Meniń mektebim

Ońtústikqazaqstandyqtardyń atyna ómirdegi barlyq qara kúıeni battastyryp jaǵa salǵysy kelip turatyn keıbir zamandastaryma ábden zyǵyrdanym qaınaǵannan týǵan jerdiń túımedeı túıtki­line ishegi túıilip qala jazdaı­tyn jazǵanquldanbyz. «Shym­kenttikter dıplomdy satyp alady», «olardyń mektepti 5-ke oqydym degenderiniń bilimi «úsh» degen baǵadan ári aspaıdy» dep jazy uzaq jaqtyń jastaryn bir sypyrǵymen japyra salýǵa beıim turatyndardyń báriniń aýzyna túgel qum quıa almaspyz. Týǵan jerime, mektebime til tıgizýdi anama, eń izgi armanyma, bala qııalyma, móldir tunyǵyma, bastaýy­ma tıisý dep túsinetin bizder mundaı jańsaq oılardyń aýa jaıylyp ketýine qansha jerden qarsy bolǵanymyzben ábden mıǵa sińip ketken álgindeı qaýesetter, ásirese, basty bilim synaǵy – UBT-nyń tusynda otqa maı quıǵandaı órshı túsetini taǵy aqıqat. Kókiregimizge bilimniń káýsar dánin sepken, «altyn uıany» aıalaı bilýge úıretken mektebimiz aldyndaǵy qaryz ben paryzdy nemen óterin bilmeı júrgen sandaǵan túlektiń biri retinde oqyǵan ortamdy, otyrǵan partamdy aq sút bergen anamdaı abzal tutamyn. Erinbeı álippeni jattatqyzyp, eń alǵash qolǵa qalam ustatqyzǵan Qarshyǵa apaıdyń jyly shyraıly júzin, kúlimdegen kelbetin jasymyz jer ortasynan aýǵanmen, áli sol jas qalpynda saǵynamyz. Qazaq tili men ádebıetten sabaq bergen aǵaılar men apaılardyń syńǵyrlaǵan ásem daýys­tary qulaǵymyzdyń túbinde jańǵyrady. Esepten sabaq bergen Nııat aǵaıdyń mineziniń qataldyǵy men syrtqy túrine deıin ýnıversıtettegi ustazymyz marqum Temirbek Qojekeevten aýmaı qalǵan edi. Qudaı-aý, odan beri ómir atty kitaptyń qansha­ma betin oqyp taýystyq deseń­shi. Kóbin qazir izdep taba almaısyń. O, dúnıelik. Ustaz, muǵalim uǵymynyń usaqtalyp ketýine bizdiń urpaq kináli emes. Onyń qadir-qasıeti qaı kezden bastap ózgergenin ózimiz baıqamaı qalǵan sııaqtymyz. Qurǵyr, jyl saıyn osy UBT bastalǵanda esińe quldyrańdaǵan qulyn keziń, dúnıede odan eńseli, odan bıik eshteńe joqtaı kóringen záýlim mektebiń, aıdaı ásem apaılaryń men syıly, zııaly aǵaılaryń ora­lyp, kógershin kóńil tym alys­­­taǵy býaldyr saǵymdarǵa sińip, saǵynysh muńyna oranady. Qaıran, kezder-aı! Baldáýren shaq­tyń aǵash partasy synbaıtyn temir ús­telderge aınalyp ketkeni qashan. Alǵashqy mektebin izdemeıtin adam bola ma? Bizdiń mekteptiń aty ózgergen joq. «Qyzyl tań» dep atalady. Keńestik dáýirdegi qyzyldardyń jurnaǵy emes. Ol turǵan tóbeden tómen syrǵyp, qyzyl-tabaq kúnniń batyp bara jatqan sátin qyzyqtap, uzaq oıǵa shomatynbyz. Bizdi qııalshyl, armanshyl etken bálkim osy bir keremet sýret shyǵar. Tań atyp kele jatqandaǵy kúnniń shuǵylasy odan beter tamasha edi. Ádette araılap atqan aq tań demeıtin be edi? Al bizdiń tań – qyzyl. Eshbir jerge uqsamaıdy. Halqy qumyrsqa sııaqty, qysy-jazy qybyr-qybyr. Barlyq ónim qyp-qyzyl beınetpen ósedi. Tirliksiz tań bola ma eken?! Osylaı baıyptap, beınelep jetkizgende atynyń ar jaǵynan eldegi tirshiliktiń sondaı beımaza tynysy sezilip qalatyn sııaqty. Já, áńgime ataý týraly emes. Bilim nárimen sýsyndatqan sol mektebimizdiń keıingi túlekteri qaı jerlerde bilim alyp, qaı jerlerde jumys istep júr eken degen suraq. Marhabat aǵamyz Maqtaaraldaǵy bir mektep-gımnazııanyń bıylǵy UBT-daǵy kórsetkishi júzdiń ústinen asyp jyǵylǵanyn jazǵanda, ishim búlk ete qaldy. Apyr-aı, «Qyzyl tańnyń» jaǵdaıy qalaı eken? Mektebińniń abyroıy ózińniń abyroıyńa aınalyp ketedi eken-aý, táıiri. Nege sonshama júregim aýzyma tyǵyla jazdady? Nege mazalandym? Sóıtsem, báıgege balalar emes, eń aldymen eldiń, jerdiń, mekteptiń namysy túsip jatyr eken ǵoı... Jas túlektiń tuıaǵy súrinip ketpese ıgi. Ony bitirgen jastar keleshekte Oksford, Kembrıdj, Nazarbaev ýnıversıtetterinde bilim alsa ıgi. Degen tilekti alystaǵy mektebime kóńilimdegi aq, adal sezim alyp usha jónelgendegi sát e-eń keremet sát.