Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Bıyl 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha elimizde 2 mln 295 myń zeınetker bar. Búginde olarǵa beriletin jıyntyq zeınetaqynyń ortasha mólsheri 108 761 teńgeni qurady. Onyń ishinde yntymaqty zeınetaqy mólsheri – 74 950 teńge, bazalyq zeınetaqy – 33 811 teńge.
2018 jyldyń shildesinen bastap memlekettik bazalyq zeınetaqy tólemi zeınetaqy júıesindegi ótilin eskere otyryp, ár azamatqa jeke taǵaıyndalyp keledi. Bul rette 1998 jyldyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdaı boıynsha yntymaqty júıede jumys istegen ýaqyty, sondaı-aq mindetti zeınetaqy jarnalary (MZJ) tólengen kezeńder zeınetaqy júıesindegi eńbek ótiline qosylady. Eger azamattyń zeınetaqy júıesindegi ótili 10 jyl nemese odan az jáne múlde joq bolsa, sondaı-aq bazalyq zeınetaqy eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 60%-yna teń bolsa, sodan keıin 10 jyldan asqan ár jyl úshin onyń mólsheri 2%-ǵa artady. Al eger eńbek ótili 20 jyl bolsa, bazalyq zeınetaqy tómengi kúnkóris deńgeıiniń 80%-yn quraıdy. Eńbek ótili 30 jyl nemese odan kóp bolsa, kúnkóris deńgeıiniń eń joǵary mólsherinde, ıaǵnı 100% belgilenedi.
Eger bir aı ishinde mindetti zeınetaqy jarnalary Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryna birneshe ret aýdarylsa, jınaqtaýshy júıege qatysý merzimi bir aıdy quraıdy. Osylaısha, mindetti zeınetaqy jarnalary neǵurlym turaqty jáne tolyq kólemde aýdarylatyn bolsa, zeınet jasyna jetkende bazalyq zeınetaqy tólemderiniń mólsheri soǵurlym kóp bolady.
О́z kezeginde azamattyń jasyna baılanysty zeınetaqy tólemderiniń kólemi 1998 jylǵy 1 qańtardaǵy jumys ótiline (kem degende 6 aı qajet) jáne zeınetkerlikke deıingi kezeńdegi ortasha aılyq tabysyna baılanysty bolady.
Yntymaqty zeınetaqylardyń kólemi jyl saıyn ınflıasııa deńgeıinen 2% artyp kóterilýge kepildik beriledi. Bul 2014 jyly qabyldanǵan zeınetaqy júıesin odan ári jańǵyrtýdyń 2030 jylǵa deıingi tujyrymdamasyna sáıkes keledi.
«2023-2025 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» zańǵa sáıkes jasyna jáne eńbek sińirgen jyldaryna baılanysty zeınetaqy tólemderiniń kólemi 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap alynatyn mólsherden 10,5%-ǵa artty. Sondaı-aq Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý sheńberinde yntymaqty zeınetaqyny esepteý úshin eń joǵary tabys mólsheri 46-dan 55 AEK-ke deıin ulǵaıtyldy.
Memlekettik bazalyq zeınetaqy tóleminiń kólemi eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń ulǵaıýyna baılanysty, sondaı-aq eń tómengi mólsherdiń eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 54%-dan 60%-ǵa deıin ulǵaıýyna baılanysty arttyryldy.
Osylaısha, bıyl qańtardan bastap bazalyq zeınetaqy tólemin eskere otyryp, zeınetaqylardyń eń tómengi kólemi 68 223 teńgeden (2022 jyly) 77 417 teńgege deıin artty.
«Egemen-aqparat»
