Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Kásipkerlerdiń aıtýyna qaraǵanda, jylý aqysy burynǵydan eki esege jýyq negizsiz qymbattap ketken. Olar tarıftiń ózgermegenin jáne jylytý alańdarynyń sol qalpynda ekenin, endeshe aqynyń nege bulaı kóbeıip ketkenine narazylyqtaryn aıtty. Kásipkerler palatasynyń sarapshysy Shyńǵys Jylqybaev ta kásipkerlerdiń talaby oryndy ekenin bildirdi. «Bizdiń oıymyzsha, monopolıst kompanııa nysannyń 1 sharshy metrine tıesili koeffısıentti durys qoldanbaı, aqyny negizsiz kótergen», deıdi ol.
Kásipker Elena Ignatenkonyń aıtýynsha, keńse úshin jalǵa alǵan nysanynyń kólemi únemi 84 sharshy metr bolǵan, al jylý aqysyn eseptegende bıyl ony 198 sharshy metrge bir-aq kótergen.
«Men ózim zańgermin. Biz tek tutynǵan jylý úshin ǵana aqsha tóleýimiz kerek. Barlyq kelisim qujattarynda osylaı jazylǵan. Meniń keńsemde eshqandaı ózgeris bolǵan joq. Qosymsha, jylý batareıalaryn qosqan joqpyn. Barlyq tólem paraqtaryn saqtap júremin. Byltyr jeltoqsan aıynda 7 gıgakalorııaǵa aqsha tóledim. Al 2021 jyly 3 gıgakalorııaǵa tóledim. Tarıfte esh ózgeris bolmasa, habarlamadaǵy jylý quny nege ósip otyr?», deıdi ol.
Jınalǵandardyń aıtýynsha, bul isti «Sekazenergosbyt» JShS ózderine qosymsha tabys tabý maqsatynda negizsiz jasap otyr. Kezdesýge shaqyrylǵan seriktestik dırektory Maǵaýııa Saǵyndyqov bul pikirmen kelispeıdi. О́zderindegi jańa ózgeristerge saı monopolıst kompanııa úılerdiń astyńǵy qabatynda ornalasqan kásipkerlik nysandaryna beriletin jylýdyń aqysyn endi tutynǵan jylýdyń mólsherine emes, alańnyń kólemine basa nazar aýdarý arqyly esepteıtin bolypty. Kásipkerler bolsa bul jańashyldyqtan beıhabar bolyp shyqty.
«Jańa ózgeris 2019 jyly qabyldandy. Al biz ony normatıvtik quqyqtyq aktige saı tek ótken jyldyń sáýir aıynan bastap is júzinde qoldana bastadyq. Bizden kelip suraǵan kásipkerlerge osyny túsindirer edik. Alaıda eshkim suraqpen kelgen joq. Kásiptik nysandarǵa kádimgi úılerge qaraǵanda jylý kóbirek beriledi. Biz mınıstrlik bekitken «Tarıfterdi qalyptastyrý qaǵıdalaryn bekitý týraly» №90 buıryǵyna sáıkes jumys isteımiz. Bul elimizdiń barlyq óńirine qatysty», dedi M.Saǵyndyqov.
Alaıda «Atameken» kásipkerler palatasy sarapshylarynyń sózine qaraǵanda, kásipkerlerdiń narazylyǵyn týdyrǵan esepteýdiń bul túri basqa óńirlerde qoldanylmaıdy eken. Sondyqtan olardyń narazylyǵyn týdyrǵan bul másele áli bir sheshimin tapqan joq. Túıtkil sot aldynda sheshilgenshe tarqaı qoımaıtyn sekildi.
Jalpy, oblystyń Kásipkerler palatasyna ótken jyly bıznesti qorǵaý boıynsha 105 ótinish túsip, onyń 36%-y oń sheshimin taýypty. Aqshaǵa shaqsaq 2020-2022 jyldar aralyǵynda kásipkerlerdiń quqyqtary 804 mln-nan asa teńgege qorǵalǵan. Túsken ótinishterdiń ishinde qarjylandyrý problemalary – 20%, jer bólý – 16%, salyq qatynastary boıynsha – 15% jáne memlekettik satyp alý salasyndaǵy ózekti máseleler 12% úles alyp, kásipkerlerdi alańdatqan.
Oblysta kásipkerlerdiń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi keńes belsendi jumys istep jatyr. Onyń jumysynyń nátıjeleri boıynsha 2022 jyly 7 laýazymdy tulǵa tártiptik jaýapkershilikke tartyldy. Respýblıkalyq deńgeıdegi 9 kedergi, jergilikti deńgeıdegi 9 kedergi qaralyp, sonyń ishinde barlyǵy 6 másele sheshildi.
Kásipkerlikti damytýdyń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan Ulttyq jobasy sheńberinde Petropavl qalasy men aýdan ortalyqtaryndaǵy fılıaldardyń qasynan Kásipkerlerge qyzmet kórsetýdiń 14 ortalyǵy ashylǵan. Oblystyq Kásipkerler palatasynyń tóraǵasy Tımýr Bekeevtiń aıtýyna qaraǵanda bul ortalyqtar 2022 jyly jańa bastaǵan kásipkerlerge 8 907 keńes bergen. Sondaı-aq aıryqsha klıentterge 490 qoldaý bildirilipti. Belgilengen meje 472 eken, jospar 104 paıyzǵa oryndalǵan.
«Iskerlik baılanystar» jobasy boıynsha Soltústik Qazaqstan oblysynan 5 onlaın tapsyrys berilgen. Osyndaı jobalardy iske asyrý barysynda 2,5 mlrd teńgeniń 152 jobasy iske asyrylyp, 412 jańa jumys oryndary ashylǵan.
Oblystaǵy «Atameken-Qyzyljar» mıkroqarjylyq uıymy 2022 jyly 197 ótinimdi maquldap, 1 mlrd 132 mln teńgeniń qarajatyn bólgen. Onyń 80 paıyzy ınvestısııalyq jobalardy qoldaýǵa baǵyttalǵan. Atap aıtqanda, olar tehnıka men júk jáne jolaýshy tasymaldaıtyn avtokólikter satyp alýǵa, QKS, medısınalyq kabınetter, kafe, dúkenderge jabdyqtar alýǵa, qurylys materıaldaryn óndirýge, mal sharýashylyǵy men qus ósirýdi damytýǵa jumsalǵan.
Kásipkerler palatasynyń aınalysatyn taǵy bir úlken salasy – adam kapıtalyn arttyrý, jumysqa turý problemalaryn sheshýge kómektesý. Bul iste aıtarlyqtaı nátıjege qol jetkizdi dep aıtý qıyn. Oblystyń óndiris oshaqtarynda jumys qoly áli de jetispeıdi. Máselen, tek byltyrǵy saýaldamaǵa qaraǵanda jumys berýshiler ózderine 2 481 mamannyń jetispeıtinin aıtqan. Osyny joıý jolynda Kásipkerler palatasy úlken nátıjege qol jetkizbese de ózderiniń úlesin qosýǵa tyrysyp keledi. Dýaldy oqytýdyń jol kartasy boıynsha 274 kásiporyn men 21 kolledj 1 214 úshjaqty (kásiporyn-kolledj-stýdent) kelisimshartqa otyrǵyzyldy.
Oqý ortalyqtarynyń tirkelimine 19 mekeme qaraıdy, sonyń ishinde 8-i kásiporyndarda ashyldy. Olar 93 túrli jumysshy mamandar daıyndaı alady. Búginge deıin olarda 325 tyńdaýshy ótti. Palata óńirdiń ereksheligin eskere otyryp, agroqurylym salasynyń mamandaryn daıyndaýǵa erekshe kóńil bólip otyr. Byltyr agroqurylymdarda 42 onlaın semınarlar ótkizilip, oǵan 375 adam qatysty. Búginge deıin oblystyń 8 sút-taýarly fermalary, 5 qus fabrıkasy, 2 et óńdeý kásiporyndary arnaýly komıssııanyń oń qorytyndysyn alǵan. Bul olarǵa memleket tarapynan sýbsıdııa alýda qoldaý bolady.
Soltústik Qazaqstan oblysy
