Zertteýdiń jetekshi avtorlary OMÝ zertteý doktoranty Krıstofer Výlf pen OMÝ ekologııasynyń kórnekti professory, tabıǵatty qorǵaý ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri Ýılıam Rıppl.
Zertteýshi ǵalymdar, jahandyq jylynýdy tejeý úshin ekologııaǵa zııan keltiretin qaldyqtap kólemin azaıtý qajet deıdi. AQSh pen Eýropa zertteýshileri klımattyń ózgerý perspektıvalaryna eleýli áser etetin 41 klımattyq keri baılanys sıklin tizip jazǵan.
Avtorlar ekologııanyń buzylýynan temperatýranyń joǵarylaýy muzdyqtyń erýine, kómirqyshqyl gazy men metan shyǵaryndylarynyń joǵarylaýyna jáne odan jahandyq jylynýdyń qarqyndaýyna, ormandardyń joıylyýyna ákep soqtyratynyn aıtty.
«Ekologııany lastaıtyn shyǵaryndylardy azaıtýdyń qazirgi jospary jahandyq jylynýdy jetkilikti deńgeıde shekteı almaýy múmkin. Sondyqtan biz qaldyqtardy kóptep joıý máselesin ne shyǵaryndylardy azaıtý jolyn tabýymyz kerek», deıdi ǵalymdar.
Avtorlar bul máselege qatysty eki usynys bildirdi.
«Klımatty zertteýge keletin bolsaq, klımatqa áser etýi múmkin bıologııalyq, áleýmettik jáne basqa da ózara árekettesýlerdi tolyq qarastyrý úshin ıntegrasııalanǵan jer júıesi ǵylymyna jyldam kóshý qajet. Klımattyq saıasat turǵysynan klımattyq apattardy da, uzaq merzimdi apattyq táýekelderdi de eskere otyryp, shyǵaryndylardy azaıtý boıynsha aýqymdy josparlar jasalýy kerek», dedi Rıppl.
Qorytyndylaı kele, avtorlar klımattyq daǵdarysty sheshý úshin transformasııalyq ózgerister engizýdi usyndy. Výlftyń aıtýynsha, ekologııalyq saıasat kóptegen sektorlardaǵy, sonyń ishinde energetıka men azyq-túlik óndirisindegi transformasııalyq jáne áleýmettik ózgeristerge yqpal etýi qajet.
