Osy aptanyń basynda Ekibastuzdaǵy ahýalǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev kezekti ret alańdaýshylyq tanytyp, sýyq páterlerde búrseńdep otyrǵan halyqtyń jaǵdaıymen sanasýdy tapsyrdy. Turǵyn úılerdegi jáne qalanyń áleýmettik nysandaryndaǵy temperatýralyq rejimdi turaqtandyrý boıynsha keshendi sharalardy qabyldaý úshin seısenbi kúni Úkimet basshysynyń birinshi orynbasary Roman Sklıardyń tóraǵalyǵymen arnaıy jıyn ótti. Sol kúni Ekibastuzǵa Energetıka, Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrlikteriniń, «TKSh QazOrtalyǵy» AQ, Atom jáne energetıkalyq qadaǵalaý men baqylaý komıtetiniń ókilderi jetip, jóndeý barysymen tanysty.
О́kinishke qaraı, mınıstrler kabıneti tarapynan jergilikti halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn qoldaýǵa, densaýlyǵyn ońaltýǵa qatysty sheshimdi ister baıqaı almadyq. Úkimet músheleri, odan qaldy oblys bıligi pármen berdi eken dep Ekibastuzdaǵy jylý parametrleri de kóterile qoıǵan joq.
«Ekibastuzjylýenergo» JShS-ynda qazirgi kúni júıeli problemalar qalyptasyp otyrǵany baıqalady. Kásiporynnyń ókilderi jylý maýsymy aıaqtalmaıynsha jaǵdaı osy qalpynda jalǵasa beretinin ashyq aıtyp otyr. Búginde 10 qazandyq agregatynyń nebári tórteýi ǵana – jumys qalpynda. Onyń ekeýi – energetıkalyq, taǵy ekeýi – sý ysytatyn qazandyqtar. Buǵan deıin 6 qazandyqtyń ózimen jylý parametrlerin áreń ustap otyrǵan stansada qazir jaǵdaı tipti kúrdelenip ketken. Kásiporyn basshylyǵy jylý berý úderisindegi máseleler qarashanyń sońǵy kúnderindegi tótenshe jaǵdaıdyń saldarynan qalyptasyp otyr degen syltaý aıtady. Deı turǵanmen salany jaqsy biletinder ortalyqta júıeli problemalar oǵan deıin de tirkelgenin, sonyń ishinde agregattar áý bastan-aq qysqa da daıyn bolmasa da jylýǵa qosyla bergenin aıtady. Stansanyń negizgi qojaıyny – «OAEK» aksıonerlik qoǵamy tarapynan da búginde sheshimdi qadamdar baıqalmaıdy. Korporasııa qańtar aıynda 48 myńnan asa tutynýshynyń árqaısysynyń shotyna elektr jaryǵy úshin 5 myń teńgeden ótemaqy tólep, búlingen páterlerdi jóndeýge qarajat bólgeni málim. Alaıda stansanyń jumysyn qalypqa keltirý, temperatýralyq rejimdi normalyq deńgeıge kóterý baǵytynda eshbir strategııa ustanbaı otyrǵany kópshiliktiń narazylyǵyn týdyryp jatyr. Páterlerdiń kóbinde búginde nebári 6-8 gradýs aralyǵynda jylý saqtalyp otyr. Onyń ózinde kóbi elektr jylytqyshtaryn qoldanady.
Ekibastuz qalalyq «Otarqa» gazetiniń jýrnalısi Darııa Erǵazına súıekten ótetin sýyqtyń saldarynan búginde qala halqynyń basym bóligi densaýlyǵynan aıyrylǵanyn ashyna jetkizdi.
– Menimen birge qyzmet isteıtin áriptesterimniń barlyǵy derlik osy sýyqtan aýyryp, em-dom alyp jatyr. Byltyr Qaraǵandydan jýrnalıstik oqýdy bitirip kelgen jas maman da sýyq tıip jatyp qaldy. Úıde de, jumysta da sýyq. Aınalanyń barlyǵyn qystyń yzǵary dendegen, úılerde aýrý-syrqaý jandar áreń jan saqtap otyr. Naýqastanǵan jandardyń sany kún saıyn kóbeıip kele jatqany baıqalady. Týǵan úsh baýyrymnyń páterleri de ıt baılasa turǵysyz, azynap tur. Mektepter tolyq kestemen jumys istemeıdi, balalardy úılerine erte qaıtarady. Tehnologııa damyǵan zamanda JEO 145 myń halyq turatyn qalany jylyta almaı otyr. Qys boıy denemdi sýyq alyp, qalǵan ǵumyrymdy dári-dármekke baılap bergim kelmeıdi. Mine, qys basynan beri páterlerimizde elektr jylytqyshtardy óshirgen joqpyz. Aı saıyn adamdar jaryq úshin kemi 25-26 myń teńgeniń túbirtegi keledi dep zar ılep otyr. 70-100 myń teńge jalaqy alatyn jandar elektr qýatyna osynshama tólese, ári qaraı qalaı kún kórmek? Ekibastuzdyqtar da – memlekettiń bir bólshegi. Bizdiń máselemizge memlekettik deńgeıde mańyz berilýi kerek dep sanaımyz. Mınıstrler ekibastuzdyqtardyń jaǵdaıyn qalaı jeńildetemiz dep bas aýyrtýdyń ornyna, naýryzda jylý tarıfin ósiremiz dep qulshynady. Muny qıyn jaǵdaıda otyrǵan qara halyqtyń jaǵdaıymen sanaspaý dep qabyldaımyz. Japonııada bir oqýshy qyz úshin elektr poıyzyn toqtatpaǵan. Al bizde 145 myń adamnyń taǵdyryna nemquraıdy qarap otyr. Prezıdentimiz aıtqan Ádiletti Qazaqstandy mundaı jaǵdaıda qaıtip qurmaqpyz, – dep qamyǵady ol.
Jylý parametrleriniń tómendeýine baılanysty 6 aqpannan qaladaǵy mektepterdiń kóbi oqýshylardy qashyqtan oqýǵa kóshirdi. Oblys ákimdiginiń aqparynsha, qala boıynsha kópqabatty 28 úıde jylý talapqa saı emes. Bul úılerdiń turǵyndary «Ekibastuzjylýenergo» jylý tólemimen qatar, elektr qýaty úshin de ótemaqy qarastyrý kerek degen pikirde. Sebebi mundaǵy ár páter basy keıingi eki aıda 25-30 myń teńgeden shyǵyndanýǵa májbúr.
Kómirli shahar turǵyny, múlik ıeleriniń respýblıkalyq birlestiginiń basqarýshy dırektory Aleksandr Razýmovskıı qazirgi kúni «OAEK» AQ bar salmaqty jergilikti ákimdikterge artyp qoıyp, ózderi irgelerin aýlaq salýǵa árekettenip otyrǵanyn aıtady. Kompanııanyń quryltaıshylary – Aleksandr Klebanov pen Sergeı Kan halyqqa shyn jany ashysa, osyndaı qıyn kezeńde kómek kórsetip, shyǵyndaryn jaýyp berýge talpynýy kerek edi.
«Ekibastuz halqy osy ýaqytqa deıin tózip keldi. Shydamnyń da shegi bar. Arqada qys naýryz aıynyń sońyna deıin jalǵasady. Demek áli de bir jarym aıdaı ýaqyt tonýǵa týra keledi. Osy ýaqyt ishinde olıgarhtar muzdap otyrǵan jurttyń kóńiline demeý bolatyn is jasamasa, halyqtyń ashynatyny aqıqat. Al onyń sońy jaqsylyqqa ulastyrmaıtynyn aıtqym keledi. Munyń ústine jergilikti turǵyn úı ınspeksııasy mamandarynyń jumysyna qatysty da shaǵymdarymyz bar. Olar áleýmettik jeliler men messendjerlerdegi arnaıy chattarǵa monıtorıng jasap qana otyrady. Nege olar ár shaǵymǵa oraı áreket etip, turǵyndar arasynda túsindirý jumystaryn júrgizbeske? Keri baılanys bolmaǵan soń kópshilikti ashý-yza kerneıdi», deıdi belsendi azamat.
Sársenbiniń sátinde uıymdastyrylǵan arnaıy brıfıngte «Pavlodarenergo» AQ-nyń burynǵy bas dırektory Vadım Lesın ótken qańtar aıy úshin ekibastuzdyq abonentterdiń jylý tólemine 70 paıyz jeńildik jasalatynyn jetkizdi. «Turǵyndardyń elektr jaryǵyna jumsaǵan shyǵyndary belgili bir kólemde ótele me?» degen suraqqa qala basshysy Aıan Beısekın «joq» dep jaýap berdi. Ákimniń sózine súıensek, 2023 jyldyń jeltoqsan aıyndaǵy ótemaqyny «Ekibastuzjylýenergo» kompanııasy óz moınyna alǵan. Qazirgi kúni kásiporynnyń qarjylyq jaǵdaıy turǵyndardyń bul talabyn oryndaýǵa qaýqarsyz.
Al V.Lesınniń aıtýyna qaraǵanda, stansadaǵy qazandyq agregattarynyń jıi-jıi toqtaı berýine kommýnaldyq jelilerdegi júıeli apat kezinde kúl-qoqystyń jylý sýyna aralasyp ketýi sebep bolyp otyrǵan kórinedi. Las sý qural-jabdyqty bylǵap, saldarynan qazandyqtar sónip qalady. «Stansada kidirýler aldaǵy kúnderi de jalǵasa beredi. Bir agregatty qossaq, ekinshisi syr berip turyp qalady. Qańtar aıynda qalypty temperatýrany nebári 6 kún ǵana ustap tura aldyq. Ortalyqtyń qural-jabdyqtaryn qys ýaqytynda tolyq tazartý múlde múmkin emes. Jylý maýysymy aıaqtalǵan soń ǵana bul iske kirisemiz», deıdi ol.
Qarasha aıynan beri jóndeý brıgadalary jylý jelilerindegi zaqymdalǵan 150 tusty qalpyna keltirgen. Qazirgi kúni qala boıynsha magıstraldyq jelilerde – 9, oramishilik qubyrlarda 10 zaqymdaný tirkelgen. Shaharda tótenshe jaǵdaıdan 346 páter búlinse, sonyń 150-den astamy búginde jóndeý brıgadalarymen bútindelgen. Qalǵany aldaǵy ýaqytta jóndeledi.
Qazir qalada jylytý maýsymy aıaqtalǵannan keıin bastalatyn keńaýqymdy jóndeý naýqanyna daıyndyq qyzý. Jylýmen jabdyqtaý júıelerine tehnıkalyq aýdıt júrgizilip jatyr. Onyń qorytyndysy boıynsha keshendi sharalarǵa qajet qarajattyń somasy belgili bolady. A.Beısekın jalpy uzyndyǵy 5 km bolatyn tórt jylý magıstralyn jańartýǵa JSQ ázirlenip bolyp qalǵanyn, buǵan qosa 25 km jelide gıdravlıkalyq synaýlar júrgizýge stemalyq qujattar ázirlengenin baıandady. Anyqtalǵan qubyr sańylaýlary merdiger kompanııalarmen jamalady. JSQ memlekettik saraptamadan ótpeıinshe, aldaǵy jóndeý jumystary qaladaǵy jylý jelilerindegi tozý kórsetkishin qansha paıyzǵa tómendetetinin tap basyp aıtý qıyn.
Pavlodar oblysy,
Ekibastuz qalasy
