón. Memleket basshysy elimiz­degi JES-terdiń ortasha tozý deńgeıi 66 paıyzǵa, al keıbir qalalarda shekti mejeden asyp, 80 paıyzǵa jetkenine toqtaldy. Jylý elektr stansalarynyń úshten biriniń paıdalanýǵa beril­genine jarty ǵasyrdan asqan. El aýmaǵynda uzyndyǵy 1,5 myń shaqyrym bolatyn jylý jelileri de kúrdeli jóndeýge muqtaj bolyp otyr.

Al Shyǵys Qazaqstan obly­synyń Rıdder men Shemonaıha qalalaryndaǵy jylýmen qamtý jelileri múldem tozǵan.

Prezıdent Ákimshiligi janynan qurylǵan arnaıy Komıssııa durys jumys istemeı turǵan 19 jylý elektr ortalyǵyn anyq­taǵan. Olardy shuǵyl jań­ǵyrtý úshin shamamen 90 mlrd teńge kóleminde qarajat kerek. Qasym-Jomart Toqaevtyń sózine den qoısaq, memleket menshigindegi energetıkalyq nysandar bıýdjet esebinen, al jekemenshik nysandar «Tarıfti ınvestısııaǵa aıyr­bastaý» baǵdarlamasy aıasynda óz qarajaty esebinen jańǵyrýy qajet.

Byltyrǵy qazanda Ener­getıka mınıstri Bolat Aq­sholaqov ener­getıkalyq qu­ryl­ǵylardaǵy apat­tyq toqtaýlar sany 22 paıyz­ǵa ulǵaıǵanyn, al olardyń jal­ǵasý uzaqtyǵy 16 paıyzǵa art­qanyn málimdegen edi. О́ndi­rýshi qýattardyń tozýy shamamen 60 paıyzdy quraǵan. Kom­mýnaldyq jelilerdiń tozýy apatty jaǵdaılardyń kóbeıýine jáne azamattardy kommýnaldyq qyzmettermen qamtamasyz etý sapasynyń kúrt tómendeýine ákelip soǵady.

«2021 jyly kóshedegi gaz jelilerinde 45 apat tirkelgen – aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 2,4 ese kóp. Sonymen qatar taǵy 74 shaqyrymdyq gaz jeli­si jóndeýdi qajet etip tur. 2021 jyly sýmen jabdyqtaý salasyn­daǵy apat sany 1,9 myńǵa jetti. 19 myń shaqyrymnan astam jeli aýys­tyrýdy kerek etedi. Bul – jal­­py jeliniń 22 paıyzy. Onyń 6,2 myń shaqyrymy – sý qu­byr­­lary, 9,7 myń shaqyrymy – kóshe­degi jeliler, 3,5 myńy – kvar­tal ishindegi jáne aýla ishin­degi jeliler. Jylýmen jab­dyq­taý kózderinde, bý jáne jylý je­li­lerinde 2018 jyly – 54, 2019 jyly – 84, 2020 jyly 52 apat anyqtaldy», dep jazdy Finprom.

Respýblıkalyq daǵdarys ortalyǵynyń málimeti bo­ıynsha, 2022 jyly ómirdi qamtamasyz etý salasynda 26 tehnologııalyq irkilis bolǵan. Irkilister negizinen avtonomdy qazandyqtarda (2), jylýmen jabdyqtaý jelilerinde (11) jáne sýmen jabdyqtaý jelilerinde (13) tirkelgen.