Jylyjaı ónimderine «Jetisy green» dep ataý bergen kásip ıesi, bul dámdeýish shópterdiń Taldyqorǵannyń brendine aınalaryn bilse kerek. Qazir el aýmaǵyna tanymaldylyǵy artty. Ásirese Astana men Almaty sekildi megapolısterdiń saýda oryndarynyń sánine aınalyp úlgergen. Jergilikti dámhanalar men meıramhanalar da osy ónim úshin kezekke turýdan qashpaıdy.
Oblys ákiminiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, «Ovosheprom» JShS jylyjaı sharýashylyǵyn ashýǵa jalpy kólemi 160 mln teńge ınvestısııa salynǵan. Munda qazir 10 adam eńbek etedi. Olardyń ortasha eńbekaqysy – 100-110 myń teńge shamasynda. Jalpy jumys ýaqyty keshki 17.00-ge deıin, degenmen qosymsha jumys istegen saǵattary eseptelip, tólem jasalady. Kúndigi – 7 myń teńge. Negizinen, 25 jastan asqan jastar jumys isteıdi
«Ovosheprom» JShS basshylyǵy qyzmetkerlerine áleýmettik qoldaý kórsetýdi nazardan tys qaldyrmaıdy. Máselen, jylyjaı sharýashylyǵy ujymynda jalǵyzbasty analar da bar. Olarǵa qajet jaǵdaıda qaıtarymsyz kómek kórsetiledi. Ujymnyń uıysqan berekesiniń arqasynda kadrlardyń biri kelip, bir ketip jatatyn sapyrylysy bolmaıdy. Jylyjaı alǵash ashylǵannan jumys istep kele jatqan jandar da bar. Qazir sharýashylyqqa joǵary bilimdi, tájirıbeli agronom qajet.
Qazir baý-baqsha egip, ónimin tabys kózine aınaldyrý úshin jazdy kútýdiń qajeti joq. Istiń qybyn taýyp, táýekel etken adamǵa qystyń ózi kedergi bola almaıdy. Úsh jyldan beri osy ispen aınalysyp kele jatqan jylyjaı ıesi kók shóptiń túr-túrin ósirýde. Aýmaǵy 2 myń sharshy metrdi quraıtyn jerde batavııanyń qyzyl jáne jasyl sorty, rýkkola, shpınat pen mangold kútip baptalady. Aptasyna 3 myńnan 6 myń túpke deıin kók shóp jınalady.
Jaǵdaıyn jasasań, jylyjaı jylyna ónimdi aıamaı beredi. Jaıly ortada sebilgen tuqym shamamen bir jarym-eki aıdyń kóleminde ıisi erek, ekologııalyq jaǵynan taza ónimge aınalady. Ary qaraıǵy taǵdyry «Magným», «Small», «Toımart» sııaqty irgeli saýda jelileri men «Selpo» eko ónimder dúkeniniń qolynda. О́zge de shaǵyn dúkender alýǵa beıil. Onyń ústine salat saýda sórelerine qutydaǵy túbirimen arnaıy qaptamada qoıylady. Bul salattyń odan ári de óse túsýine, taýar túrin jaqsy saqtaýǵa kómektesedi. Al endi bir shóp salat mıksi túrinde oralady. Bul rette shópterdi aralas jınaqtaý qol jumysy arqyly atqarylady.
Aıaýlym Qýanǵalıeva jáne onyń komandasy shúmektep ter tógip, qara jerge tastalǵan tuqym túınek bolyp boı kóterip, ónim bolyp jaıqalǵansha eńbekterin bir sátke de toqtatpaıdy. Sebebi atalǵan kompanııanyń jylyjaı sharýashylyǵyndaǵy alǵashqy qadamy.
«Biz buǵan deıin kartop, soıa ósirdik. Qazir de soıa óńdeýmen aınalysamyz, qus fabrıkalaryna arnap jem azyǵyn óndiremiz. Ol – bizdiń negizgi isimiz. О́ndiristik aýmaǵymyzda bos ýchaske bolǵandyqtan, onda halyqqa paıdasy tıetin bir nárse ósirý kerek dep sheshtik. Jalpy, bıznesti túrli baǵytta órkendetýge bolady. Mysaly, taýarly alyp-satý arqyly da paıda tabýǵa bolady, al bir nárse óndirgenniń jóni bir bólek. Sondyqtan azyq-túlikti óz qolymyzben ósirsek dep jylyjaı sharýashylyǵyn qolǵa aldyq. Ýchaske shaǵyn bolǵandyqtan aldymen túrli kók shópti ósirýden bastadyq, onyń ústine kókónis retinde salat shópterine degen suranys qazir artyp keledi. Ázirge jylyjaıdyń kóp bóligin salat shópteri alyp tur, degenmen azdaǵan kólemde rýkkola, shpınat pen mangold ósiriledi. Osylaısha, aýyl sharýashylyǵynyń osy salasyna bet burdyq», deıdi A.Qýanǵalıeva.
Onyń aıtýynsha, munda gollandııalyq tuqym qoldanylady. Salatty ósirý úshin bir túıir tuqym da jetkilikti, al rýkkola men mangoldtiń ortaq tamyry joq. Olardyń tuqymy – óte usaq, sondyqtan olardy ekkende 10-15 túıir tuqymdy biraq sebý kerek bolady.
О́simdikter óte beıimdelgish keledi. Bastysy, laıyqty jaǵdaı jasaý. Bári de klassıkalyq úlgi boıynsha jaryq berý, sýarý jáne qorektendirý tásiline baǵynady. Búginde jylyjaıda kóp shóptiń kezekti legin otyrǵyzý maýsymy bastalǵan. Sebilgen tuqymnyń oryndary qatań karantınge qoıylady. Nege deseńiz, tuqymnyń ónip shyǵýy úshin birneshe táýlik kerek, oǵan qosa qarańǵylyq pen ylǵal da jetkilikti bolýy shart. Osyndaı talaptardy qatań saqtaǵanda ǵana mol ónimnen úmittenýge bolady. Jylyjaı ishine gaz júrgizilgen, elektr jelisinde qıyndyqtar týyndaǵan jaǵdaıda ǵana jeke generator qosylady, mundaı qosymsha shyǵyndar keıde daıyn ónimniń baǵasyna da áser etip jatady.
Jylyjaı ıesi jumys aýqymyn keńeıte tússem deıdi. Árıne, ol úshin memleket usynyp otyrǵan baǵdarlamalardy da paıdalanyp kórgen abzal. Oǵan qajetti jer ýchaskesi bar. Sonyń aıasynda sýbsıdııalaý boıynsha jylyjaıdyń ár gektaryna bólingen qarjyǵa tyńaıtqyshtar, tuqym alýǵa múmkindik týmaq. Sóıtip, shyǵynnyń ornyn toltyryp, tabystyń kólemin arttyra alady. Álbette, tynymsyz eńbek etpeı, eshteńe de ónbeıdi..
«Byltyrmen salystyrǵanda óndiris kólemin 2 ese ulǵaıttyq. Osydan ary qaraı memlekettik qoldaýǵa ıe bolsaq, áli de keńeıe tússek degen nıettemiz. Qalanyń qajettiligin tolyq jabýǵa bizdiń múmkindigimiz bar, keıde ımporttyq ónimderdiń baǵasy bizdiń jergilikti jerde ósirilgennen tómen bolyp jatady. Sondyqtan bul jaǵynan qıyndyqtar da kezdesedi. Bizdiń ónimderimizdiń sapasy ımporttyqtan bir mysqal da tómen emes, jańa julynyp alynǵan balǵyn, ekologııalyq taza», deıdi A.Qýanǵalıeva.
Salmaǵy 150 gramm salattyń bir qutysy 450 teńgeden satylady. Al 130 gramm salat qospasynyń paketteri – 900 teńge. Tıisinshe, dúkenderde quny budan joǵary saýdalanady.
Qarańyz, byltyr Jetisý oblysynyń agrarlyq salasynda 510 mlrd teńgeniń ónimi óndirilgen. Bul rette aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdi qoldaý úshin bıýdjetten 23,6 mlrd teńge qarastyrylǵan eken. Sonyń 21 mlrd teńgesi sýbsıdııaǵa baǵyttalypty.
Jetisý oblysy
